Εκμάθηση της ορθογραφίας με ευφάνταστους τρόπους

Τα παιδιά κυρίως των μικρότερων σχολικών τάξεων (πρώτες τάξεις του δημοτικού) αντιμετωπίζουν δυσκολία στην εκμάθηση της ορθογραφίας. Η δυσορθογραφία ενδέχεται να συνοδεύεται και από δυσαναγνωσία, καθώς γραφή και ανάγνωση συνδέονται στενά στην ελληνική γλώσσα. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε ευφάνταστους τρόπους για να μάθει το παιδί ορθογραφία!

Πώς θα μάθει το παιδί μου ευκολότερα την ορθογραφία του;

Ως εκπαιδευτικός έχω παρατηρήσει ότι τα παιδιά ιδίως στις τάξεις του δημοτικού δυσκολεύονται ιδιαίτερα στην εκμάθηση της ορθογραφίας τους. Αδυνατούν να συγκρατήσουν ορισμένους ιδιόμορφους τύπους και πολλές φορές αδυνατούν να κατανοήσουν την διαφορά ανάμεσα σε φωνήεντα όπως είναι το όμικρον και το μέγα και σε σύμφωνα κυρίως τα διπλά. Πώς όμως εσύ θα μπορούσες ως γονέας να βοηθήσεις το παιδί σου να μάθει την ορθογραφία της επόμενης ημέρας, με έναν πιο ευφάνταστο τρόπο και όχι με απλή αντιγραφή της ορθογραφίας;

Πριν όμως πάμε σε αυτό, θα ήταν σωστό να διευκρινίσουμε ορισμένα πράγματα σχετικά με την ορθογραφία, την ενδεχόμενη δυσορθογραφία ή τις μαθησιακές δυσκολίες.

Η ορθογραφημένη γραφή είναι μία δεξιότητα που αποκτά το παιδί σταδιακά και εξελισσόμενα. Η εκμάθηση της ορθογραφίας έχει αναπτυξιακό χαρακτήρα και τελείται σε διαφορετικά στάδια. Θα ήταν παράλογο να απαιτούμε από παιδιά μικρής σχολικής ηλικίας, των πρώτων τάξεων του δημοτικού, να μπορούν να γράφουν ορθογραφημένα. Αφενός δεν γνωρίζουν την πληθώρα των ελληνικών λέξεων και τις διαφοροποιήσεις που υπάρχουν σε αυτές και αφετέρου δεν έχουν την τριβή που απαιτείται με τα φωνήεντα και τα σύμφωνα προκειμένου να μπορούν να τα διαχωρίσουν.

Διάβασμα στο σπίτι: Προκλήσεις, παγίδες και ευκαιρίες

Πώς θα εντοπίσω την δυσορθογραφία στο παιδί μου;

Σε περίπτωση που το παιδί κάνει λάθη τα οποία αφορούν παραλείψεις γραμμάτων, αντιστροφές-μεταθέσεις, προσθήκες γραμμάτων και συλλαβών, τότε θα ήτανε καλύτερο να αναζητήσουμε ενδογενείς παράγοντες αδυναμίας για την γραφή της σωστής ορθογραφίας. Πολλές φορές μάλιστα το φαινόμενο της δυσορθογραφίας συνοδεύεται και από την δυσκολία ανάγνωσης, την δυσαναγνωσία.

Πώς όμως σχετίζεται η ανάγνωση με την ορθογραφία;

Στην ελληνική γλώσσα η ανάγνωση με την ορθογραφία είναι δύο έννοιες αλληλένδετες και αλληλοεξαρτώμενες. Γι’ αυτό θα ήταν λοιπόν σωστό από τις πρώτες κιόλας τάξεις του δημοτικού να είμαστε κοντά στο παιδί και να επικροτούμε την ανάγνωση, κατά προτίμηση την εξωτερική, δηλαδή το παιδί να ακούει όσα διαβάζει.

Πάμε να δούμε μαζί ορισμένους τρόπους και ευφάνταστους και ιδιαίτερους προκειμένου το παιδί να διασκεδάσει καλά και να μάθει σωστά την ορθογραφία του.

Αν το παιδί είναι αρκετά μικρό σε ηλικία, φοιτα δηλαδή στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, τότε:

1. Με ένα πιάτο γεμάτο αλεύρι, ζάχαρη ή άμμο το καλοκαίρι μπορώ να ζητήσω από το παιδί να ζωγραφίσει με το δάχτυλο του λέξεις τις ορθογραφίας που τον δυσκόλεψαν. Θα έχει την δυνατότητα αν κάτι το θεωρεί λάθος να το σβήσει εύκολα και να σχηματίσει το γράμμα που θεωρεί ότι είναι σωστό.

Διάβασμα και παιχνίδι: Ομάδες μελέτης play based learning με τεχνικές Παιγνιοθεραπείας

2. Γίνομαι με το παιδί μου ποιητής. Τι εννοώ; Υπάρχουν ορισμένοι κανόνες ορθογραφίας οι οποίοι μπορούνε να γίνουνε και τραγούδι.

Π.χ. «Εγώ παίζω, εγώ μιλώ, εγώ τρέχω, εγώ γελώ

Το ω ζευγαράκι πάει με το ρήμα και το εγώ» και «είο είο είο σχολείο και μουσείο, όταν περνάς μια πόρτα βάζε έψιλον γιώτα»,

3. Συμπλήρωση κενών. Για ορισμένα ζευγαράκια είτε από σύμφωνα, είτε από φωνήεντα δίνω στο παιδί ορισμένες λέξεις και του ζητώ να επιλέξει ανάμεσα σε ένα από τα δύο, όπως για παράδειγμα τα φωνήεντα Ι και Υ. Μπορώ να δώσω τη λέξη σκύλος, μπορώ να δώσω τη λέξη κρυώνω και την λέξη παράθυρο.

Για τα παιδιά μεγαλύτερων τάξεων του δημοτικού, κυρίως 5ης και 6ης, αλλά και γυμνασίου μπορώ να επιλέξω έναν από τους παρακάτω τρόπους:

1. Οικογένειες λέξεων. Μπορώ να δώσω ορισμένες λέξεις και να ζητήσω από τα παιδιά να βρούνε ετυμολογικά συγγενείς λέξεις ως προς αυτές και να παρατηρήσουμε αν υπάρχει διαφορά στην ορθογραφία τους.

2. Εντόπισε και σβησε το λάθος. Στην περίπτωση αυτή επιλέγω να γράψω μία λέξη με δύο ή τρεις διαφορετικούς τρόπους. Ο ένας εξ αυτών είναι και ο σωστός ορθογραφικά τύπος. Ζήτω λοιπόν από το παιδί είτε να κυκλώσει τον σωστό τύπο είτε να διαγράψει τους λανθασμένους.

3. Βάλτο στη θέση του. Είναι ένα παιχνίδι κατά το οποίο δίνουμε στο παιδί τα γράμματα μίας λέξεις και του ζητούμε να τα βάλεις στην σωστή σειρά προκειμένου να δημιουργήσει την λεξούλα.

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ ΜΕ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 2-5 & 6-9 ΕΤΩΝ

Πώς θα κατανοήσω ότι το παιδί μου πλέον γνωρίζει ορθογραφία;

Η ορθογραφία στηρίζεται σε ένα σύμπλεγμα κανόνων, σε μία σειρά φωνητικών, μορφολογικών και γραμματικών κανόνων. Για να ξέρω λοιπόν ότι το παιδί μου γνωρίζει να γράφει ορθογραφημένα θα πρέπει να μπορεί να γράφει σωστά όχι μόνο τις λέξεις που είχε για ορθογραφία στο σχολείο μία συγκεκριμένη ημέρα, αλλά να είναι σε θέση να εφαρμόσει τους ορθογραφικούς κανόνες σε οποιαδήποτε λέξη του ζητηθεί.

Οργάνωση Σχολικής Μελέτης