Κάθε παιδί από τη στιγμή της γέννησης προσπαθεί να ορίσει το περιβάλλον του. Στόχος του είναι να καλύψει τις προσωπικές του ανάγκες. Οι γονείς είναι εκείνοι που θα δημιουργήσουν ένα ασφαλές και σίγουρο περιβάλλον για το παιδί τους, δίνοντάς του τις κατευθυντήριες που χρειάζεται ώστε να εξελιχθεί σε έναν ανεξάρτητο ενήλικα που  πιστεύει στον εαυτό του και νιώθει ασφαλής και ευτυχισμένος. Ποιος είναι ο τρόπος για ένα σίγουρο και ασφαλές περιβάλλον όμως; Η απάντηση βρίσκεται στα “Όρια”.

Γιατί τα όρια είναι σημαντικά;

  • Δημιουργούν μια ασφαλή προσωπικότητα με σεβασμό και υπευθυνότητα.
  • Βοηθούν στην τοποθέτηση και στην τήρηση των στόχων για το παιδί.
  • Προάγουν την ενσυναίσθηση και την συναισθηματική ωρίμανσή του.
  • Βοηθούν στη διαχείριση της ματαίωσης.
  • Προάγουν την αυτοεκτίμηση και την αυτοπεποίθηση των παιδιών.
  • Βοηθούν στην προσαρμογή και τον συμβιβασμό του παιδιού σε άλλα πλαίσια.
  • Προάγουν την υγιή κοινωνικοποίηση και την ένταξη σε ομάδες.

Γιατί οι γονείς δυσκολεύονται να βάλουν όρια

Πολλές φορές οι γονείς δυσκολεύονται να τοποθετήσουν τα όρια καθώς φοβούνται πως είναι πολύ αυστηροί. Επιπλέον, εσφαλμένα θεωρούν ότι τα όρια επηρεάζουν την ελεύθερη βούληση των παιδιών. Παράλληλα, πολλές φορές η δυσκολία των γονέων να θέσουν όρια στους ίδιους δυσχεραίνει την τοποθέτηση κανόνων οι οποίοι βοηθούν το παιδί να προσαρμόζεται και να νιώθει ασφάλεια. Έτσι, δημιουργούνται συχνά συγκρούσεις μέσα στα πλαίσια της οικογένειας, έντονα αρνητικά συναισθήματα και ψυχοπιεστικές καταστάσεις που επηρεάζουν αρνητικά την δόμηση μιας υγιούς προσωπικότητας.

Προϋποθέσεις για σταθερά και δομημένα όρια

Οι παράγοντες που συμβάλουν στην αποτελεσματική οριοθέτηση σχετίζονται με τρεις βασικές αρχές διαπαιδαγώγησης. Την αρχή της “Σταθερότητας” της “Επιμονής” και της “Υπομονής”. Οι γονείς πρέπει να αντιληφθούν ότι για την επίτευξη των στόχων πρέπει να είναι αποφασισμένοι  να το κάνουν. Να μην υποκύπτουν στις πιέσεις που ασκούν τα παιδιά. Ενώ πρέπει να γνωρίζουν πως  η υπομονή είναι εκείνη που θα προάγει θετικά το όριο που έχουν βάλει. Τέλος, είναι σημαντικό να μην αισθάνονται ενοχές για την επιμονή στον κανόνα. Η συναισθηματική φόρτιση υπάρχει, αλλά είναι αναγκαίο να ξεπεραστεί για να οδηγήσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Πώς βάζουμε τα όρια

  • Βάλτε όρια που σχετίζονται με την ηλικία του παιδιού.
  • Ακολουθείτε και οι δύο γονείς το ίδιο πρότυπο ορίων-κανόνων.
  • Προσφέρετε στο παιδί πρότυπα μίμησης: “μην του ζητάτε να κάνει κάτι που εσείς οι ίδιου δεν ακολουθείτε ως κανόνα”
  • Βάλτε τα όρια με ηρεμία και στοργή, για να προαχθεί η σιγουριά και όχι ο φόβος
  • Κάντε μικρά και σταθερά βήματα στην τοποθέτηση των ορίων: “το αυστηρό όριο οδηγεί σε παθητικότητα”.
  • Ενισχύστε θετικά τις συμπεριφορές του παιδιού: “Δείξτε σεβασμό αγάπη και επιβράβευση”
  • Επικεντρώστε την κριτική σας στην πράξη και όχι στον χαρακτήρα του παιδιού: Μην χρησιμοποιείτε λέξεις όπως είσαι κακό παιδί, είσαι χαζός, είσαι άχρηστος”
  • Δώστε στο παιδί εναλλακτικές λύσεις για να εξωτερικεύσει την συσσωρευμένη ενέργεια.
  • Δώστε σημασία στα συναισθήματα του παιδιού: “Διακρίνετε πότε η συμπεριφορά είναι χειριστική ή πραγματικά το παιδί βιώνει αρνητικά συναισθήματα”

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως  οι κανόνες εξυπηρετούν την ζωή μας. Μας δίνουν την δυνατότητα να επικοινωνήσουμε και να ενταχθούμε σε κοινωνικές ομάδες. Μας βοηθούν να κατανοήσουμε τα πραγματικά μας όρια και δυνατότητες. Τέλος, βοηθούν στην τοποθέτηση σταθερών και ρεαλιστικών στόχων, με μεγάλο επίπεδο επίτευξης.

Από την Ευανθία Γούτσιου, Ψυχολόγο
Goytsioy.Evanthia@gmail.com
http://www.facebook.com/goytsioy.evanthia