Η κακοποίηση, η άσκηση βίας κατά των γυναικών, στις μέρες μας αναγνωρίζεται από κάθε φωτισμένο άνθρωπο σαν ένα μεγάλο κοινωνικό στίγμα, αλλά δυστυχώς ακόμα εθελοτυφλούμε σε αυτό το κοινωνικό πρόβλημα (Walker, L. 1989).

Τι εννοούμε με τον όρο ΄΄κακοποίηση΄΄

Ο όρος κακοποίηση χαρακτηρίζει κάθε προσβολή της σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας ενός ανθρώπου, που ασκείται στα πλαίσια της εκμετάλλευσης του από εκείνον που κατέχει τη θέση εξουσίας.

Κακοποίηση κατά των γυναικών

Τι εννοούμε πιο συγκεκριμένα με τον όρο κακοποίηση κατά των γυναικών;

Με τον όρο «βία κατά των γυναικών» χαρακτηρίζεται μία από τις πιο επαίσχυντες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η βία δεν κάνει διαχωρισμό μεταξύ συνόρων, πολιτισμών ή πλούτου. Περιλαμβάνει κάθε πράξη βίας που στηρίζεται στο φύλο και έχει ως αποτέλεσμα ή είναι δυνατό να έχει ως αποτέλεσμα τη σωματική, τη σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή τον πόνο για τις γυναίκες. Συμπεριλαμβάνει επίσης απειλητικές πράξεις, τον εξαναγκασμό ή την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας τους, είτε αυτό προκύπτει στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή (Βουγιούκα Α. Συμβουλευτικό εργαλείο για την πρωτογενή πρόληψη της βίας κατά των γυναικών).

Πού υπάρχει η ΄΄βία΄΄;

Η Διακήρυξη του ΟΗΕ σκιαγραφεί ένα ευρύ φάσμα πράξεων και περιστάσεων που συναντάται η βία, επομένως:

  • Η βία μέσα στην οικογένεια (ενδοοικογενειακή), συμπεριλαμβανομένων μεταξύ άλλων της σωματικής και πνευματικής επίθεσης, της οικονομικής στέρησης, της συναισθηματικής και ψυχολογικής κακοποίησης, τον βιασμό και τη σεξουαλική κακοποίηση, την αιμομιξία, τον βιασμό μεταξύ συζύγων, μόνιμων ή περιστασιακών συντρόφων και συγκατοίκων, των εγκλημάτων που διαπράττονται για λόγους τιμής, τον ακρωτηριασμό γυναικείων οργάνων και άλλων παραδοσιακών πρακτικών επιζήμιων για τις γυναίκες, όπως οι αναγκαστικοί γάμοι.
  • Η βία που συμβαίνει στην ευρύτερη κοινωνία (βιασμός, σεξουαλική κακοποίηση, σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία, trafficking /σωματεμπορία).
  • Η βία που διαπράττεται ή παραβλέπεται από την πολιτεία ή τις υπηρεσίες της.
  • Η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών σε καταστάσεις ένοπλης σύγκρουσης, ιδιαίτερα στην κράτηση ομήρων, τον συστηματικό βιασμό, την αναγκαστική εγκυμοσύνη.
  • Επίσης η βία αναγνωρίζεται και σε ομάδες γυναικών όπως σε πρόσφυγες, μετανάστριες, γυναίκες σε απομακρυσμένες αγροτικές κοινωνίες, φτωχές, γυναίκες σε ιδρύματα, σε κρατητήρια, τα κορίτσια ή γυναίκες με αναπηρίες, οι ηλικιωμένες γυναίκες.
  • Τόσο οι πιο κρυμμένες, όπως και οι αναδυόμενες / νέες μορφές βίας κατά των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των μορφών βίας που διευκολύνονται από την παγκοσμιοποίηση, την πληροφορική και τις τεχνολογίες επικοινωνίας

Οι παράγοντες της κακοποίησης κατά των γυναικών

Οι παράγοντες που καθιστούν τις γυναίκες πιο ευάλωτες στη βία είναι περίπλοκοι, αλληλοσυνδεόμενοι, θεσμικοί και πολιτισμικοί, οι οποίοι συνιστούν εκδηλώσεις των ιστορικά ανισότιμων σχέσεων εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, όπως για παράδειγμα η πεποίθηση περί της εγγενούς ανωτερότητας των ανδρών, επίσης οι θεσμικές και πολιτισμικές κυρώσεις που παραδοσιακά αρνούνται ανεξάρτητο νομικό και κοινωνικό στάτους στις γυναίκες.

Κακοποίηση κατά των γυναικών

Οι επιπτώσεις της βίας στις γυναίκες και στα παιδιά

Οι επιπτώσεις της βίας κατά των γυναικών έχουν αποτελέσματα στη σωματική μας και ψυχική μας υγεία, με κάποια από τα αποτελέσματα να είναι μοιραία: την ανθρωποκτονία, την αυτοκτονία, τη μητρική θνησιμότητα, το HIV/AIDS.

Οι συνέπειες της βίας εκδηλώνονται και στα παιδιά μας που έχουν υπάρξει μάρτυρες σε επεισόδια ενδοοικογενειακής βίας ή έχουν τα ίδια υποστεί κακοποίηση. Παρουσιάζουν προβλήματα υγείας και συμπεριφοράς (π.χ. προβλήματα με το βάρος τους, διαταραχές στη διατροφή, προβλήματα στον ύπνο τους, κ.λπ.). Επίσης είναι πιθανό να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο σχολείο, να τους είναι δύσκολο να αναπτύξουν στενές και θετικές φιλικές σχέσεις. Επίσης είναι πιθανό να επιχειρήσουν να το σκάσουν από το σπίτι ή να έχουν τάσεις αυτοκτονίας.

Παρέμβαση σε περιπτώσεις κακοποίησης

Πάραυτα οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να αναγνωρίζει:

  • Τον σεβασμό στην αυτονομία και στο δικαίωμα λήψης αποφάσεων των ιδίων των γυναικών (π.χ. αν θέλουν να καταγγείλουν το περιστατικό)
  • Φροντίδα της οικογένειας όταν δεν μπορούν να επιστρέψουν σπίτι τους
  • Αλφαβητισμό, για τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών
  • Παροχή υπηρεσιών, κάλυψη των άμεσων αναγκών τους (ιατρική φροντίδα, νομική υποστήριξη κ.ά.)

Τέλος, θα πρέπει η παρέμβαση να αναγνωρίζει και να ενισχύει παράγοντες ή τους παράγοντες που συμβάλλουν στη μείωση των πιθανοτήτων να βιώσει βία μία από εμάς. Οι προστατευτικοί παράγοντες που μπορούν να ενισχύσουν την αντίσταση των γυναικών κατά της βίας είναι ενδεικτικά: η εκπαίδευση (ολοκλήρωση της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης), οι οικονομικοί πόροι, οι ίσες ευκαιρίες ένταξης στην αγορά εργασίας και τα κοινωνικά πρότυπα που προωθούν την ισότητα των δύο φύλων.

Βαλασία Τελιορίδου

Βαλασία Τελιορίδου

Συμβουλευτική-Προσωποκεντρική Ψυχοθεραπεία

Η Βαλασία Τελιορίδου έχοντας επαγγελματική εμπειρία τα τελευταία είκοσι πέντε χρόνια στο χώρο των πωλήσεων ανακάλυψε και γοητεύτηκε από τον κόσμο της ψυχολογίας. Στη προσπάθεια της να ανταποκριθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις συναισθηματικές ανάγκες της οικογένειας της και τις δικές της, ήρθε σε επαφή με την Προσωποκεντρική Προσέγγιση. Είναι υποψήφια το 2021 για το Ευρωπαϊκό Πιστοποιητικό Ψυχοθεραπείας (ECP). Έχει παρακολουθήσει από το 2014 σειρά προγραμμάτων και σεμιναρίων σε θέματα Ψυχικής υγείας και Ψυχοθεραπείας σε κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς και σε πανεπιστημιακές κλινικές. Είναι ενεργό μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Προσωποκεντρικής & Βιωματικής Προσέγγισης (ΠΕΕΠΒΠ).

Διαβάστε περισσότερα

Walker, L. (1989) H κακοποιημένη γυναίκα Αθήνα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα

Βουγιούκα Α. (2007-2013) Συμβουλευτικό εργαλείο για την πρωτογενή πρόληψη της βίας κατά των γυναικών

https://diotima.org.gr/wp-content/uploads/2013/07/ERGALEIO-PROLIPSI-1.pdf