Η προσέγγιση της Ενσυνειδητότητας στη Γονεϊκότητα (Mindful Parenting): Τι είναι και γιατί να τη γνωρίσεις;

Τα τελευταία χρόνια η έννοια της Ενσυνειδητότητας ή Mindfulness ακούγεται όλο και περισσότερο, σε σχέση σχεδόν με όλες τις εκφάνσεις της καθημερινότητάς μας. Η Ενσυνειδητότητα (Mindfulness) ορίζεται ως η ικανότητα να είμαστε απολύτως παρόντες με την εμπειρία μας στιγμή-στιγμή, με όποιον τρόπο και αν εμφανίζεται αυτή, αντιμετωπίζοντάς τη με κατανόηση και χωρίς τη συνεχή επιθυμία να την αλλάξουμε. Το απότομο αυτό γενικό ενδιαφέρον στην Ενσυνειδητότητα έχει δημιουργήσει μια γενική παρανόηση και ταύτιση της με μια αφηρημένη συνταγή απόλυτης ευτυχίας ή αυτοσκοπού του σύγχρονου ανθρώπου. Αν και κάτι τέτοιο δεν ισχύει, είναι γεγονός ότι τα οφέλη της συστηματικής εφαρμογής της είναι πολλά και επεκτείνονται από τη σωματική ως την ψυχική υγεία. Μία από τις ουσιαστικότερες εφαρμογές της είναι αυτή η Ενσυνειδητότητα στη Γονεϊκότητα (Mindful Parenting) με αξιοσημείωτα αποτελέσματα τόσο στην συναισθηματική υγεία του γονιού και του παιδιού, όσο και στη μεταξύ τους σχέση.

Αφήνω τον φόβο, αναπνέω και κινούμαι

Τι είναι η Ενσυνειδητότητα στη Γονεϊκότητα ;

Το 1997, ο Jon Kabat-Zinn και η σύζυγός του όρισαν Ενσυνειδητότητα στη Γονεϊκότητα (Mindful Parenting) ως την στοχευμένη μη-επικριτική προσοχή στο παιδί και στα μοτίβα γονεϊκότητας που εφαρμόζουν οι γονείς, τη στιγμή που αυτά λαμβάνουν χώρα.

Βασικές της αρχές:

• Αντίληψη των συναισθημάτων, των δικών μας και του παιδιού
• Μη κριτική αποδοχή του εαυτού μας και του παιδιού
• Συμπονετική στάση προς τον εαυτό μας και προς το παιδί
• Συνειδητή προσοχή στην κάθε στιγμή
• Αυτορρύθμιση των συναισθημάτων προς το παιδί και το γονεϊκό ρόλο

Τι θα πει «ακούω» το παιδί; Πώς αποκρίνομαι και συνοδεύω;

Πώς λειτουργεί;

Οι παραπάνω αρχές της Ενσυνειδητότητας στη Γονεϊκότητα (Mindful Parenting) μεταφράζονται σε μια σειρά από «ασκήσεις ενσυνειδητότητας» σε συνδυασμό με τη σταδιακή εισαγωγή των αρχών αυτών στις καθημερινές μας αλληλεπιδράσεις με τα παιδιά, με πρακτικό τρόπο. Πέρα από σχετικά αναγνώσματα για τον γονιό που θέλει να γνωρίσει την προσέγγιση αυτή, η εξοικείωση με τις αντίστοιχες πρακτικές πραγματοποιείται είτε με τον κάθε γονιό ατομικά ή με ομάδα γονιών σε κύκλους σεμιναρίων.

Η συστηματική εφαρμογή των αρχών και πρακτικών της Ενσυνειδητότητας στην Γονεϊκότητα οδηγει στο να σταματήσουμε και να αναγνωρίσουμε τα επαναλαμβανόμενα περιοριστικά μοτίβα που κυριαρχούν στις αλληλεπιδράσεις μας με το παιδί μας και πώς αυτά καθορίζουν τη σχέση μας. Μας δίνει λοιπόν την ευκαιρία να ξεφύγουμε από αυτά, να είμαστε παρόντες κάθε στιγμή και να βρίσκουμε εναλλακτικές αποκρίσεις που θα ενισχύσουν την κατανόηση προς το παιδί μας και τον εαυτό μας και τον μεταξύ μας ασφαλή δεσμό.

Τι την κάνει μοναδική;

H προσέγγιση αυτή, σε αντίθεση με άλλες προσεγγίσεις για τη διαχείριση του γονεϊκού στρες και τη βελτίωση της σχέσης γονιού-παιδιού:

• Δουλεύει απευθείας με τους γονείς και το στρες που βιώνουν και δεν επικεντρώνεται στην αλλαγή των εξωτερικών παραγόντων που το επιδεινώνουν. Καθώς η αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών δεν είναι πάντα στο χέρι μας, η προσέγγιση αυτή δίνει πολύ μεγαλύτερο εύρος δράσης και αλλαγής.
• Είναι εφαρμόσιμη και προσαρμόσιμη σε κάθε γονεϊκή πραγματικότητα καθώς δεν απαιτεί το να εστερνιστεί ο γονιός συγκεκριμένες και συμπεριφορές και εξειδανικευμένους ρόλους.
• Είναι συμβατή με κάθε είδους παιδαγωγική προσέγγιση έχει επιλέξει να εφαρμόσει ο κάθε γονιός ή ταιριάζει στην κάθε οικογένεια.
• Παρέχει οφέλη τόσο σε ατομικό όσο και σε οικογενειακό επίπεδο.
• Η αποτελεσματικότητά της επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι σύγχρονες νευροεπιστημονικές έρευνες έχουν εντοπίσει μόνιμες αλλαγές στις εγκεφαλικές δομές υπεύθυνες για τη διαχείριση του στρες ως αποτέλεσμα της συστηματικής της εφαρμογής.

Αφήνω τον φόβο, αναπνέω και κινούμαι

Ποια είναι τα οφέλη της εφαρμογής της;

Στο σύνολό της, η πρακτική της Ενσυνειδητότητας ενισχύει την ευεξία και την υγεία, συνδέοντας το σώμα και τον νου με το παρόν, με τρόπο που μειώνει την επίδραση των εξωτερικών συνθηκών στις αντιδράσεις και τα συναισθήματά μας.

Eιδικότερα, η εφαρμογή της πρακτικής της Eνσυνειδητότητας στη Γονεϊκότητα έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε:

• αποτελεσματικότερη διαχείριση του καθημερινού άγχους και των παρορμητικών αντιδράσεων του γονιού
• βελτίωση της ποιότητας της σχέσης γονιού-παιδιού
• αύξηση της ικανοποίησης στον γονεϊκό ρόλο
• μειωμένη αντιδραστικότητα
• μεγαλύτερη κατανόηση στις ανάγκες του γονιού και του παιδιού
• παραγωγικότερες και ουσιαστικότερες αλληλεπιδράσεις με το παιδί

Με κίνητρο την πεποίθηση ότι μπορούμε να δώσουμε στα παιδιά μόνο ότι έχουμε πρώτα δώσει στον εαυτό μας. Η Ενσυνειδητότητα στη Γονεϊκότητα καλεί τους γονείς να δώσουν στους ίδιους και στα παιδιά, ίσως το πολυτιμότερο δώρο: την πλήρη παρουσία τους στο παρόν!