Μπούλινγκ μια σταθερή αξία!

Ένα από τα θέματα που επιτέλους ήρθαν στο προσκήνιο και συζητιούνται ανοιχτά είναι το μπούλινγκ. Στα νιάτα μου αυτόν που έκανε μπούλιγκ τον λέγαμε νταή…

Σημείωση προς όλους του αναγνώστες: Η γλώσσα και οι λέξεις που χρησιμοποιώ σε κάποια παραδείγματα μπορούν να σας ενοχλήσουν. Ζητώ προκαταβολικά συγγνώμη, αλλά είναι οι πραγματικές λέξεις και εκφράσεις. Επίσης να επισημάνω ότι εκφράζω τις απόψεις μου μέσα από προσωπικά βιώματα και χρόνια training με παιδιά που έχω συναναστραφεί. Διαβάστε το άρθρο, αν σας ενοχλήσει προχωρήστε στο επόμενο, αν συνεχίσετε το διάβασμα κρατήστε αυτά που σας κάνουν, και αν δεν σας κάνουν… Ευχαριστώ που το διαβάσατε.

Κατάσταση

Να πηγαίνεις πρωί – πρωί στο σχολείο, είτε με όρεξη είτε χωρίς να έχει ανοίξει ακόμα το μάτι και να πρέπει να αντιμετωπίσεις το χοντρό πείραγμα ενός ή περισσότερων συμμαθητών σου. Ό,τι χειρότερο.

Το ‘’πείραγμα’’ ήταν ένα πολύ ευρύ φάσμα και διάφορα επίθετα: αδερφή, συκιά, αλλήθωρε, γυαλάκια, χοντρή, άμπαλε, στραβέ, φυτό, χαζό… Φαντάζομαι τώρα θα υπάρχει και το μαύρε ή αράπη, μωρή κινέζα και η λίστα σίγουρα ξεπερνάει τη φαντασία μου.

Ένα πείραγμα που πόναγε πολύ και βαθιά!

Κατά κανόνα καθόντουσαν στις βρύσες της αυλής, δίπλα στην τουαλέτα, στην είσοδο της σκάλας, σε σημεία που αναγκαστικά θα πέρναγες αλλά που έχει και δίοδο φυγής γι’ αυτούς. «Ηγέτης» αυτής της ομάδας (κατά κανόνα) ο χειρότερος απ’ όλους και με όλα τα χαρακτηριστικά που χλευάζει στους άλλους.

Στη δική μου περίπτωση χοντρός, κοντός, άπλυτος, όχι έξυπνος, από πολύ προβληματική οικογένεια αλλά με αυτοπεποίθηση που τρόμαζε.

Το παιδί σου δέχεται ή ασκεί bullying;

Η στάση μου;

Σε κάποιο σημείο το αντιλαμβάνεσαι από μακριά. Αν δεν υπήρχε άλλη διαδρομή να ακολουθήσεις… Έσφιγγες τα δόντια, έσκυβες το κεφάλι και περπάταγες με τη μεγάλη τσάντα ευχόμενος να περάσεις απαρατήρητος. Μάταια…

Το λες; Όταν κάποιος σου ασκεί μπούλινγκ;

Οι περισσότεροι δεν το έλεγαν. Δεν το έλεγαν γιατί οι γονείς πήγαιναν στον δάσκαλο, ο δάσκαλος έκανε την επίπληξη και στο επόμενο διάλειμμα, η καζούρα (άλλος ένας χαρακτηρισμός του μπούλινγκ τότε) γινόταν πιο δυνατή. Άρα δώρο – άδωρο και η υπεράσπιση δεν έρχεται.

Εγώ το είχα πει στην οικογένεια, αλλά πάνε και 35 χρόνια και οι τρόποι αντιμετώπισης και οι συμβουλές τότε ήταν του τύπου: “Να σκληρύνεις’’ και αναρωτιόμουν… Πώς; Πώς να σκληρύνω; Δείξτε μου γιατί δεν ξέρω ή “Να τους αποφεύγεις!’’… Μα πώς θα πάω στην τάξη; Θα πετάξω;

Μαρτύριο το σχολείο! Ευτυχώς ψήλωσα και πάρα πολύ και γρήγορα, έτσι έριξα και δύο τρεις γρήγορες (δεν ξέρω που βρήκα το θάρρος), άφησαν εμένα και έπιασαν τη Μαρία… Συγγνώμη ρε Μαρία ☹

Οι παρατηρητές του μπούλινγκ: Ένα πείραμα που είδα στο TikTok

O Γιάννης Κατινάκης (ηθοποιός) έκανε ένα πείραμα. Μίλαγε στο τηλέφωνο στο κέντρο της Αθήνας και ένας πάει και τον “τρολάρει’’ άσχημα. Αρχίζει να του φωνάζει στη μέση του δρόμου “Μωρή αδερφή… Πώς είσαι έτσι; Δεν ντρέπεσαι που βγήκες έξω; Είναι περήφανη η μάνα σου; Κέρναγε ο πατέρας σου όταν του είπαν ότι έκανε γιο…’’ Τα λόγια συνεχίζανε και ο Γιάννης συνέχιζε να κάνει πως μιλάει στο τηλέφωνο.

Πολλοί πέρναγαν αδιάφοροι, άλλοι απλά κοίταζαν το περιστατικό. Εμένα το δικό μου στο στομάχι είχε σφιχτεί από αυτό που έβλεπα στο κινητό μου! Όλο το σχολείο μπροστά μου! Ξανά…

Και εκεί εμφανίζεται μια κυρία (σε μια άλλη περίπτωση ένας νεαρός) να στηρίξει και να υπερασπιστεί τον Γιάννη…

Η προσωπική μου άποψη για το μπούλινγκ

Το μπούλινγκ, έχει να κάνει και με αυτόν που κάνει μπούλινγκ αλλά και τον αποδέκτη του. Δυστυχώς ή ευτυχώς, είναι απλά ένα mindset και ξεκινάει από το ίδιο το σπίτι και στις δύο περιπτώσεις.

Και στις δύο περιπτώσεις το παιδί είναι αποδέκτης μιας μορφής μπούλινγκ. Απλά, στη μια περίπτωση το κάνει σε άλλους ενώ στην άλλη έχει μάθει να το δέχεται.

Bullying συνέπειες και αντιμετώπιση

Κατά τη γνώμη μου

Πώς μπορεί να ξεκινήσει; Έχουμε ακούσει για περιπτώσεις όπου το παιδί εκφράζει μια άποψη και άθελά του ο γονιός μπορεί να πει κάτι του στιλ «Σταμάτα εσύ, που έχεις και άποψη» ή κάτι άλλο αλλά τόσο απλό και ασήμαντο.

Κάπου εδώ

Ας ξεχωρίσουμε τις δύο περιπτώσεις και να τις πάρουμε με τη σειρά.

Από τη μία…

Καθώς ο γονιός πάντα είναι ένα μοντέλο, το παιδί αρχίζει να αντιγράφει αυτή συμπεριφορά. Καθώς σε αυτές τις περιπτώσεις, μια τέτοια συμπεριφορά είναι αποδεκτή από το σπίτι, δεν υπάρχει άμεση διόρθωση, το παιδί την υιοθετεί και την εφαρμόζει. Στην αρχή μέσα στην οικογένεια (π.χ. σε μικρότερο συγγενή) και μετά έξω από το σπίτι: στο πάρκο, στον παιδικό σταθμό, στο σχολείο.

Σε αυτή τη περίπτωση, αν δεν αλλάξει το περιβάλλον στην οικογένεια, το μπούλιγκ θα συνεχίσει. Όταν μεγαλώσει και περάσει στην (προ)εφηβεία, είτε θα το αντιληφθεί από μόνο του και θα το σταματήσει είτε θα εξελιχθεί και θα γίνει ακόμα πιο παραβατικό με όποιες συνέπειες μπορούν να υπάρξουν.

Από την άλλη…

Αν το παιδί δεν αντιγράψει τη συμπεριφορά και κατεβάσει το κεφάλι και του κοπούν τα φτερά, το πιθανότερο είναι να υιοθετήσει τη συμπεριφορά να μην υπερασπίζεται τον εαυτό του και να δέχεται υπομονετικά το κάθε τι.

Έχω δουλέψει με παιδιά που φοβούνται να υπερασπιστούν τα όριά τους. Ήμουν και εγώ ένα τέτοιο. Εκεί, το παιδί πρέπει να μάθει να εκφράζει να υπερασπίζεται τον εαυτό του.

Επίσης, έχω δει πολλές φορές παιδιά όχι μόνο να μην γνωρίζουν πώς να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, αλλά να μην μπορούν να πάρουν και απλές καθημερινές αποφάσεις, και να περιμένουν από κάποιον άλλον να πάρει την απόφαση γι’ αυτά.

Ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση του παιδιού σου μέσα από το παραμύθι και το παιχνίδι

Τι κάνουμε;

Η πρώτη περίπτωση, κατά την άποψή μου, είναι πιο δύσκολη καθώς οι γονείς θα πρέπει να επισκεφτούν ειδικό για να βοηθήσει και τους ίδιους. (Σημείωση: σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις υπάρχουν δείγματα και ενδοοικογενειακής βίας).

Στη δεύτερη, είναι πιο εύκολη κατά την άποψή μου, μαθαίνουμε στο παιδί να αντιλαμβάνεται το πότε κάποιος ξεπερνάει τα όρια του και το ενθαρρύνουμε να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Γνώμη μου

Η στήριξη από έναν ειδικό είναι σημαντική καθώς πρέπει να καταλάβουμε το πού κάνουμε λάθος. Να αλλάξουμε και εμείς για να βοηθήσουμε το παιδί μας. Το παιδί, τις περισσότερες φορές, είναι απλά ο καθρέπτης μας.

Είναι μια συνήθεια που έχουμε και επηρεάζει το παιδί μας. Είμαι σίγουρος ότι δεν το κάνουμε επίτηδες αλλά γίνεται. Μπορεί και να έχουνε υιοθετήσει μια τέτοια στάση από τους γονείς μας.

Όπως και έχει, καλό θα ήταν κάποιες δυσλειτουργικές συνήθειες, να σταματούν στη γενιά μας και να μην τη μεταλαμπαδεύουμε στα παιδιά μας. Ας αλλάξουμε εμείς πρώτα για να κάνουμε τα παιδία μας, μια καλύτερη έκδοση μας.

Bullying: Ο ρόλος της οικογένειας & του σχολείου