Ποιο παιχνίδι πρέπει να διαλέξω για παιδί με αναπηρία; Ποιο είναι το κατάλληλο; Με ποια κριτήρια να επιλέξω το κατάλληλο παιχνίδι για ένα παιδί με αναπηρία; Τι μπορείς να επιλέξεις ως παιχνίδια για παιδιά με αναπηρία;

Τα παιδιά με αναπηρία έχουν τις ίδιες βασικές ανάγκες με τα άλλα παιδιά. Δείχνουν το ίδιο ενδιαφέρον για τον κόσμο τους. Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να απαιτεί επιπλέον υποστήριξη με βάση τις ατομικές του ανάγκες, αλλά δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να είναι διαφορετικό. Ωστόσο, η επιλογή ενός παιχνιδιού για κάθε παιδί αρχίζει με δύο κριτήρια. 

  • Πρώτον, μαθαίνοντας τι ενδιαφέρει το παιδί και, 
  • δεύτερον, με την αξιολόγηση του επιπέδου δεξιοτήτων του.
παιχνίδια για παιδιά με ειδικές ανάγκες

Πώς θα καταλάβετε τι ενδιαφέρει το παιδί;

Επιλέξτε ένα παιχνίδι που είναι κατάλληλο για την ηλικία του και θα κινήσετε το ενδιαφέρον του παιδιού, τη δημιουργικότητα και το ένστικτο εξερεύνησης. Θα πρέπει να δώσετε παιχνίδια με τα οποία είναι σε θέση να παίξουν. Θέλουν να μάθουν και να απολαύσουν δραστηριότητες, όπως το να πάνε στο πάρκο, να διαβάσουν εικονογραφημένα βιβλία, να παίξουν παιχνίδια και να ψυχαγωγηθούν. Αυτά τα παιδιά πρέπει να βιώσουν την επιτυχία και να μάθουν πώς να αντιμετωπίζουν τις αποτυχίες.

Τι οφέλη μπορεί να έχουν τα παιχνίδια που επιλέγονται ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού;

Τα παιχνίδια που είναι κατάλληλα για το αναπτυξιακό στάδιο και τις ικανότητες ενός παιδιού, το βοηθούν να εξασφαλίσει επαναλαμβανόμενες επιτυχίες, να βελτιώσει τη λειτουργία του εγκεφάλου και να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή του. Τα εκπαιδευτικά παιχνίδια για αυτά τα παιδιά ενισχύουν τις δεξιότητες του παιδιού στην αισθητηριακή, κινητική και γνωστική του ανάπτυξη. Όλα τα παιδιά μπορούν να επωφεληθούν σε μεγάλο βαθμό από τα παιχνίδια όσον αφορά τις θεραπευτικές, εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές τους ιδιότητες.

Πώς τα παινχίδια για παιδιά με αναπηρία μπορούν να τα βοηθήσουν να συνδεθούν και με άλλα παιδιά;

Τα παιχνίδια θα πρέπει να επικεντρώνονται στη δράση, προσελκύοντας την προσοχή του παιδιού. Τα παιδιά με αναπηρία είναι παιδιά όλων των δυνατοτήτων, πολιτισμών, φυλών και οικονομικών υποβάθρων. Όπως όλα τα παιδιά, έχουν ατομικά ενδιαφέροντα, συμπάθειες και αντιπάθειες. Ορισμένα παιδιά με αναπηρία έχουν σωματικές αναπηρίες, διαταραχές ομιλίας ή άλλες αναπτυξιακές καθυστερήσεις ή ακόμα και πρόβλημα στην αλληλεπίδραση με άλλα παιδιά ή ενήλικες. Όποια και αν είναι η δυσκολία, αυτά τα παιδιά έχουν περισσότερες ομοιότητες με τα άλλα παιδιά από ό,τι διαφορές, καθώς και αυτά παίζουν, κάνουν φίλους, αισθάνονται χαρούμενα ή λυπημένα.

Πάμε να δούμε ιδανικά παιχνίδια για παιδιά με αναπηρία

Παιχνίδια Αιτίου και Αποτέλεσματος

Παιχνίδια αιτίου και αποτελέσματος προάγουν τον οπτικό και κινητικό συντονισμό και είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για τα παιδιά με αυτισμό, καθώς παρέχουν την ευκαιρία για το συντονισμό χεριού-ματιού, την αισθητηριακή εξερεύνηση και επαναλαμβανόμενες αλληλουχίες. Αυτά τα παιχνίδια επιτρέπουν στα παιδιά να μάθουν την «αιτία», ένα είδος αντίδρασης (παράδειγμα: πατήστε ένα κουμπί και μια φωτεινή ένδειξη αναβοσβήνει).

Μερικά από τα πιο κοινά παιχνίδια αιτίας και αποτελέσματος είναι:

  • Παιχνίδια με σχήματα
  • Pop-up παιχνίδια
  • Νεροπίστολα
  • Παιχνίδια με φως
  • Παιχνίδια που όταν πιέζονται ακούγεται ήχος.

Παζλ

Τα παζλ προσφέρουν πολλά αναπτυξιακά οφέλη που δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να μάθουν νέες δεξιότητες, ενώ εργάζονται προς ένα στόχο. Η ολοκλήρωση του παζλ απαιτεί από το παιδί να διαλέξει, να πιάσει και να τοποθετήσει τα κομμάτια στη σωστή θέση. Αυτή η δραστηριότητα δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να εργαστούν και να ενισχύσουν αυτές τις δεξιότητες. Τα παζλ βελτιώνουν επίσης τη γνωστική ανάπτυξη, καθώς βοηθούν τα παιδιά να μάθουν τη στρατηγική, την επιλογή και πώς τα κομμάτια ταιριάζουν μεταξύ τους για να σχηματίσουν μια μεγαλύτερη εικόνα. 

Υπάρχουν διάφοροι τύποι παζλ για τα παιδιά:

  • Παζλ με μη-συνδεόμενα κομμάτια που δεν ταιριάζουν με κάθε κομμάτι. Πολλά από αυτά τα παζλ περιλαμβάνουν πόμολα ή μανταλάκια.
  • Παζλ με κομμάτια που ταιριάζουν σε κάθε κομμάτι. Αυτοί οι γρίφοι είναι ένα βήμα μπροστά για τα παιδιά που έχουν κυριαρχήσει στα παζλ με μη – συνδεόμενα κομμάτια.
  • Παζλ με κομμάτια μιας εικόνας που διαιρείται σε κομμάτια τοποθετημένα σε έναν άδειο χώρο. Αυτοί οι γρίφοι είναι πιο δύσκολο και συνήθως απευθύνονται σε μεγαλύτερα παιδιά.
  • Παζλ με πόμολα που βοηθούν τα παιδιά για τις λεπτές κινητικές δεξιότητες.
παιχνίδια για παιδιά με ειδικές ανάγκες
Svoora Artiles Σύνθεση Σχημάτων με Ξύλινα Τουβλάκια & Επιτραπέζιο με Σβούρες

Αγχολυτικά παιχνίδια

Για τα παιδιά με ΔΕΠ ή ΔΕΠΥ, τα αγχολυτικά παιχνίδια είναι μια καλή επιλογή για να κρατήσουν τα χέρια και τα δάχτυλά τους απασχολημένα ενώ ο εγκέφαλος τους ασχολείται. Αυτά τα παιχνίδια μπορούν να βοηθήσουν αποτελεσματικά με την αυτορρύθμιση, την προώθηση της εστίασης και της συγκέντρωσης, τη μείωση του άγχους και την παροχή απτικής ευαισθητοποίησης. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι των αγχολυτικών παιχνιδιών, αλλά τα πιο χρήσιμα προσφέρουν μια εμπειρία με διαφορετικές υφές ως ένα αποτελεσματικό μέσο για να κρατήσουν τα δάχτυλα απασχολημένα. 

Μερικά παραδείγματα είναι:

  • Πλαστελίνη. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές πλαστελίνης από αφρό σε ολισθηρό, γλοιώδη “gak.” Ανεξάρτητα από τον τύπο, αυτό το παιχνίδι παρέχει την ιδανική διέξοδο για υπερ-δημιουργική ενέργεια.
  • Koosh μπάλες και αγχολυτικές μπάλες.
  • Παιχνίδια που κάνουν θόρυβο, όπως χέρια που χτυπούν παλαμάκια.
  • Αισθητηριακά μαξιλάρια. Αυτά τα φουσκωτά μαξιλάρια αφής βοηθούν τα παιδιά με αδυναμίες διάσπασης προσοχής και ισορροπίας.
παιχνίδια για παιδιά με ειδικές ανάγκες

Στοματοπροσωπικά ερεθίσματα

Τα παιχνίδια για το στόμα έχουν σχεδιαστεί για την κινητοποίηση του στόματος ενός παιδιού. Αυτά τα παιχνίδια μπορεί να είναι αποτελεσματικοί διεγέρτες για τα παιδιά που ποθούν μάσηση ή αγωνίζονται με δυσκολία για την κίνηση του στόματος.

Μερικά παραδείγματα:

  • Λαστιχωτοί σωλήνες, συσκευές κινητοποίησης του στόματος που παρέχουν μια επιφάνεια για την άσκηση δαγκώματος και το μάσημα.
  • Μασώμενα κοσμήματα είτε σε κολιέ ή βραχιόλια (καραμέλες).
  • Σφυρίχτρες.
  • Φυσαλίδες: το φύσημα φυσαλίδων βοηθά ένα παιδί να μάθει τον έλεγχο της αναπνοής και των χειλιών.

Αισθητηριακά Παιχνίδια

Μερικά παιδιά με αισθητηριακές διαταραχές χρειάζονται ερεθίσματα από εξωτερικούς παράγοντες όπως η υφή, η αφή, η πίεση και η ταχύτητα. Τα αισθητηριακά παιχνίδια προσφέρουν μια γρήγορη αισθητηριακή ανταπόκριση, για να βοηθήσουν τα παιδιά να ηρεμήσουν και να εστιάσουν την προσοχή τους. Είναι σημαντικό να βεβαιωθείτε ότι το παιδί βιώνει την αισθητηριακή ανταπόκριση που επιθυμεί. 

Μερικά παραδείγματα αποτελεσματικών αισθητηριακών παιχνιδιών είναι:

  • Παιχνίδια με φως
  • Πίνακες με νερό ή άμμο
  • Δαχτυλομπογιές
  • Μίνι τραμπολίνο: προσφέρουν μια γρήγορη και επαναλαμβανόμενη απάντηση

Γιατί να επιλέξετε συγκεκριμένα παιχνίδια για παιδιά με αναπηρία;

Ενσωματώνοντας το σωστό είδος των παιχνιδιών για τις συγκεκριμένες ανάγκες ενός παιδιού είναι ένας διασκεδαστικός τρόπος για να διδαχθούν τεχνικές αυτοδιαχείρισης και νέες δεξιότητες.

Μαρία Γκουγκούμη

Μαρία Γκουγκούμη

Ειδική Παιδαγωγός

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των επαγγελματιών μας τη Μαρία Γκουγκούμη. Αποφοίτησε ως ψυχοπαιδαγωγός από το τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στην «Προαγωγή Ψυχικής Υγείας – Πρόληψη Ψυχικών Διαταραχών» της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ειδικεύθηκε στην Ειδική Αγωγή μέσα από πλήθος σεμιναρίων που σχετίζονται με την ειδική αγωγή. Εκπαιδεύτηκε στο θεραπευτικό παιχνίδι Κ.Α.Λ.Ε.Σ.Μ.Α. για παιδιά στο φάσμα του αυτισμού. Είναι κάτοχος πιστοποίησης γραφής Braille και έχει εκπαιδευτεί στην εφαρμογή του TEACCH. Μετεκπαιδεύτηκε στη ΔΕΠΥ από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται ως ειδική παιδαγωγός με μαθητές προσχολικής και σχολικής ηλικίας με μαθησιακές δυσκολίες, δυσλεξία, νοητική υστέρηση και διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές. Έχει λάβει μέρος σε πολλά επιστημονικά σεμινάρια σχετικά με τη διάγνωση και αποκατάσταση νευροαναπτυξιακής καθυστέρησης σε παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Είναι δημιουργός της εκπαιδευτικής πλατφόρμας www.special-learners.gr και όνειρό της είναι να δημιουργήσει εκπαιδευτικά εργαλεία, τα οποία θα κάνουν προσιτή τη γνώση σε όλα τα παιδιά!

Διαβάστε περισσότερα
Special Learners

Σε συνεργασία με:

Special Learners

Καλωσορίζουμε με πολλή χαρά στην ομάδα μας την πλατφόρμα special-learners, ένα site για όσους αναζητούν κάτι φρέσκο και διασκεδαστικό που λατρεύουν τόσο οι μαθητές κι οι γονείς τους όσο και οι θεραπευτές. Έχουν αναπτύξει υλικό με βάση το Διαδίκτυο που είναι δημιουργικό, προσιτό, φιλικό και προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε παιδιού. Η δημιουργός του Μαρία Γκουγκούμη, πιστεύει ότι οι μαθησιακές δραστηριότητες πρέπει να είναι διασκεδαστικές, λειτουργικές και διαδραστικές. Γνωρίζει ότι δεν έχουν όλοι οι θεραπευτές χρόνο να αναζητήσουν νέες ιδέες ή τον προϋπολογισμό για να αποκτήσουν νέο υλικό. Από την επαφή της με τους γονείς, γνωρίζει πως οι γονείς αναζητούν συνεχώς υλικό για τα παιδιά τους που είναι να είναι διασκεδαστικό και να τους δίνεται η δυνατότητα να ανακαλύπτουν μόνα τους τη γνώση. Οι μαθητές περνούν όλο και περισσότερο χρόνο στις smartphone συσκευές και δείχνουν εξοικειωμένοι με τη χρήση τους. Με τα διαδραστικά εκπαιδευτικά παιχνίδια μαθαίνουν παίζοντας! Για να βοηθήσει, έχει δημιουργήσει αυτή την ψηφιακή πλατφόρμα και σας καλεί να να την επισκεφτείτε!

Διαβάστε περισσότερα

  • Γκουγκούμη Μ. (2021). Πέντε τύποι παιχνιδιών για παιδιά με ειδικές ανάγκες. Ανακτήθηκε από https://special-learners.gr/πέντε-τύποι-παιχνιδιών-για-παιδιά-με-ε/
  • Επιλογή Σωστών Παιχνιδιών για Παιδιά με Ειδικές Ανάγκες. Ανακτήθηκε από https://therapyact.gr/logotherapeia/επιλογη-σωστων-παιχνιδιων-για-παιδια/