Παιδιά και Τηλεκπαίδευση

Η φετινή σχολική χρονιά ξεκίνησε διαφορετικά, αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Και έτσι φαίνεται να συνεχίζει, διαρκώς κλιμακούμενη όσο προχωράμε στον χειμώνα. Ας πάρουμε λοιπόν μια βαθιά ανάσα, ας το αποδεχθούμε κι ας δούμε τι μπορούμε να κάνουμε με αυτό…

Ας ξεκινήσουμε διευκρινίζοντας το εξής: η τηλεκπαίδευση ΔΕΝ έχει καμία σχέση με το homeschooling. Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή, είναι μια μορφή crisis schooling που καλούμαστε να διαχειριστούμε εν μέσω πανδημίας COVID-19 και όπως κάθε κρίση είναι πρωτόγνωρη και απαιτεί ευελιξία. Ακόμη και η προηγούμενη καραντίνα ήταν διαφορετική. Όπως ακριβώς συμβαίνει και με πολλές ακόμα νέες συνθήκες που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε, ας αποδεχθούμε λοιπόν ότι αυτά που ξέραμε για το σχολείο και το διάβασμα γενικά, δεν λειτουργούν ειδικά στην καινούρια συνθήκη, κι ας μην προσπαθήσουμε εμμονικά να τα εφαρμόσουμε σε μια λογική ότι «έτσι γίνονται τα πράγματα σωστά». Το μέσο μάθησης είναι διαφορετικό, οι χρόνοι μάθησης είναι διαφορετικοί, η κοινωνικοποίηση λειτουργεί διαφορετικά… δεν μπορεί η διαχείρισή μας να παραμένει ίδια.

Ηρεμία και Ασφάλεια

Το να μένει κανείς σπίτι όλη μέρα ΔΕΝ είναι φυσιολογικό – για την ώρα όμως φαίνεται να είναι αναγκαίο. Ο φυσικός χώρος των παιδιών είναι έξω και μάλιστα με παρέα. Πολύ πιθανό λοιπόν τα παιδιά να νιώθουν αποσυνδεδεμένα και να βιώνουν απώλεια. Σε περιόδους ανασφάλειας ο εγκέφαλος είναι πολύ απασχολημένος να διαχειρίζεται την κατάσταση που αντιλαμβάνεται ως επικίνδυνη, επικεντρώνοντας κάθε διαθέσιμο ενεργειακό πόρο εκεί και σίγουρα όχι σε νέες πληροφορίες. Σε αυτή την κατάσταση είναι πολύ δύσκολο να αφομοιωθεί νέα γνώση, κάτι καινούριο. Φροντίστε αρχικά τη συναισθηματική τους ρύθμιση, ηρεμία και ασφάλεια. Φροντίστε να κάνουν συχνά διαλείμματα και σίγουρα πράγματα που τα ευχαριστούν μέσα στη μέρα. Και μαζί σας.

Δομήστε την ημέρα

Όλοι νιώθουμε πιο ασφαλείς όταν οι συνθήκες είναι προβλέψιμες. Δημιουργήστε μια δομή στη μέρα, ώστε τα παιδιά να ξέρουν τι τα περιμένει, ίσως με γνώμονα το πρόγραμμα τηλεδιάσκεψης του σχολείου (πρωί: γυμνάσιο / απόγευμα: δημοτικό-νηπιαγωγείο) και των εξωσχολικών δραστηριοτήτων που προσφέρουν εξ αποστάσεως μαθήματα. Για τα περισσότερα παιδιά, ένα οπτικό βοήθημα όπως πρόγραμμα ή checklist είναι σωτήριο.

Τα παιδιά σας χρειάζονται τον δικό τους χώρο εργασίας

Δημιουργήστε χώρο εργασίας

Όπως θέλετε κι εσείς τον δικό σας χώρο για να εργάζεστε, έτσι θέλουν και τα παιδιά σας. Με γνώμονα την τηλεδιάσκεψη και ό,τι απαιτεί αυτό, φροντίστε όσο γίνεται το κάθε μέλος της οικογένειας να έχει έναν σταθερό χώρο και μέσο. Τουλάχιστον να ξέρει από την προηγούμενη πού και πώς θα ‘δουλέψει’ την επόμενη μέρα. Όσο γίνεται φροντίστε αυτό να δημιουργείται σε ένα απομονωμένο σημείο του σπιτιού με όσο το δυνατόν λιγότερες αποσπάσεις, π.χ. αδέρφια. Και μέσα στην τάξη υπάρχουν φυσικοί αποσπαστικοί παράγοντες. Όταν είναι 25 παιδιά στην τάξη παίρνει λίγη ώρα ώστε να ανοίξουν όλα το βιβλίο στη σελίδα 15, να σταματήσουν να μιλούν και να κατεβάζουν τη μάσκα του διπλανού, ενώ παράλληλα ισιώνουν τη δική τους. Και με τον/την εκπαιδευτικό μέσα στον ίδιο χώρο. Τώρα τα πράγματα είναι λιιιίγο πιο δύσκολα, ας βοηθήσουμε όσο μπορούμε την κατάσταση.

Online πρόκληση

Βοηθήστε τα παιδιά να παραμείνουν επικεντρωμένα στα προβλεπόμενα 30’-40’ μπλοκάροντας την πρόσβαση σε άλλες σελίδες. Επεκτάσεις Google Chrome όπως τα Dayboard ή Forest, λογισμικά τύπου Freedom ή Cold Turkey ή ακόμη και το μαγικό κουμπάκι F11 φροντίζουν να μένει ανοιχτό μόνο το ενεργό παράθυρο εργασίας. Κινητά και tablet με εφαρμογές τύπου Discord, Skype, Viber, Messenger ή κάθε είδους chat που χρησιμοποιούνται από τους μαθητές παράλληλα με το μάθημα ή κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, με αποτέλεσμα να μην φεύγει το μάτι από οθόνη ή το παιδί απ’ την καρέκλα είναι επίσης κάτι που ίσως χρειαστεί να διαχειριστείτε. Ενημερώστε επίσης το παιδί για την πιθανότητα ‘σφάλματος’ και χρήσης του λάθος παραθύρου για τον live σχολιασμό των δρώμενων στην online τάξη, με αποτέλεσμα την έκθεση στο… ‘λάθος’ κοινό. Θέλει λίγο προσοχή η διαχείριση και ίσως δική σας εποπτεία.

Γονεϊκή εμπλοκή

Ίσως η νέα συνθήκη να απαιτεί από εσάς επιστροφή σε προηγούμενα στάδια, ήδη κατεκτημένα. Ίσως είχατε κατορθώσει να απεμπλακείτε από τη μαθησιακή διαδικασία του παιδιού και την όποια εποπτεία και τώρα απαιτείται ξανά η ενεργός συμμετοχή σας. Το σιχαίνεστε, το ξέρω. Όμως εκτός από την τεχνολογία, το παιδί χρειάζεται να προσαρμοστεί (και πάλι) σε νέες συνθήκες οργάνωσης των μαθημάτων που σημαίνει πότε έχω μάθημα, πόση ώρα κρατάει, σε ποια πλατφόρμα είναι, πώς διαχειρίζομαι τον χρόνο, πότε ολοκληρώνεται, πού σημειώνω τις εργασίες μου, πώς και πότε τις κάνω, πού και πώς τις στέλνω κ.λπ. Ιδίως για τα παιδιά που φέτος βιώνουν μετάβαση εκπαιδευτικής βαθμίδας (π.χ. από νηπιαγωγείο σε δημοτικό, από δημοτικό σε γυμνάσιο) και/ή αντιμετωπίζουν διάφορες γενικότερες αναπτυξιακές προκλήσεις (μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, ΔΑΦ, κ.λπ.) όλο αυτό μπορεί να σημάνει συναγερμό στο σύστημα εκτελεστικών λειτουργιών τους που υπολείπεται. Η online διαδικασία συχνά απαιτεί μεγαλύτερο βαθμό αυτορρύθμισης και αυτοδιαχείρισης ως προς τον χρόνο, το κίνητρο, την εκτέλεση, τη διαχείριση της παρόρμησης κ.λπ. Σας χρειάζονται μέχρι να βρουν τον τρόπο τους.

Συνεργαστείτε με το παιδί

Θέστε το πλαίσιο μαζί με τον σύντροφό σας στο παιδί και/ή βεβαιωθείτε ότι το έχει καταλάβει. Αφήστε το να σας πει πώς θα πρότεινε εκείνο να διαχειριστείτε την κατάσταση, τι νομίζει ότι θα το βοηθούσε, συμπεριλάβετέ το στη διαδικασία. Είναι πιο πιθανό να συνεργαστεί όταν κι εκείνο ορίζει (ό,τι του έχει απομείνει) από την καθημερινότητά του. Είναι πολύ δύσκολο να οργανώσει κανείς το αβέβαιο, ακολουθήστε μια διαδικασία δοκιμής-σφάλματος. Κρατάμε ό,τι λειτουργεί, προσαρμόζουμε μαζί ό,τι χρειάζεται. Μέσα σε όλο αυτό, έχετε και μία μοναδική ευκαιρία: να παρατηρήσετε πώς είναι το παιδί σας κατά τη μαθησιακή του διαδικασία. Ποτέ έως τώρα δεν είχατε τη δυνατότητα να το ζήσετε κατά τη διάρκεια της μαθητικής του ζωής. Αν συμμετέχει, πώς συμμετέχει, τι λειτουργεί και τι όχι, τι το δυσκολεύει και ίσως να κατανοήσετε καλύτερα καταστάσεις που στο παρελθόν δημιούργησαν πρόβλημα.
Παρέα με το παιδί μπορείτε τώρα να τις επισημάνετε και να βρείτε πιο λειτουργικούς τρόπους. Παρατηρήστε, κρατήστε σημειώσεις, απευθύνετε ερωτήσεις και αφήστε το παιδί να αναγνωρίσει και να μιλήσει για το δικό του βίωμα. Σε παιδιά με μαθησιακά ίσως αυτό είναι μια μοναδική ευκαιρία να αποκτήσετε την πλήρη εικόνα. Σε παιδιά με ΔΑΦ, ίσως εκπλαγείτε από τα μαθησιακά άλματα που ενδεχομένως κάνουν: μπλοκάροντας αισθητηριακά θέματα και/ή δυσκολίες κοινωνικοποίησης, με το οπτικό σύστημα ως το δυνατό τους χαρακτηριστικό, ίσως τώρα βρουν την ευκαιρία να θριαμβεύσουν. Κάθε κρίση, εκτός από προβλήματα, κρύβει και ευκαιρίες.

Είναι όμορφο που τόσες πολλές τάξεις καταφέρνουν να συναντηθούν online, αλλά δεν είναι το ίδιο. Τα περισσότερα παιδιά έχασαν τον δια ζώσης χρόνο με τους φίλους τους, την προβλεψιμότητα της ζωής τους και την καθημερινή ρουτίνα τους. Τιμήστε τη διαδικασία τους και τη δική σας δυσκολία να τα συνοδεύσετε παράλληλα με όλα τα προσωπικά θέματα προς διαχείριση αυτή την περίοδο.
Κι εσείς πενθείτε και βιώνετε απώλεια κατά κάποιον τρόπο. Εκχωρήστε στον εαυτό σας το ΟΚ να ΜΗΝ είναι ΟΚ και μη δοκιμάσετε να αναδειχθείτε «γονιός της χρονιάς». Η ζωή θα συνεχίσει ακόμη κι εάν δεν διαπρέψετε σ’ αυτή τη παγκόσμια κρίση.

Μαριαλένα Κατσούρα

Μαριαλένα Κατσούρα

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας τη Μαριαλένα Κατσούρα. Άρχισε να γνωρίζει τον χώρο της συμβουλευτικής πριν από 10 χρόνια, όταν επέστρεψε Ελλάδα μετά από τις σπουδές της σε Γερμανία, Λουξεμβούργο και Βέλγιο και την απασχόλησή της στο μεταφραστικό τμήμα τριών διαφορετικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρχικά, ασχολήθηκε βιωματικά με τη συμβουλευτική γονέων στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Αποτελεσματικού Γονέα & Δασκάλου (Gordon’s PET/ΤΕΤ), μεταφράζοντας παράλληλα σχετικά βιβλία για την Gordon Hellas (Ages & Stages, Consent for Kids κ.λπ.), και στη συνέχεια μεταπήδησε και επαγγελματικά πλέον στη συμβουλευτική ενηλίκων γενικότερα. Εκπαιδεύτηκε στην προσωποκεντρική συμβουλευτική και τη συνοδεία focusing ως σύμβουλος ψυχικής υγείας. Συνεχίζοντας στην προσέγγιση του ενήλικου παιδιού, εκπαιδεύτηκε στη συγκινησιακά εστιασμένη θεραπεία ζεύγους (EFT) και τον Κύκλο της Ασφάλειας για Γονείς (CoS®- P™) που βασίζονται μεταξύ άλλων στη θεωρεία του δεσμού (attachment). Συνεχίζει να εκπαιδεύεται στους εκάστοτε τομείς ενδιαφέροντος (π.χ. αναπτυξιακές διαταραχές σε παιδιά, τραυματοθεραπεία, σεξουαλικές δυσλειτουργίες σε ζευγάρια κ.λπ.) ακολουθώντας τη ροή. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε περισσότερα