Αυτή η συνθήκη της πανδημίας μπορεί να είναι μια υπενθύμιση για να συνδεθούμε με τον/την αγαπημένο/η μας και να απολαύσουμε αυτόν τον ασφαλή δεσμό. Στο άλλο άκρο αυτού του φάσματος, ίσως να αποτελεί μια αφύπνιση για όλα όσα ήδη παρέπαιαν, αλλά έως τώρα είχαμε την ‘πολυτέλεια’ να αγνοούμε.

Υπάρχουν φάσεις στη ζωή μας που οι δικές μας ανάγκες και προτεραιότητες μάς είναι σαφείς και τότε μπορούμε να τις εκφράσουμε και να συνδεθούμε. Και υπάρχουν φάσεις που η δική μας ανασφάλεια πυροδοτείται, καθιστώντας όλους και όλα απειλητικά με αποτέλεσμα να αποσυνδεόμαστε. Όλοι χανόμαστε κατά διαστήματα. Αυτά τα διαστήματα αποτελούν αναπτυξιακά στάδια της σχέσης, αυτής της αυτόνομης οντότητας. Αλλά όπως κάθε οντότητα, χρειάζεται φροντίδα.

Το θέμα αυτή τη στιγμή ίσως δεν είναι η γενικευμένη κοινωνική αποστασιοποίηση και ο περισσότερος χρόνος που περνάμε με το ταίρι μας, δηλαδή η τριβή. Το θέμα είναι ότι σε περιόδους κρίσης και κινδύνου, το σύστημα προσκόλλησης είναι νευρολογικά και βιωματικά προδιατεθειμένο να αναζητήσει τον σημαντικό άλλο προκειμένου να καθησυχαστεί. Ξαφνικά η ανάγκη αυτή δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί ή να παραμεριστεί. Δεν είναι επιλογή. Είναι ένστικτο. Για να επιβιώσουμε χρειάζεται να καλυφθεί.

Οι βασικές ερωτήσεις «Είσαι εδώ για μένα; – Μπορώ να βασιστώ σε σένα;» έρχονται στο επίκεντρο και απαιτούν άμεση απάντηση.

Εάν η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα είναι αρνητική ή συγκεχυμένη, το νευρικό μας σύστημα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Φαίνεται σαν να μην έχουμε στη διάθεσή μας τη βασική πηγή ασφάλειας και προστασίας του ανθρώπινου είδους: την υποστήριξη ενός αγαπημένου και σημαντικού άλλου για τον οποίο είμαστε ανεκτίμητοι. Το ασφαλές μας λιμάνι. Οι εγκέφαλοί μας εισέρχονται σε αυτό που ονομάζουμε ‘πανικό προσκόλλησης’ και είτε θα προσπαθήσουμε ασυνείδητα να τραμπουκίσουμε τον/την σύντροφο προκειμένου να αντιδράσει είτε θα ξεκινήσουμε να μουδιάζουμε και να κλειδώνουμε συναισθηματικά.

Οι σχέσεις προσκόλλησης είναι η βασική πηγή ασφάλειας για εμάς τους ανθρώπους. Είμαστε όντα κοινωνικά, χρειαζόμαστε τη σύνδεση, μας κρατά στη ζωή. Ο αόρατος εχθρός που αυτή τη στιγμή καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε είτε θα μας φέρει πιο κοντά, είτε θα συμμαχήσει με τα βιώματα του παρελθόντος μας, καθιστώντας μας πιο ευάλωτους από ποτέ.

Ας κάνουμε μια παύση κι ας αναγνωρίσουμε αυτή την ευαλωτότητα, τι πραγματικά συμβαίνει, κι ας επικοινωνήσουμε αυτό, όχι τον πανικό. «Δυσκολεύομαι, αυτή τη στιγμή, το έχω χάσει. Σε χρειάζομαι, έχω ανάγκη να…» Αυτή η εκμυστήρευση, το μοίρασμα, η έκθεση, το άγγιγμα… αχ, αυτό το άγγιγμα… Αυτού του είδους η εγγύτητα, όσο επικίνδυνη κι αν φαντάζει, στην κυριολεξία ηρεμεί το νευρικό μας σύστημα και μειώνει τις στρεσογόνες ορμόνες που κατακλύζουν το σώμα μας. Οι γνωστικές μας λειτουργίες επανέρχονται μόνο αφού το σύστημα ηρεμίσει – μόνο τότε είμαστε και πάλι διαθέσιμοι για συζήτηση και κουβέντα, διαχείριση και επίλυση προβλημάτων.

Υπάρχει σοβαρό επιστημονικό και ερευνητικό υπόβαθρο στη φράση ‘καλύτερα μαζί’. Ας αφυπνιστούμε, ας αναγνωρίσουμε και ας αποδεχθούμε τη σημασία που έχουν οι συντροφικές σχέσεις στη ζωή μας κι ας αξιοποιήσουμε αυτή τη συνθήκη ως ‘ευκαιρία’ για σύνδεση.

Μαριαλένα Κατσούρα

Μαριαλένα Κατσούρα

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας τη Μαριαλένα Κατσούρα. Άρχισε να γνωρίζει τον χώρο της συμβουλευτικής πριν από 10 χρόνια, όταν επέστρεψε Ελλάδα μετά από τις σπουδές της σε Γερμανία, Λουξεμβούργο και Βέλγιο και την απασχόλησή της στο μεταφραστικό τμήμα τριών διαφορετικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αρχικά, ασχολήθηκε βιωματικά με τη συμβουλευτική γονέων στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Αποτελεσματικού Γονέα & Δασκάλου (Gordon’s PET/ΤΕΤ), μεταφράζοντας παράλληλα σχετικά βιβλία για την Gordon Hellas (Ages & Stages, Consent for Kids κ.λπ.), και στη συνέχεια μεταπήδησε και επαγγελματικά πλέον στη συμβουλευτική ενηλίκων γενικότερα. Εκπαιδεύτηκε στην προσωποκεντρική συμβουλευτική και τη συνοδεία focusing ως σύμβουλος ψυχικής υγείας. Συνεχίζοντας στην προσέγγιση του ενήλικου παιδιού, εκπαιδεύτηκε στη συγκινησιακά εστιασμένη θεραπεία ζεύγους (EFT) και τον Κύκλο της Ασφάλειας για Γονείς (CoS®- P™) που βασίζονται μεταξύ άλλων στη θεωρεία του δεσμού (attachment). Συνεχίζει να εκπαιδεύεται στους εκάστοτε τομείς ενδιαφέροντος (π.χ. αναπτυξιακές διαταραχές σε παιδιά, τραυματοθεραπεία, σεξουαλικές δυσλειτουργίες σε ζευγάρια κ.λπ.) ακολουθώντας τη ροή. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη.

Διαβάστε περισσότερα