SLI και μαθησιακές δυσκολίες (Μέρος 2)

Η Ειδική Γλωσσική Διαταραχή θέτει τα παιδιά σε ξεκάθαρο κίνδυνο για μεταγενέστερες ακαδημαϊκές δυσκολίες, ιδίως για δυσκολίες στην ανάγνωση.

Μελέτες έχουν δείξει ότι έως και το 40-75% των παιδιών με SLI θα έχουν δυσκολίες στην εκμάθηση της ανάγνωσης, πιθανώς επειδή η ανάγνωση εξαρτάται από μια ευρεία ποικιλία υποκείμενων γλωσσικών δεξιοτήτων.

Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται όλα των συστατικά της γλωσσικής ικανότητας:

• γραμματική
• σύνταξη
• σημασιολογία
• φωνολογικές δεξιότητες

SLI στην προσχολική ηλικία

Παιδιά με ποικίλες γλωσσικές δυσκολίες, με την ένταξή τους στο Δημοτικό δεν είναι τα μόνα που διατρέχουν κίνδυνο. Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας με ιστορικό SLI, που έχουν “φτάσει” στην ηλικία για την κατάκτηση των γλωσσικών δεξιοτήτων, “κρατούν κόκκινη σημαία” για να εμφανίσουν μαθησιακές δυσκολίες όπως δυσκολία ανάγνωσης, σε σχέση με τα παιδιά χωρίς ιστορικό SLI.

Ωστόσο, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο μελλοντικών προβλημάτων ανάγνωσης είναι εκείνα των οποίων οι γλωσσικές δυσκολίες είναι επίμονες με την πάροδο του χρόνου, επηρεάζοντας πολλά συστατικά της γλώσσας.

Τι μπορώ να κάνω σα γονέας & τι μπορεί να προσφέρει το σχολείο;

Tips για γονείς:

Οι γονείς που έχουν ανησυχίες σχετικά με τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού τους θα πρέπει να ζητήσουν αξιολόγηση από έναν Λογοθεραπευτή. Οι αξιολογήσεις μπορούν να ληφθούν με διάφορους τρόπους. Ακόμη, οι γονείς είναι καλό να διατηρούν επικοινωνία με τη σχολική μονάδα, για να έχουν και οι ίδιοι την εικόνα που παρουσιάζει το παιδί στο σχολικό πλαίσιο και να ενημερώνονται αν υπάρχει κάτι ανησυχητικό ή αξιοσημείωτο στην ακαδημαϊκή του εξέλιξη.

Γονέας και Θεραπευτής εν δράσει… για το παιδί

Οι δραστηριότητες για τη διευκόλυνση της γλωσσικής ανάπτυξης γίνονται από Λογοθεραπευτές στα πλαίσια του θεραπευτικού προγράμματος, που θα πρέπει να είναι εξατομικευμένο για κάθε παιδί. Οι γονείς ενθαρρύνονται, γενικά, να συμμετέχουν στην παρέμβαση και τους ενίοτε τους παρέχονται προτάσεις και τρόποι να βοηθήσουν το παιδί τους στην καθημερινή τους ρουτίνα.

Η έγκαιρη ταυτοποίηση και παρέμβαση είναι εξαιρετικά σημαντικές για την προώθηση της γλώσσας και της κοινωνικής ανάπτυξης και για να δώσουν στα παιδιά την καλύτερη δυνατή βάση για την επίσημη εκπαίδευση.

Παρόλο που η προσχολική παρέμβαση στο λόγο και την ομιλία δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο μελλοντικών δυσκολιών ανάγνωσης, μπορεί να αποτρέψει ή να μειώσει πολλές δυσκολίες. Για παράδειγμα, τα παιδιά με SLI μπορεί να έχουν οργή που να οφείλεται στην απογοήτευση για την αδυναμία τους να επικοινωνούν αποτελεσματικά.

H παρέμβαση που επιτρέπει στα παιδιά να επικοινωνούν τις επιθυμίες και τις ανάγκες τους μπορούν να βοηθήσουν στην αποφυγή τέτοιων προβλημάτων συμπεριφοράς.

Tips για Εκπαιδευτικούς:

Πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και τα παιδιά με SLI διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο δυσκολιών ανάγνωσης σε σύγκριση με άλλα παιδιά, δεν προορίζονται σε καμία περίπτωση για κακοί αναγνώστες. Μερικοί νέοι με καταγεγραμμένο SLI στο ιστορικό τους, συνεχίζουν να επιτυγχάνουν κανονικά στο σχολείο. Προς το σκοπό αυτό, υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούν να κάνουν τα σχολεία.

Η μάθηση δεν θέλει κόπο, θέλει τρόπο!

Ένα περιεκτικό πρόγραμμα ανάγνωσης που παρέχει ρητή και συστηματική διδασκαλία στις ικανότητες, που είναι γνωστό ότι είναι σημαντικές στην ανάγνωση – φωνολογική ενημερότητα, ευχέρεια, λεξιλόγιο και κατανόηση – ωφελεί όλα τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με γλωσσικά προβλήματα.

Επιπλέον, οι πληροφορίες σχετικά με το εάν τα παιδιά έχουν ιστορικό SLI και σχετικά με τις γλωσσικές τους ικανότητες, θα ήταν καλό να κοινοποιούνται, καθώς κάνουν τη μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να γνωρίζουν, ότι ένα ιστορικό SLI έχει άμεση σύνδεση με δυσκολίες στην ανάγνωση, ακόμη και αν τα παιδιά δεν πληρούν, πλέον τα κριτήρια επιλεξιμότητας για ένταξη σε λογοθεραπευτικό πρόγραμμα. Αυτά τα παιδιά πρέπει να παρακολουθούνται στενά για πρώιμα σημάδια δυσκολιών στην ανάγνωση – συμπεριλαμβανομένων των δυσκολιών σε δεξιότητες που σχετίζονται με την ανάγνωση, όπως η φωνολογική ενημερότητα και η γνώση των ήχων γραμμάτων (όπως έχουμε αναφέρει)- και να τους παρέχεται άμεση παρέμβαση εάν χρειάζεται.

Συμπέρασμα

Ένα υψηλής ποιότητας πρόγραμμα ανάγνωσης, η προσεκτική παρακολούθηση και η έγκαιρη, κατάλληλη παρέμβαση, ανάλογα με τις ανάγκες μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά με SLI να τα καταφέρουν με επιτυχία.