Πίνακας περιεχομένων

Είναι γνωστό πως η μετάβαση από τον μητρικό θηλασμό, ή τη φόρμουλα, πρέπει να γίνεται κατά τον 6ο μήνα ζωής του μωρού μας. Όμως, πολλές φορές, θα έρθουμε σε επαφή με την προτροπή ή τη συμβουλή να προσφέρουμε νωρίτερα κάποιο τρόφιμο. Σε αυτό το σημείο, η σωστή ενημέρωση από αξιόπιστες πηγές είναι επιτακτικής ανάγκης. Τελικά πότε είναι ο κατάλληλος χρόνος για να μπούμε στις στέρεες τροφές; Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της πρώιμης εισαγωγής στερεών τροφών, στη διατροφή των παιδιών; Η διαιτολόγος μας εξηγεί τα νέα δεδομένα.

Συστάσεις για το χρόνο εισαγωγής στερεών τροφών

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συνιστά τον αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής και συνέχισή του με την εισαγωγή συμπληρωματικών τροφών έως την ηλικία τουλάχιστον των δύο ετών. Αντίστοιχα, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) προτρέπει τον αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής και την εισαγωγή των πρώτων συμπληρωματικών τροφών σε ηλικία περίπου έξι μηνών. Είναι πολύ σημαντικό, τις στερεές τροφές να τις θεωρούμε συμπληρωματικές του θηλασμού ή της φόρμουλας μέχρι, τουλάχιστον, τον πρώτο χρόνο ζωής και όχι το ανάποδο.

Κίνδυνοι της πρώιμης εισαγωγής στερεών τροφών

Πότε θεωρείται η εισαγωγή τροφών πρώιμη;

Σύμφωνα με τα δεδομένα που έχουμε, ο κατάλληλος χρόνος για την εισαγωγή των τροφών είναι στον 6ο μήνα ζωής, ενώ κατά περίπτωση, μπορεί να γίνει και νωρίτερα. Ποτέ, όμως, πριν τον 4ο μήνα ή τις 17 εβδομάδες. Πριν από αυτό το χρονικό σημείο, το γαστρεντερικό σύστημα του βρέφους δεν έχει ωριμάσει κατάλληλα ώστε να επεξεργαστεί τα τρόφιμα εκτός του γάλακτος (μητρικό ή ειδική φόρμουλα). Πιο συγκεκριμένα, το στομάχι είναι, ακόμη, αρκετά μικρό ενώ τα πεπτικά ένζυμα και όργανα δεν είναι πλήρως λειτουργικά. Επίσης, γύρω στον 5ο μήνα ζωής παρατηρούμε τις πρώτες ενδείξεις νευροαναπτυξιακής ωριμότητας ή κριτήρια ετοιμότητας (development and feeding milestones).

Ποια είναι τα σημεία ετοιμότητας εισαγωγής στερεών τροφών;

Για να θεωρηθεί ένα βρέφος έτοιμο να δοκιμάσει τις πρώτες του τροφές θα πρέπει:

  • Να έχει διπλασιάσει το βάρος γέννησης,
  • Να μπορεί να στηρίξει τον κορμό και το κεφάλι του σε καθιστή θέση
  • Να έχει μειωθεί ή χαθεί το αντανακλαστικό του θηλασμού (αντανακλαστικό εξώθησης με τη γλώσσα)
  • Να έχει αυξηθεί η όρεξή του
  • Να δείχνει ενδιαφέρον για τα τρόφιμα που καταναλώνουμε εμείς
  • Να υπάρχει ο συντονισμός χεριού-ματιού
  • Να κάνει κινήσεις μάσησης (και χωρίς την ύπαρξη τροφής) κ.α.

*Αυτά τα σημάδια ετοιμότητας πρέπει να αξιολογούνται παράλληλα με την ηλικία του παιδιού καθώς και με τον παιδίατρο ή/και τον εξειδικευμένο διατροφολόγο σας.

Κίνδυνοι της πρώιμης εισαγωγής στερεών τροφών

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της πρώιμης εισαγωγής στερεών τροφών;

1ος κίνδυνος: Πιθανότητα πνιγμονής

Ένας από τους πιο άμεσους κινδύνους που μπορεί να εμφανιστεί είναι ο κίνδυνος πνιγμονής. Το βρέφος μας, προστατεύεται από το να πνιγεί από κάποια τροφή όταν έχει, πλέον, αποκτήσει τη νευρολογική ωριμότητα περί τους 6 μήνες ζωής του και αφού έχει κατακτήσει τα προαναφερθέντα αναπτυξιακά ορόσημα.

2ος κίνδυνος: Επιπτώσεις στην υγεία του βρέφους

Παράλληλα, υπάρχει ένας αυξανόμενος όγκος στοιχείων που υποστηρίζουν τα οφέλη του αποκλειστικού θηλασμού για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής. 

Η πρώιμη εισαγωγή στερεών τροφών, κατά κανόνα, πριν από την ηλικία των έξι μηνών μπορεί να έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του βρέφους, συμπεριλαμβανομένου του αυξημένου κινδύνου γαστρεντερικών και αναπνευστικών λοιμώξεων, τροφικών αλλεργιών, γαστρεντερικών λοιμώξεων, κοιλιοκάκης ή διαβήτη τύπου 1.

3ος κίνδυνος: Παιδική παχυσαρκία

Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 23 μελετών το 2015, διαπίστωσε ότι η πρώιμη εισαγωγή στερεών τροφών συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ισχυρά στοιχεία που υποστηρίζουν τις τρέχουσες συστάσεις για αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής.

Ιδανικά, λοιπόν, θέλουμε να ξεκινήσουμε το ταξίδι του βρέφους μας στις συμπληρωματικές τροφές από τον έκτο μήνα ζωής, έχοντας λάβει υπόψη και τα κριτήρια ετοιμότητας. Η πρώιμη εισαγωγή στερεών, βάσει της βιβλιογραφίας, φαίνεται να μην είναι ασφαλής και δεν προτείνεται. Το παρόν άρθρο υποστηρίζει πως οι γονείς θα πρέπει να συμβουλευτούν τον παιδίατρο ή έναν εγγεγραμμένο διαιτολόγο για να εξασφαλίσουν ότι παρέχουν στο βρέφος τους μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Σοφία Εμμανουήλ

Σοφία Εμμανουήλ

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Σοφία Εμμανουήλ είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος. Έχει ιδρύσει το διαιτολογικό γραφείο Nourish Yourself και την διαδικτυακή πλατφόρμα Nourish Yourself As A Mother. Σκοπός της είναι να βοηθήσει διατροφικά έγκυες, μανούλες που θηλάζουν βρέφη με αλλεργίες, καθώς και γονείς που τώρα ξεκινούν το ταξίδι τους στις στερεές τροφές με τα βρέφη τους, να τρέφονται σωστά, απλά, ολοκληρωμένα και θρεπτικά.

Διαβάστε περισσότερα

  1. https://www.who.int/health-topics/complementary-feeding#tab=tab_1
  2. American Academy of Pediatrics. (2019). Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics, 143(1), e20193442. https://doi.org/10.1542/peds.2019-3442
  3. Hakola, L., Takkinen, H. M., Niinistö, S., Ahonen, S., Nevalainen, J., Veijola, R., Ilonen, J., Toppari, J., Knip, M., & Virtanen, S. M. (2018). Infant Feeding in Relation to the Risk of Advanced Islet Autoimmunity and Type 1 Diabetes in Children With Increased Genetic Susceptibility: A Cohort Study. American journal of epidemiology, 187(1), 34–44. https://doi.org/10.1093/aje/kwx191
  4. Szajewska, H., Shamir, R., Chmielewska, A., Pieścik-Lech, M., Auricchio, R., Ivarsson, A., Kolacek, S., Koletzko, S., Korponay-Szabo, I., Mearin, M. L., Ribes-Koninckx, C., Troncone, R., & PREVENTCD Study Group (2015). Systematic review with meta-analysis: early infant feeding and coeliac disease–update 2015. Alimentary pharmacology & therapeutics, 41(11), 1038–1054. https://doi.org/10.1111/apt.13163
  5. Centers for Disease Control and Prevention. (2020). Introducing Solid Foods. Retrieved from https://www.cdc.gov/nutrition/infantandtoddlernutrition/foods-and-drinks/introducing-solid-foods.html
  6. Mayo Clinic. (2021). Infant and toddler health. Retrieved from https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/infant-and-toddler-health/in-depth/healthy-baby/art-20046200
  7. American Academy of Pediatrics. (2018). Choking Prevention and First Aid for Infants and Children. Pediatrics, 142(2), e20174039. https://doi.org/10.1542/peds.2017-4039
  8. Grote, V., Theurich, M., Luque, V., & Gruszfeld, D. (2019). Introduction of Complementary Foods and Obesity Among Breastfed Children: A Systematic Review. Obesity Facts
  9. Antoniou, E. ., Dagla, M. ., Iliadou, M. ., Palaska, E. ., & OROVOU, E. (2022). Early Introduction of Solid Foods in Infant’s Nutrition and Long-Term Effects on Childhood: A Systematic Review. International Journal of Innovative Research in Medical Science, 7(12), 777–785. https://doi.org/10.23958/ijirms/vol07-i12/1584
  10. Ivarsson, A., Myléus, A., Norström, F., van der Pals, M., Rosén, A., Högberg, L., Danielsson, L., Halvarsson, B., Hammarroth, S., Hernell, O., Karlsson, E., Stenhammar, L., Webb, C., Sandström, O., & Carlsson, A. (2013). Prevalence of childhood celiac disease and changes in infant feeding. Pediatrics, 131(3), e687–e694. https://doi.org/10.1542/peds.2012-1015