Πώς να αναπτύξετε τη διατροφική συνειδητότητα των παιδιών σας.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στον τομέα της διατροφής, ειδικά στην Ελλάδα, είναι η παιδική παχυσαρκία. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (Π.Ο.Υ.) για τα έτη 2015-2017, η Ελλάδα και οι άλλες χώρες της Nότιας Ευρώπης (Ιταλία, Ισπανία, Κύπρος, Μάλτα) παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη, με περίπου ένα στα πέντε παιδιά να είναι παχύσαρκο. Το 42% των αγοριών και το 38% των κοριτσιών στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα, ενώ παχύσαρκα είναι το 20% των αγοριών και το 14% των κοριτσιών.  

Σε αυτό το σημείο, κανονικά θα έπρεπε να αναρωτηθούμε το εξής: Πώς γίνεται να είναι τόσο αυξημένη η παιδική παχυσαρκία στις χώρες που «γέννησαν» το Μεσογειακό Πρότυπο

Διατροφής, το οποίο εξακολουθεί να είναι το παγκόσμιο πρότυπο υγείας και μακροζωΐας;

Η απάντηση είναι απλή: διατροφικές και οικογενειακές συνήθειες.

Ποιος είναι ο ρόλος της οικογένειας;

Το ξέρετε ήδη ότι τα παιδιά μιμούνται τις συμπεριφορές των γονιών τους και του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος που ασχολείται με τη φροντίδα τους. Επομένως, οι διατροφικές επιλογές που γίνονται από το παιδί εξαρτώνται, στον μεγαλύτερο βαθμό, από τις διατροφικές εναλλακτικές που τους παρουσιάζονται. Οι περισσότεροι γονείς μαθαίνουν με ποια σειρά μπορούν να εντάσσουν τις τροφές στο βρέφος, όμως όσο το παιδί μεγαλώνει και αναπτύσσεται, δεν γνωρίζουν ούτε τις ακριβείς ποσότητες που χρειάζεται (οι μερίδες που δίνουν στα παιδιά είναι πολύ μεγαλύτερες από αυτές που χρειάζονται, όμως αυτό είναι ένα πρόβλημα και στους ίδιους τους ενήλικες), ούτε τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η διατροφική συνειδητότητα. Αυτή απαιτεί γνώση, επιμονή, υπομονή και κάποιους απλούς κανόνες. Σίγουρα η επίσκεψη σε έναν επαγγελματία διατροφολόγο μπορεί να βοηθήσει στο μέγιστο, αρκεί να είσαι ο ίδιος ένας ενσυνείδητος γονέας και διατεθειμένος να αφιερώνεις χρόνο, ενέργεια και επιμονή για να ακολουθήσεις αυτό το πρόγραμμα.

Τι μπορώ να κάνω;

Θυμήσου ότι ως γονέας, είσαι η πιο σημαντική επιρροή των παιδιών σου. Η ποικιλία των φαγητών βοηθά τα παιδιά να λάβουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που είναι απαραίτητα από την κάθε ομάδα τροφίμων. Είναι, επίσης, πιο πιθανό να δοκιμάσουν νέα φαγητά και να τους αρέσουν περισσότερα φαγητά. Όταν τα παιδιά αναπτύσσουν προτιμήσεις για πολλά είδη φαγητών είναι πιο εύκολο να σχεδιάσεις τα οικογενειακά γεύματα.  

Μερικές ιδέες για να ξεκινήσεις είναι οι παρακάτω:

  • Δώσε το «σωστό» παράδειγμα. Αναρωτήσου, αρχικά, αν είσαι διατροφικό παράδειγμα προς μίμηση. Καταναλώνεις φρούτα και λαχανικά; Έχεις ποικιλία διατροφικών επιλογών μέσα στην εβδομάδα; Προτιμάς ένα μεσογειακό τρόπο διατροφής ή τείνεις να ακολουθείς δυτικού τύπου διατροφή, με περισσότερο κρέας, επεξεργασμένα τρόφιμα και γρήγορο φαγητό; Ποιες είναι οι εικόνες που διαμορφώνουν το μυαλό του παιδιού όταν σε βλέπει να τρως;
  • Πάρε τα παιδιά μαζί σου στο super market. Το ξέρω ότι είναι από τις δυσκολότερες συμβουλές να υιοθετήσεις, ακριβώς επειδή υπάρχουν τόσοι περισπασμοί. Όμως, είναι μια εξαιρετική διδακτική εμπειρία για τα παιδιά (και για σένα). Μπορείς να τους εξηγήσεις την προέλευση των διάφορων τροφίμων και, έτσι, να παίξετε ένα παιχνίδι γνώσεων.  Ένα άλλο παιχνίδι, για μεγαλύτερα παιδιά, είναι να βρουν τα τρόφιμα που δημιουργούνται από όσο το δυνατόν λιγότερα συστατικά (προϋποθέτει ότι τους έχεις μάθει πώς να διαβάζουν τις ετικέτες των τροφίμων) ή να βρουν μόνα τους όλα τα συστατικά της αγαπημένης τους συνταγής. Δημιουργική φαντασία!
  • Και πάρε αυτή τη δημιουργική φαντασία, μετά, στην κουζίνα: Χρησιμοποίησε τους κόπτες μπισκότων και τεμάχισε το φαγητό σε αστεία και εύκολα σχήματα. Υπάρχουν τόσες ιδέες στο διαδίκτυο, πλέον! «Βάπτισε» τα φαγητά που βοήθησε το παιδί να προετοιμαστούν και ανακοίνωσέ τα μεγαλοπρεπώς στο οικογενειακό τραπέζι. Για παράδειγμα: «Τώρα θα δοκιμάσουμε τη «Σαλάτα της Μαρίας» και ακολουθούν οι «Γεμιστές πατάτες του Κωστάκη» για βραδινό». Κάνε το παιδί να νιώσει ξεχωριστό και θα λατρέψει την διαδικασία της παρασκευής σαλάτας και εύκολων συνταγών.
  • Σταμάτα να δίνεις «εύκολες» εναλλακτικές σε «δύσκολα» παιδιά. Ένας από τους πιο σημαντικούς κανόνες στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών, είναι ο διαχωρισμός του γονέα – ενήλικα από το παιδί και αυτό γίνεται με την υγιή χρήση ορίων. Το παιδί δεν δίνει εντολές για να τις ακολουθήσει ο γονέας ή όποιος ασχολείται με τη διατροφή των παιδιών, ώστε να σταματήσει να γκρινιάζει, να κλαίει, να μένει νηστικό κ.ο.κ. Όχι, δεν θα φάει τις κοτομπουκιές για τέταρτη φορά μέσα στην εβδομάδα επειδή δεν του αρέσουν τα όσπρια, τα λαδερά και το ψάρι.  
  • Η ανταμοιβή γίνεται με την προσοχή σου, όχι με το φαγητό. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να δείξεις την αγάπη σου στο παιδί και το φαγητό είναι το λιγότερο χρήσιμο. Τα παιδιά που λαμβάνουν γλυκό επειδή έφαγαν όλο τους το φαγητό ή επειδή ήταν καλά παιδιά σήμερα, θα γίνουν «πεινασμένοι» ενήλικες. Θα ψάχνουν να βρουν συντροφιά, αγάπη, κατανόηση και αποδοχή στο φαγητό, που δεν θα τα απογοητεύει ποτέ. Δείτε την αγάπη σου με αγκαλιές και φιλιά. Ανακούφισε ένα παιδί με αγκαλιές και συζήτηση. Το γλυκό του προσφέρει μια οριστική, γλυκιά, λύση σε ένα προσωρινό πρόβλημα.
  • Δημιουργήστε παρέα κανόνες στο τραπέζι. Το οικογενειακό τραπέζι, ακόμα κι αν είναι για το βραδινό γεύμα μόνο λόγω συνθηκών, είναι ιερό. Αποφασίστε μαζί με τα παιδιά σου ποιοι είναι οι Χρυσοί Κανόνες και Αντι-Κανόνες του Τραπεζιού. Ένα απλό παράδειγμα είναι ότι συζητάμε αστεία και χαρούμενα θέματα και αποφεύγουμε τα δυσάρεστα. Κλείνουμε την τηλεόραση/κινητό και ανοίγουμε το στόμα. Η διαδικασία του οικογενειακού τραπεζιού γίνεται ισχυρή ανάμνηση στον μετέπειτα ενήλικα. Όσο περισσότερο επιτρέψεις στο παιδί να γίνει μέρος αυτής της διαδικασίας, του δίνεις τον έλεγχο στο φαγητό, στις διατροφικές επιλογές, στη διασκέδαση και, κατ’ επέκταση, στον ίδιο του τον εαυτό.

Επιλογές του… δρόμου!

Άφησα το καλύτερο για το τέλος. Αυτό που βλέπει το παιδί από εσένα, πέρα από την διατροφική συμπεριφορά σου μέσα στο σπίτι, είναι οι επιλογές που κάνεις και όταν είσαι στον δρόμο. Τι τρως, τι πίνεις, πού σταματάς για να αγοράσεις κάτι να φάτε. Σου θυμίζω ότι όλα αυτά που κάνεις μαζί με τα παιδιά γίνονται μη συνειδητές αναμνήσεις. Όποιες επιλογές κάνεις, το παιδί θα ξέρει και θα εμπιστεύεται αυτές τις επιλογές. Η λέξη- κλειδί σε αυτή την περίπτωση είναι η «συνειδητότητα»: όσο πιο συνειδητός είσαι, τόσο καλύτερες επιλογές θα κάνεις για σένα και το παιδί.

Βάσια Μανίκα

Βάσια Μανίκα

Diet - Wellbeing Coach

Εκπαίδευση Πτυχίο: Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Αθήνα, 2005 Μετεκπαιδεύσεις: •     NLP Master Practitioner, Dynamic Equilibrium System Ltd, 2017 •     Micro Expressions & Body Language Practitioner Certification, Dynamic...

Διαβάστε περισσότερα