Βίντεο

Εισαγωγή

Γίνε μέλος στο Project Parenting

Επεισόδιο 1

Τι είναι ο αυτισμός και πώς επηρεάζει την ανάπτυξη του παιδιού;

Ο αυτισμός είναι μια νευροαναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει την κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά του ατόμου. Τα άτομα με αυτισμό παρουσιάζουν ποικιλία συμπτωμάτων και χαρακτηριστικών, τα οποία κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά, και οι επιπτώσεις τους διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ατόμων (American Psychiatric Association, 2013).

Η ανάπτυξη ενός παιδιού με αυτισμό μπορεί να επηρεαστεί σε διάφορους τομείς.

Πρώτον, οι κοινωνικές δεξιότητες είναι συχνά περιορισμένες, καθώς τα παιδιά με αυτισμό μπορεί να δυσκολεύονται να κατανοήσουν και να ανταποκριθούν σε κοινωνικά σήματα, όπως οι εκφράσεις του προσώπου και οι τόνοι της φωνής (Baron-Cohen, 2008). Αυτή η δυσκολία στην κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση και περιορισμένες φιλίες.

Δεύτερον, η επικοινωνία μπορεί να είναι περιορισμένη, καθώς πολλά παιδιά με αυτισμό έχουν δυσκολίες στην ανάπτυξη της ομιλίας ή χρησιμοποιούν τη γλώσσα με ασυνήθιστους τρόπους (Lord et al., 2000). Κάποια παιδιά μπορεί να μην μιλούν καθόλου, ενώ άλλα μπορεί να έχουν περιορισμένη χρήση της γλώσσας ή να χρησιμοποιούν την ομιλία με επαναληπτικό τρόπο.

Τρίτον, τα παιδιά με αυτισμό μπορεί να παρουσιάζουν στερεοτυπικές ή επαναληπτικές συμπεριφορές, όπως το κούνημα των χεριών, το επαναλαμβανόμενο παίξιμο με αντικείμενα ή την ακολουθία αυστηρών ρουτινών (Turner, 1999). Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητα του παιδιού να συμμετέχει σε καθημερινές δραστηριότητες και να προσαρμόζεται σε αλλαγές.

Συνοψίζοντας, ο αυτισμός είναι μια σύνθετη διαταραχή που επηρεάζει ποικιλοτρόπως την ανάπτυξη του παιδιού. Οι επιπτώσεις του αυτισμού στην κοινωνική αλληλεπίδραση, την επικοινωνία και τη συμπεριφορά καθιστούν αναγκαία την έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση για την υποστήριξη της ανάπτυξης και της ευημερίας των παιδιών με αυτισμό.

Γιατί μιλάμε για το φάσμα και γιατί χρησιμοποιείται επίσης ο όρος νευροδιαφορετικότητα ή νευροποικιλότητα;

Η έννοια του φάσματος χρησιμοποιείται για να περιγράψει τον αυτισμό λόγω της ποικιλίας των συμπτωμάτων και των χαρακτηριστικών που παρουσιάζουν τα άτομα με αυτισμό. Ο όρος «φάσμα» υποδηλώνει ότι τα συμπτώματα του αυτισμού μπορούν να κυμαίνονται από ήπια έως σοβαρά και ότι κάθε άτομο με αυτισμό μπορεί να εμφανίζει μοναδικά συνδυασμούς αυτών των χαρακτηριστικών (Lord et al., 2018). Αυτή η ποικιλία αντικατοπτρίζεται στην ευρεία γκάμα των κοινωνικών, επικοινωνιακών και συμπεριφορικών διαφορών που παρατηρούνται μεταξύ των ατόμων με αυτισμό.

Ο όρος νευροδιαφορετικότητα αναφέρεται στην αναγνώριση και αποδοχή των διαφορών στον εγκέφαλο και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος ως φυσιολογικές παραλλαγές της ανθρώπινης βιολογίας. Αυτός ο όρος χρησιμοποιείται για να τονίσει ότι οι διαφορές όπως ο αυτισμός δεν πρέπει να θεωρούνται παθολογικές ή ως ελλείψεις, αλλά ως μέρη της φυσικής ποικιλότητας της ανθρώπινης εμπειρίας (Armstrong, 2010). Η έννοια της νευροδιαφορετικότητας προάγει την αποδοχή και τον σεβασμό για τους ανθρώπους με διαφορετικές νευροαναπτυξιακές καταστάσεις, υπογραμμίζοντας τη σημασία της προσαρμογής της κοινωνίας για να τους υποστηρίξει.

Η χρήση αυτών των όρων υποστηρίζεται από μια αυξανόμενη βιβλιογραφία που αναγνωρίζει τις πολυδιάστατες διαφορές στην έκφραση του αυτισμού και την ανάγκη για μια πιο περιεκτική προσέγγιση στην κατανόηση και υποστήριξη των ατόμων με αυτισμό. Έρευνες έχουν δείξει ότι η εφαρμογή της έννοιας της νευροδιαφορετικότητας μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ατόμων με αυτισμό, προωθώντας την αυτοεκτίμηση και μειώνοντας το στίγμα (Robertson, 2010).

Συμπερασματικά, η χρήση του όρου «φάσμα» για τον αυτισμό αναγνωρίζει την ποικιλία των συμπτωμάτων και των εμπειριών, ενώ η έννοια της νευροδιαφορετικότητας προωθεί την αποδοχή και τον σεβασμό για τις νευροαναπτυξιακές διαφορές. Αυτές οι προσεγγίσεις υποστηρίζονται από επιστημονικές μελέτες που δείχνουν τη σημασία της κατανόησης και της προσαρμογής στις μοναδικές ανάγκες και ικανότητες των ατόμων με αυτισμό.

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: American Psychiatric Publishing

Baron-Cohen, S. (2008). Autism and Asperger syndrome. Oxford University Press

Lord, C., Risi, S., & Pickles, A. (2000). Trajectory of language development in autistic spectrum disorders. In D. Bishop & L. Leonard (Eds.), Speech and Language Impairments in Children: Causes, Characteristics, Intervention and Outcome (pp. 7-29). Psychology Press

Turner, M. (1999). Repetitive behaviour in autism: A review of psychological research. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 40(6), 839-849

Γίνε μέλος σήμερα
Μαριάννα Αντωνακάκη, ΜΑ

Μαριάννα Αντωνακάκη, ΜΑ

MindsetMaps™ Partner, Δημιουργός του NowLetsPlay®, Παιγνιοθεραπεύτρια, Υπ. Ερευνήτρια Ψυχολόγος

H Μαριάννα Αντωνακάκη θεωρώντας πως η εκπαίδευση είναι μια δια βίου διαδικασία που προσεγγίζεται συνολικά στο πώς επιδρά στην εξέλιξη του ανθρώπου, ξεκίνησε τις σπουδαστικές της διαδρομές με στόχο να μη σταματήσει όσο ζει...

Διαβάστε περισσότερα