Πώς να μιλάω στο παιδί μου; Όταν μιλάμε σε παιδιά που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της γλωσσικής ανάπτυξής τους, είναι φυσικό να απλοποιούμε τον λόγο μας και να χρησιμοποιούμε σύντομες και απλές προτάσεις. Αντί για παράδειγμα να πούμε “Μήπως θα ήθελες ένα από τα μανταρίνια που αγόρασα στη λαϊκή;”, ο γονιός θα προτιμήσει να πει “Θέλεις μανταρίνι;”. Αυτή η απλοποίηση είναι βοηθητική και κάνει τη γλώσσα πιο κατανοητή και προσιτή για το παιδί.

Συχνά όμως οι γονείς ρωτούν αν πρέπει αυτές οι συντομότερες προτάσεις να είναι πλήρεις και γραμματικά σωστές ή αν είναι προτιμότερο να αναφέρουν μόνο τις λέξεις-κλειδιά, να χρησιμοποιούν δηλαδή τον τηλεγραφικό λόγο (π.χ. «Χέρι πονάει;»).

Eίναι γεγονός πως κάποια προγράμματα παρέμβασης για τη γλωσσική ανάπτυξη υποστηρίζουν πως τα παιδιά που μαθαίνουν να μιλούν, και κυρίως αυτά που έχουν κάποια δυσκολία στη γλωσσική ανάπτυξη, μπορούν πιο εύκολα να μιμηθούν τον τηλεγραφικό λόγο και να μάθουν πιο γρήγορα τις σχετικές λέξεις.

Παρόλα αυτά, οι πιο σύγχρονες έρευνες έχουν δείξει πως:

  • Τα παιδιά επωφελούνται περισσότερο από την έκθεση σε σύντομες αλλά πλήρεις και γραμματικά σωστές προτάσεις γιατί παίρνουν πληροφορίες από τα συμφραζόμενα σχετικά με τη σημασία των λέξεων που ακόμη δεν γνωρίζουν ενώ μαθαίνουν και τη σωστή χρήση τους.
  • Τα παιδιά μιμούνται τις σύντομες αλλά σωστές γραμματικά προτάσεις εξίσου εύκολα με τον τηλεγραφικό λόγο.
  • Ο τηλεγραφικός λόγος μπορεί να επιβραδύνει τη γλωσσική ανάπτυξη παιδιών στο φάσμα του αυτισμού, ενώ και παιδιά με τυπική γλωσσική ανάπτυξη των οποίων οι γονείς χρησιμοποιούσαν εκτενώς τον τηλεγραφικό λόγο, είχαν μικρότερο λεξιλόγιο στην ηλικία των τεσσάρων ετών από ότι συνομήλικοί τους των οποίων οι γονείς επικοινωνούσαν σπανιότερα μαζί τους με τηλεγραφικό λόγο.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν, πώς μπορώ να προσαρμόσω την ομιλία μου για να είναι αρκετά απλή, ώστε να είναι προσιτή και κατανοητή στο παιδί μου, ενώ παράλληλα θα του δίνω το κατάλληλο γλωσσικό ερέθισμα ώστε να εξελίξει το γλωσσικό του δυναμικό;

5 βήματα για να ενισχύσεις τη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού σου

  1. Βεβαιώσου πως είναι γραμματικά σωστό: Σκέψου αν θα το διατύπωνες με τον ίδιο τρόπο σε έναν ενήλικα.
  2. Πες λιγότερα: Κόψε μια μακροσκελή πρόταση σε δύο ή και περισσότερες μικρότερες προτάσεις, ή μετάφερε το μήνυμά σου με λιγότερες λεπτομέρειες, διατηρώντας πάντα το κριτήριο της γραμματικότητας που αναφέραμε παραπάνω.
  3. Δώσε έμφαση: Τόνισε περισσότερο τις λέξεις-κλειδιά της πρότασης προσαρμόζοντας την ένταση της φωνής σου ή/και αλλάζοντας τον ρυθμό προφοράς σου, ώστε να ξεχωρίζουν από τις λέξεις της πρότασης που της περιβάλλουν.
  4. Κατέβασε ταχύτητα: Μίλα λίγο πιο αργά και πιο κάθαρα από ότι θα μιλούσες σε έναν ενήλικο, χωρίς όμως να αλλοιωθεί η φυσικότητα του λόγου σου.
  5. Επανάλαβε τις καινούργιες λέξεις: Όσο περισσότερες φορές και σε όσο περισσότερα διαφορετικά πλαίσια ακούσει το παιδί σου μια άγνωστη ως τότε λέξη, τόσες περισσότερες πιθανότητες έχει να την κατανοήσει, να τη μάθει και να την χρησιμοποιήσει και εκείνο.

Η γλώσσα που χρησιμοποιείς καθημερινά με το παιδί σου αποτελεί το κεντρικό γλωσσικό του ερέθισμα κατά τα πρώτα και κρίσιμα χρόνια της γλωσσικής του ανάπτυξης. Προσαρμόζοντας κατάλληλα τον λόγο σου στο γλωσσικό αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού, του παρέχεις την υποστήριξη που χρειάζεται για να αναπτύξει τη γλώσσα του ομαλά και αβίαστα.
Περισσότερες πρακτικές συμβουλές για την ενίσχυση της γλωσσικής ανάπτυξης του παιδιού σου στις καθημερινές δραστηριότητες, μπορείς να βρεις στον βιβλίο-οδηγό της μεθόδου Hanen για την ενίσχυση της γλώσσας και της επικοινωνίας ”It Takes Two to Talk”.

Άρθρο, Πώς μιλάω στο παιδί μου όσο μαθαίνει να μιλάει;

Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ

Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ

Οικογενειακή Σύμβουλος, Ψυχολόγος

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας την Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ, Ψυχολόγο Ψυχοπαιδαγωγική και Οικογενειακή Σύμβουλο, PhD και πιστοποιημένη εισηγήτρια σεμιναρίων διαχείρισης του στρες, με βάση τις αρχές της Ενσυνειδητότητας (Mindfulness-Βased Stress Reduction) και ανάπτυξης της επικοινωνίας και της κοινωνικοποίησης στα φυσικά περιβάλλοντα των παιδιών (Τhe Hanen Method). Η Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ είναι Ψυχολόγος & Οικογενειακή Σύμβουλος, PhD. Με κίνητρο την ανάγκη της να υποστηρίξεις τα παιδιά στην ανακάλυψη και την αποδοχή της πραγματικής τους φύσης, ξεκίνησε να μελετά τον εγκέφαλο, τις διεργασίες γνωστικής ανάπτυξης, τη σύνδεση νου-καρδιάς, τον γονεϊκό ρόλο και τις οικογενειακές δυναμικές. Aπό αυτήν τη σκοπιά, προσπαθεί να βρίσκεται δίπλα στον καθένα που επιθυμεί να ανακαλύψει τον πραγματικό εαυτό του και να αγκαλιάσει τη ζωή. Παράλληλα με την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης σε παιδιά, εφήβους, ενήλικες και οικογένειες διδάσκει σε διαφορετικά προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα ψυχολογίας σε πανεπιστήμια της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Κύπρου και παρέχει επιμορφωτικά σεμινάρια για γονείς και επαγγελματίες πρώτης παιδικής ηλικίας σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα