Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Είναι οκτώ το βράδυ. Προσπαθώ να γράψω το κείμενο κι έχω γύρω μου δυο εφήβους, την κόρη μου και τον γιο μου, να με περικυκλώνουν, να με πειράζουν, να μιλάνε δυνατά, να με τραβάνε αστείες φωτογραφίες, να γελάνε και να μου δείχνουν την αγάπη τους μ’ έναν πολύ έντονο έως αφόρητο τρόπο. Μια μέρα μόλις μετά την λήξη της καραντίνας μοιάζουν ολίγον «εξαγριωμένοι» από το τόσο αφύσικο κλείσιμο. Όλο αυτόν τον καιρό κάτι τους πιάνει τέτοια ώρα. Κάτι σαν άμεση ανάγκη εκτόνωσης της συσσωρευμένης πίσω από τις οθόνες ενέργεια.

Τους κοιτάω και δεν ξέρω τι να κάνω. Να γελάσω και ν’ αφεθώ στα άγρια παιχνίδια τους ή ν’ αρχίσω να φωνάζω δυνατά «Σταματήστε!». Από τη μια τους χαίρομαι. Όμορφοι που είναι έτσι ζωηροί! Κι από την άλλη θέλω να γράψω και δεν μ’ αφήνουν. Για λίγο αφήνομαι στο χαβαλέ τους. Μετά δεν αντέχω. Καταφεύγω στην κρεβατοκάμαρα. Κλειδώνω την πόρτα. Κατεβάζω το παντζούρι. Σας την έσκασα παιδάκια μου- πουλάκια μου! Άιντε τώρα να με βρείτε. Και γελάω μόνη, καθώς επιστρέφω στο γράψιμο. Στο καταφύγιο μου.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Ποτέ δεν ήμουν από τις γυναίκες που είχαν πρώτιστο και πρωταρχικό όνειρο της ζωής τους το γάμο και την οικογένεια. Που φανταζόταν τον εαυτό τους νυφούλα ή μ’ ένα καροτσάκι να πηγαίνουν βόλτα το μωρό τους. Δεν ήταν ότι δεν το ήθελα. Απλά δεν μ’ απασχολούσε. Δεν προλάβαινε να μ’ απασχολήσει. Με είχε απορροφήσει απόλυτα η αγάπη μου, έρωτας σφοδρός, για την τέχνη του Θεάτρου. Ήταν η μόνη μου έννοια. Ίσως και γι’ αυτό ήρθε αργότερα η μητρότητα. Και ήρθε με φυσικό τρόπο. Άρχισα να συνδέομαι με το θέμα οικογένεια, όταν οι κολλητές μου φίλες παντρεύτηκαν κι έκαναν μωρά. Μέσα σ’ ένα χρόνο είχα πάει σε τρεις γάμους και τρία βαφτίσια. Είχα αγοράσει τότε κι ένα υπέροχο φόρεμα από τον Βελουδάκη, το οποίο ονόμασα «στολή γάμου», και πήγαινα στον ένα γάμο μετά τον άλλο. Τουλάχιστον έκανα απόσβεση στο ακριβό φόρεμα.

Επειδή όμως όλοι οι έρωτες περνάνε, τουλάχιστον η πρώτη εκείνη περίοδος της τρέλας, ήρθε εποχή που η σχέση μου το θέατρο πέρασε την κρίση της. Κυρίως γιατί είχα κουραστεί να ασχολούμαι μ’ όλες αυτές τις εμμονές, τους ρόλους, τα σχέδια, τον καλλιτεχνικό κόσμο. Και κυρίως τον εαυτό μου. Είχα ρίξει τέτοια γκάζια στην αρχή, που ήρθα κι άδειασα. Ένιωθα ότι μέσα μου υπήρχε πολλή αγάπη, που δεν ήξερα τι να την κάνω. Δεν αρκούσε η Τέχνη για να την διοχετεύσω. Ήθελα να τη δώσω σ’ ένα άλλο πλάσμα. Αν υπάρχει κουδουνάκι μητρότητας, εμένα μου χτύπησε έτσι. Δεν άντεχα τόση συσσωρευμένη και μη δοσμένη αγάπη. Δεν άντεχα και τόσο εγωκεντρισμό. Αλλά ό,τι κι αν μου έλεγαν ή φανταζόμουν, δεν περίμενα αυτό που θ’ ακολουθούσε.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Έμεινα έγκυος χωρίς να το καταλάβω. Με τη μία. Ήμουν πολύ τυχερή. Σ’ όλη τη διάρκεια της πρώτης εγκυμοσύνης μου ήθελα να ζήσω την εμπειρία απόλυτα. Αφέθηκα εντελώς στα πάντα. Στις ενοχλήσεις και στα σκιρτήματα, στην απίστευτη λαιμαργία. Στους φόβους και στην ανησυχία. Αφέθηκα και στα σεμινάρια με την υπέροχη μαία μου. Δεν θα ξεχάσω πόσο γλυκά μιλούσε στα ζευγάρια που πήγαιναν εκεί, για να τα προετοιμάσει για φυσικό τοκετό. Κι εγώ αυτό επιθυμούσα βαθιά. Να γεννήσω με φυσικό τρόπο, όπως φανταζόμουν ότι είχε γεννήσει η γιαγιά μου.

Ήθελα να δω πόσο δυνατός μπορεί να είναι αυτός ο πόνος. Στο μεγαλείο του. Κι έτσι το έζησα. Πήγαινα μαζί με τον πόνο. Δεν του αντιστεκόμουν. Με βοηθούσαν και οι τεχνικές της αναπνοής που ήξερα ως ηθοποιός. Όταν γέννησα, αισθάνθηκα ότι έκανα το μεγαλύτερο κατόρθωμα της ζωής μου. Άνοιξα τα μάτια και βρέθηκα μπροστά σ’ ένα θαύμα. Την κόρη μου.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Αν με ρωτήσει κάποιος, ποια εικόνα μου ρχεται όταν σκέπτομαι τη λέξη μητρότητα, με σιγουριά θ’ απαντήσω οι στιγμές του θηλασμού. Δεν ξέρω γιατί. Ο πρώτος καιρός, οι πρώτοι μήνες, ήταν για μένα μια περίοδος μαγική. Λες και με είχανε μυήσει σ΄ όλα τα μυστήρια αυτού του κόσμου. Της πλάσης όλης. Ένιωθα κυριολεκτικά ηδονή. Απόλυτη ευχαρίστηση. Λες και ζούσα στο υπερπέραν. Το ίδιο, και πολύ πιο χαλαρά, ένιωσα και στην δεύτερη εγκυμοσύνη μου, στο γιο μου. Σε βαθμό που έπαιξα και στο θέατρο, ενώ ήμουν οκτώμισι μηνών.

Μετά από δυο εβδομάδες, τον γέννησα κυριολεκτικά με μια ανάσα. Πολλές φορές έχω νιώσει ικανοποίηση, όταν διαβάζω ότι η σύνδεση της μάνας με το βρέφος τον πρώτο χρόνο της ζωής του, δημιουργεί ισχυρό πυρήνα στο παιδί. Γιατί ναι και στα δυο παιδιά μου, αν ευχαριστήθηκα κάτι πραγματικά, ήταν ο πρώτος χρόνος τους. Όταν ήτανε μωρά. Λατρεύω τα μωρά της αγκαλιάς.

Για μένα, ως μάνα, τα δύσκολα ήρθαν λίγο αργότερα. Στην ηλικία των δύο και τριών χρόνων τους. Όταν αρχίζουν τα όχι και τα ναι. Τότε που πρέπει να μπουν τα όρια. Τότε κατάλαβα ότι «ουπς» εκεί είχα δυσκολία μεγάλη. Ήταν και συνεχίζει να είναι ένα θέμα sos. Και μου πήρε χρόνια να καταλάβω τι θα πει Όριο και πώς το βάζεις. Συνειδητοποίησα σταδιακά ότι στον γονικό ρόλο βγαίνουν από μέσα σου τα πάντα, αδυναμίες και φόβοι, κρυστάλλινοι και πεντακάθαροι, όπως ακριβώς είναι καλά κρυμμένοι. Κάτι όπως τώρα, με τη φάση του κορονοϊού και της καραντίνας. Οι αλήθειες σου.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Είχα ευκολία με το σώμα μου και σύνδεση μαζί του; Είχα καλές και εύκολες εγκυμοσύνες και θηλασμό. Δεν είχα εγώ ως παιδί μάθει από τους γονείς μου το όριο και ήμουν μια καλομαθημένη κόρη; Το βρήκα μπροστά μου. Δεν ήξερα πώς να βάλω όρια στα παιδιά μου. Και βασανίστηκα. Και υπέφερα. Κι έκανα τον εαυτό μου και τον κόσμο άνω κάτω, μέχρι να βρω μια άκρη. Και τα κατάφερα σ’ έναν καλό βαθμό, αλλά πάντα συνεχίζω να το δουλεύω και το μέλλον θα δείξει.

Τα παιδιά είναι ο καθρέπτης σου. Κι είναι ένας καθρέπτης μαγικός σαν της Κακιάς Μάγισσας στη Χιονάτη. Μόνο που αυτός ο καθρέπτης απαντά πάντα «Εσύ;». Ποιος φταίει που μίλησε έτσι ο γιος σου; Εσύ; Γιατί Εσύ; Γιατί χρειάζεσαι κι άλλη ενδυνάμωση κι άλλη αυτοεκτίμηση, για να του εμπνέεις σεβασμό. Γιατί το θέμα με τα παιδιά σου, είναι να τα εμπνέεις. Μόνο έτσι η συμπεριφορά τους χτίζεται και Είναι κι όχι Μοιάζει να είναι καλή και μόλις φύγουν από τον γονιό όλη η καλή αγωγή γίνεται αέρας κοπανιστός. Γιατί η κόρη σου είναι λυπημένη; Γιατί βλέπει εσένα τη μάνα με αχτένιστα μαλλιά, στο χάλι σου το μαύρο, απελπισμένη έτοιμη να ουρλιάξεις ανάμεσα σε κατσαρόλες και τηγάνια να τηγανίζεις καλαμαράκια, εσένα που σιχαίνεσαι το τηγάνισμα και που σιχαίνεσαι και την παρατημένη εμφάνιση. Μόνο το καλαμαράκια δεν σιχαίνεσαι, ακριβώς το αντίθετο, αλλά να τα τρως στο ταβερνάκι δίπλα στο κύμα που σκάει σαν κυρία.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Όσο τέλεια κι αν φερθείς σ’ ένα παιδί, δεν μπορείς να του ξεφύγεις. Οι αγωνίες, οι φοβίες, οι ενοχές και ο θυμός σου, καθώς και η χαρά σου και το γέλιο είναι εκεί και το επηρεάζουν, χωρίς κανείς να το παίρνει είδηση. Γιατί τα παιδιά είναι σφουγγάρια. Ρουφάνε σιωπηλά το δικό σου συναίσθημα και είτε πνίγονται από αυτό, είτε το αναπνέουν ακριβώς με τον ίδιο τρόπο που το αισθάνεσαι και συ. Δεν υπάρχουν μυστικά για την τέλεια μάνα, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο. Ό,τι κι αν κάνεις δεν μπορείς να τους κρυφτείς. Σε οσμίζονται, σε αφουγκράζονται, σε νιώθουν περισσότερο απ’ ότι εσύ ο ίδιος τον εαυτό σου.

Θυμάμαι όταν ήταν βρέφη, αυθόρμητα στην προσευχή μου, παρακαλούσα να έχουν προστασία πρώτα από μένα. Γιατί είχα κάνει το ψαξιματάκι μου και ήξερα και ήμουν βέβαιη ότι ο άνθρωπος πρώτιστα κινδυνεύει από την μάνα που τον γέννησε και τον πατέρα. Όλα τα καλά και τα κακά τα παίρνεις πρώτα από τους γονείς και κυρίως από την μάνα. Ακούγεται βαρύ φορτίο. Και είναι. Γι’ αυτό προσπαθούσα συχνά να δω το ρόλο μου και λίγο σαν παιχνίδι. Άλλωστε πάντοτε πίστευα και πιστεύω ότι ένα παιχνίδι είναι όλα στη ζωή. Γι’ αυτό παίξτο, για να το χαρείς.

Μητέρα σημαίνει… από τη Γιώτα

Όχι. Δεν υπάρχει ούτε συνταγή, ούτε τυφλοσούρτης για την τέλεια μάνα. Γιατί δεν υπάρχει τελειότητα. Απλό. Με τα χρόνια καταλήγω ότι υπάρχει όμως Ένα μυστικό. Ν’ αγαπάς τον εαυτό σου. Είχα διαβάσει ένα εκπληκτικό βιβλίο, όταν ήταν μωρά. «Αν αγαπάτε τα παιδιά σας, αγαπήστε πρώτα τον εαυτό σας» του Νίκου Μαρκάκη. Είναι το μόνο που έμεινε ανεξίτηλα στην μνήμη μου κι είχα διαβάσει πολλά. Το προτείνω ως ό,τι καλύτερο για κάθε γονιό. Ναι! Η διαδικασία του να μάθεις ν’ αγαπάς τον εαυτό σου! Και είναι κι αυτό μια διαδικασία εκπαίδευσης, που κανείς δεν μας την έμαθε και πρέπει πρώτη από όλες να την μαθαίνει ο κάθε άνθρωπος. Μόνο μέσα από αυτήν την πορεία γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος, γονιός, σύντροφος. Μόνο αν αγαπάς εσένα, μπορείς ν’ αγαπήσεις τα παιδιά σου. Αλλιώς, όπως φέρεσαι στον εαυτό σου, στο μικρό μωρό-παιδάκι τον εαυτό σου, έτσι θα φερθείς και στο παιδί σου.

Και ναι τώρα που ζω την εφηβεία των παιδιών μου μέσα στην παράξενη εποχή που ζούμε, αυτό επιβεβαιώνεται. Όσο πιο πολύ αγαπώ εμένα, τόσο πιο πολύ χαρά σκορπάω στα παιδιά μου. Τόσο πιο παρούσα είμαι γι’ αυτά. Γιατί το θέλω. Το έχω επιλέξει. Είμαι συνειδητά πλέον αποφασισμένη να το κάνω. Όχι ως καθήκον. Αλλά ως προσφορά προς τον ίδιο μου τον εαυτό. Είμαι εκεί πιο έτοιμη να τους βοηθήσω, να τους μαγειρέψω, να τους πλένω τα ρούχα, να τους έχω το σπίτι καθαρό, να τους νταντέψω, να τους χαϊδέψω και πάνω από όλα να γελάσω μαζί τους. Να παίξω. Όλα ρέουν με περισσότερη φυσικότητα και αρμονία. Ακόμα και ο καυγάς και η ένταση. Άνθρωποι είμαστε. Και στο παιχνίδι όλα είναι μέσα.

Πόσες μητέρες κρύβεις μέσα σου & γιατί γίνεσαι η μητέρα σου;

Αν για κάτι ευχαριστώ, ευγνωμονώ μέσα από τα βάθη της καρδιάς μου τα παιδιά μου, είναι ότι η παρουσία τους μ’ ανάγκασε να ψάξω και να συνεχίσω να ψάχνω τον εαυτό μου στα μύχια. Και να τον δέχομαι, να τον εγκρίνω, να τον αγαπώ με τα καλά και τα κακά του. Τα προτερήματα και τα ελαττώματά του. Δεν θα άλλαζα την εμπειρία της μητρότητας και τη σχέση που έχω μαζί τους ούτε με Όσκαρ στο Χόλυγουντ, ούτε με πλούτη και μεγαλεία. Αυτό που έζησα και ζω είναι το μεγαλύτερο μεγαλείο και ευλογία. Και τα ευχαριστώ τα παιδάκια μου, που με βοηθούν να γίνομαι καλύτερος άνθρωπος. Αν τώρα έγραφα σε χαρτί, θα είχαν μουτζουρωθεί οι λέξεις…

Έτσι, επειδή όλο και περισσότερο αγαπώ τον εαυτό μου, κλειδώθηκα στην κρεβατοκάμαρα μες στο σκοτάδι και το ευχαριστήθηκα που μοιράστηκα μαζί σας κάποιες σκέψεις μου. Να χαίρεστε τα παιδιά σας. Μοναδική ευχή! Να χαίρεστε που τα έχετε, που τα βλέπετε, που τα ζείτε και μοιράζεστε τη ζωή μαζί τους. Είναι ευλογία. Είστε τυχεροί. Να έχετε χαρά!

από τη Γιώτα – Μητέρα 14 χρόνια