Ζούμε σε πολύ σκοτεινές και δύσκολες εποχές που οι περισσότεροι άνθρωποι του πλανήτη αναγκάστηκαν ακόμη και σε πολύμηνο εγκλεισμό στο σπίτι. Άνθρωποι που μάλιστα ως τότε ο τρόπος ζωής τους ήταν σε μόνιμη βάση εκτός σπιτιού και ίσως ήταν και ένας λόγος του να μην αποφασίσουν να υιοθετήσουν ένα ζώο, όσο και αν μερικοί το ήθελαν κάποτε πολύ. Η ζωή μας άλλαξε ριζικά όπως και τα ωράριά μας και σε πολλούς φάνηκε καταπληκτική και πολύ επίκαιρη ιδέα το να συνδεθούν συναισθηματικά με έναν σκύλο ή μια γάτα. Πόσο μάλλον σε μια εποχή που τα αδέσποτα περνούν και πάλι μια έντονη υπαρξιακή κρίση καθώς ένα μεγάλο ποσοστό τους για κάποιο χρονικό διάστημα πέθαιναν ακόμη και από την πείνα ή από τις ασθένειες, μέχρι να γίνει ένας συντονισμός των νέων μέτρων και να αντιληφθεί η κυβέρνηση τη σοβαρότητα της συνύπαρξης ανθρώπων και ζώων αλλά και τις δυσκολίες όλων εκείνων των εθελοντών ηρώων που βρίσκονται μερόνυχτα στους δρόμος και στα καταφύγια.

Κάθε χρόνο κοντά στις πολυήμερες αργίες, όπως είναι και οι γιορτές, είναι γνωστό άλλωστε πως αυξάνεται ο αριθμός αγοράς και υιοθεσίας ζώων, ενώ κάθε καλοκαίρι ακόμη και της ίδιας χρονιάς αυξάνεται ο αριθμός των αδέσποτων στους δρόμους! Γονείς κυρίως για τα παιδιά τους ή σύντροφοι για δώρα στους/στις αγαπημένους/ες τους τρέχουν να αγοράσουν κατοικίδια από pet shop είτε από κάποια παράνομη εκτροφή και σπάνια από έναν νόμιμο εκτροφέα, ώστε να το πετύχουν σε μια «καλή» τιμή ή ευτυχώς πολύ συχνά πια να υιοθετήσουν από κάποιο καταφύγιο βοηθώντας ταυτόχρονα δύο ζώα. Εκείνο που φεύγει και εκείνο που θα έρθει στη θέση του. Και υπάρχουν σαφέστατα και οι περιπτώσεις που υιοθετούν ακόμη και από τον δρόμο, μην πράττοντας όμως και πάλι συνετά, στην περίπτωση που δεν γνωρίζουν από την ψυχοσύνθεση ενός ζώου και δεν συμβουλεύονται έναν κατάλληλο επαγγελματία για να τους καθοδηγήσει. Το να βάλεις ένα αδέσποτο ζώο απευθείας από τον δρόμο στο σπίτι είναι μια από τις πιο «επικίνδυνες» για την κοινή ζωή σας πράξεις που θα μπορούσες να κάνεις, όταν ειδικά είναι η πρώτη φορά που συμβιώνεις με έναν σκύλο ή μια γάτα.

Το να δωρίσεις από την άλλη ένα κατοικίδιο ζώο ως ένδειξη αγάπης ή ευγνωμοσύνης σε ένα αγαπημένο σου πρόσωπο είναι μια πράξη απόλυτα επιπόλαιη και σίγουρα ανεύθυνη. Γιατί αυτό το δώρο σου έχει πολλές πιθανότητες να καταλήξει εφήμερο παιχνίδι που όταν «χαλάσει» ή δεν αποδειχθεί ισάξιο των προσδοκιών του παραλήπτη του καταλήγει πολύ εύκολα στα σκουπίδια. Η στη χειρότερη περίπτωση ο αποδέκτης να μην το θέλει και εσύ να αναγκαστείς να το επιστρέψεις, χαρίζοντάς του απλόχερα έναν δεύτερο χειρότερο θάνατο. Ενώ στα καταστήματα γνωρίζουμε όλοι πως δεν έχουν τα κατοικίδια κάρτα αλλαγής!

Είναι κοινώς αποδεκτό εξάλλου πως στην εποχή μας πολλοί είναι εκείνοι που παραβλέπουν τις ευεργετικές επιδράσεις της επαφής με ένα κατοικίδιο ζώο σχετικά με τη συναισθηματική νοημοσύνη αλλά και την ψυχική ανάπτυξη ενός ανθρώπου και αντιμετωπίζουν το ζώο ως ένα αναλώσιμο αντικείμενο που είναι σίγουρο πως το παιδί ή ο ενήλικας θα βαρεθεί σύντομα ή δεν θα έχει τη δυνατότητα να φροντίσει.

Η ανευθυνότητα αλλά και η αμέλεια που χαρακτηρίζει συχνά τους Έλληνες  που σπεύδουν να αγοράσουν ως δώρο έναν σκύλο  ή να υιοθετήσουν από το κλουβί ενός καταφυγίου ή και από τον δρόμο, οδηγεί στη δημιουργία νέων αδέσποτων σε πολύ λίγο καιρό με ένα μέλλον απόλυτα αβέβαιο για εκείνα. Που από τη ζεστασιά ενός σπιτιού και την ασφάλεια μιας οικογένειας βρίσκονται στον δρόμο μόνα και έρημα να αναζητούν λίγα χάδια , νερό και λίγο φαγητό. Και να αντιμετωπίζονται ως επικίνδυνα και επιζήμια ενώ εκείνα δεν φταίνε πραγματικά σε τίποτα!

Αυτό που είναι σαφέστατα δεδομένο είναι πως κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να αγαπάει τα ζώα. Το να σέβεται όμως τη φύση τους και να μην τα αντιμετωπίζει ως άψυχα αντικείμενα αποτελεί ηθική υποχρέωση του καθένα μας αλλά και δείγμα παιδείας, ήθους και πολιτισμού.

Τα περιστατικά βασανισμού ζώων ως μέρος εθίμων έχουν περιοριστεί έστω και στο ελάχιστο ευτυχώς, αλλά η απερισκεψία και η ανευθυνότητα με την οποία αποφασίζει κάποιος να βάλει ξαφνικά ένα κατοικίδιο ζώο στην καθημερινότητά του δυστυχώς παραμένει ακλόνητη ακόμη και σήμερα. Και μέσα στην πανδημία ένας πολύ μεγάλος αριθμός ανθρώπων θέλησε να υιοθετήσει ένα ζώο καθώς θεώρησε ότι έχει όλο τον χρόνο να συνηθίσουν στην κοινή ζωή τους, αλλά και να έχει και μια συντροφιά μέσα στο σπίτι, ειδικά αν είναι κάποιος μόνος. Άνθρωποι που ζήτησαν να υιοθετήσουν, ενώ εξαιτίας της κατάστασης αυτής έχασαν ακόμη και τις δουλειές τους, με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται να συντηρήσουν τον εαυτό τους πόσο μάλλον και ακόμη μια ψυχή που επίσης πεινάει, διψάει, πονάει, κρυώνει και θέλει να ζήσει τουλάχιστον με τα βασικά, τα οποία δεν τα είχε είτε στον δρόμο είτε μέσα στο κλουβί. Και όταν αποφασίζεις να υιοθετήσεις ένα ζώο, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει ε απόλυτη ωριμότητα να σκεφτείς είναι το τι θα απογίνει εκείνο στην περίπτωση που εσύ πάθεις κάτι. Γίνεσαι αυτόματα αποκλειστικά υπεύθυνος για ένα πλάσμα που δεν θα μεγαλώσει ποτέ και δεν έχει και κανέναν άλλον στον κόσμο!

Ενώ από την άλλη εξαιρετικά θετικό είναι ότι γίνονται συνεχόμενες προσπάθειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης  των πολιτών μέσα από φιλοζωικά σποτ στην τηλεόραση στα οποία δόθηκε πολύ μεγαλύτερος τηλεοπτικός χρόνος, ενώ οι καλλιτέχνες ήταν και πάλι πρώτη γραμμή να μιλήσουν για τα αδέσποτα ζώα. Αλλά και σε κάθε ευκαιρία που τους δόθηκε δημόσιο βήμα, όσοι είναι γνωστοί για την αγάπη τους για αυτά, δεν παραμέλησαν να αναφερθούν στην αξία της φροντίδας των αδέσποτων ζώων αλλά και της συνύπαρξης μαζί τους. Μια προσπάθεια και από όλους εμάς διαδικτυακά, ώστε να αντιληφθούν έγκαιρα οι συμπολίτες μας πως τα ζώα δεν είναι παιχνίδια που πετιούνται στον δρόμο μόλις τα βαρεθούν ή μόλις εκείνα γεράσουν και οι ανάγκες φροντίδας τους αυξηθούν. Όπως άλλωστε συμβαίνει και με τους ανθρώπους! Αν τους βαρεθείς, τους πετάς;

Το να μην αντιμετωπίζεις ένα ζώο ως παιχνίδι και αντικείμενο αναλώσιμο είναι θέμα ξεκάθαρα παιδείας. Και η παιδεία μας θα αλλάξει μονάχα όταν αντιληφθούμε πως τα ζώα είναι ισότιμοι συμπολίτες μας και πως οφείλουμε να σταθούμε στο πλευρό τους μέχρι το τέλος της ζωής τους. Το να εγκαταλείπεις το ζώο σου άλλωστε αποτελεί πράξη παράνομη και διώκεται από τον νόμο. Ισοδυναμεί με θάνατο και οφείλει η πολιτεία να θεσπίσει νόμους με ποινές που να την αντιμετωπίζουν ως «δολοφονία» εκ προθέσεως. Αρκεί η σιωπή μας να σπάσει και οι νόμοι να εφαρμοστούν αλλά και να γίνει σαφές στον καθέναν μας πως η εγκατάλειψη είναι πράξη ολοκληρωτικά απάνθρωπη και οδηγεί το ζώο σε βέβαιο θάνατο ακόμη και από ψυχικό μαρασμό.

Η αλλαγή της αντίληψης μας απέναντι στα ζώα δεν θα αλλάξει σίγουρα αυτόματα αλλά και ούτε η αλλαγή της φιλοζωικής αντίληψής μας θα αλλάξει μονομιάς όλο τον κόσμο. Θα συμβάλει όμως τα μέγιστα στη ριζική αλλαγή της νοοτροπίας μας στη σχέση μας με τα ζώα και έτσι όλοι μας θα αγωνιστούμε για τα δικαιώματά τους που δεν είναι κάτι που οφείλουμε εμείς να τους παραχωρήσουμε ως δώρο για όλα όσα μας προσφέρουν αλλά αποτελούν αναφαίρετό τους δικαίωμα που κάποτε βάναυσα ο άνθρωπος τους είχε κλέψει.

Η συνήθεια πάντως του να υιοθετεί κάποιος κατοικίδια ζώα δεν έχει μειωθεί στις μέρες μας και ίσως σε πολλές περιπτώσεις έχει αυξηθεί πολύ κιόλας. Κουτάβια φορώντας μια τεράστια κόκκινη κορδέλα στον λαιμό τους για να δοθούν ως δώρα, δεν είναι εικόνες που ανήκουν μονάχα σε διαφημίσεις που επιθυμούν να αποτρέψουν από την  επιπόλαιη επιλογή ενός κατοικίδιου ζώου στη ζωή μας.

Τα ζώα έχουν ψυχή και δεν είναι δυνατόν να τα αντιμετωπίζουμε ως λούτρινα άψυχα παιχνίδια. Και ούτε η επιλογή ενός ζώου για δώρο είναι παράγοντας διαμόρφωσης φιλοζωικής συνείδησης όπως ισχυρίζονται πολλοί μιας που τα ποσοστά εκείνων που κράτησαν τα ζώα που τους δώρισαν είναι πραγματικά απογοητευτικά! 

Η επιμονή επίσης ενός παιδιού κυρίως για την απόκτηση ενός ζώου ως δώρο όσο εκνευριστική και κουραστική και αν είναι δεν θα πρέπει σε καμιά περίπτωση να βρει πρόσφορο έδαφος. Αρκεί να αναλογιστεί ο κάθε γονιός ότι τα ζώα έχουν ψυχή, χρειάζονται χρόνο, χρήματα και χώρο στο σπίτι και στη ζωή μας. Μεγαλώνουν, έχουν ανάγκες, μπορεί να κάνουν και ζημιές, αφήνουν τρίχα και συχνά λερώνουν και το σπίτι. Πεινούν, διψούν, λυπούνται, χαίρονται και νιώθουν όπως και εμείς. Δεν ζούνε δυστυχώς για πολλά χρόνια αλλά οφείλεις να τους κρατάς το χέρι μέχρι το τέλος της ζωής τους. Και το σημαντικότερο ως κηδεμόνας ενός ζώου έχεις αρκετές υποχρεώσεις. Οφείλεις να επισκέπτεσαι συχνά τον κτηνίατρο για τον κτηνιατρικό τους έλεγχο,  να καταγγέλλεις όποιο έγκλημα εκτυλίσσεται ενάντια σε ένα ζώο μπροστά στα μάτια σου, να μαζεύεις τις ακαθαρσίες του σκύλου σου, να στειρώνεις το ζώο σου, ώστε να μη γεννά ανεξέλεγκτα αυξάνοντας τις πιθανότητες  στα «παιδιά» του να καταλήξουν αδέσποτα. Και το σημαντικότερο από όλα να αντιληφθείς πως τα κατοικίδια ζώα δεν επιστρέφονται, όταν τελικά φτάνει η μέρα που οι απαιτήσεις τους πλέον είναι μη διαχειρίσιμες!

Οι εποχές των ιδεών του Καρτέσιου εξάλλου όπου τα ζώα δεν αποτελούσαν τίποτα παραπάνω από αυτόματες μηχανές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί και όσοι σήμερα εξακολουθούν να  τις υποστηρίζουν υποκινούνται από τη ματαιοδοξία της άγνοιάς τους δυστυχώς. Τα ζώα αισθάνονται, κρίνουν, έχουν νόηση και μνήμη. Και αντί για λόγο έχουν ένστικτο και τη δική τους γλώσσα που πολύ συχνά ακόμη και ένα βλέμμα τους αρκεί. Και ο σεβασμός στα ζώα δεν είναι πλέον ατομική υπόθεση αλλά βαθιά πολιτική και αφορά όλους μιας που αν το σκεφτεί κανείς πέρα από τους ανθρώπινους εγωισμούς δεν υπάρχει κανένα ικανοποιητικό επιχείρημα για να μεταχειριζόμαστε τα ζώα σαν άψυχα αναλώσιμα αντικείμενα και παιχνίδια. Ο οίκτος για τα ζώα είναι άνευ σημασίας και λειτουργικότητας και σίγουρα δεν λύνει το πρόβλημα της εγκατάλειψης τόσων ζώων που πάρθηκαν αρχικά ως δώρα και έπειτα αντιμετωπίστηκαν ως παιχνίδια και έτσι κάποτε πετάχτηκαν στα σκουπίδια. Αυτό που χρειάζεται είναι να λειτουργούμε όλοι μας με ενσυναίσθηση μπαίνοντας συνεχώς στη θέση του άλλου και έχοντας τη συμπεριφορά απέναντί του που θα θέλαμε να έχει και εκείνος για μας.  Το γεγονός από την άλλη ότι αδυνατούμε να λύσουμε μέχρι και σήμερα αποτελεσματικά το θέμα της ανεύθυνης κηδεμονίας ενός ζώου δεν σημαίνει αυτόματα πως πρέπει να παραμένουμε άπραγοι αλλά να ακολουθούμε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής και εφαρμογής των ηθικών υποχρεώσεών μας απέναντι στα ζώα με την ελπίδα πως θα μας μιμηθούν και άλλοι!

Αν δεν έχετε λοιπόν λάβει απόλυτα ευσυνείδητα και υπεύθυνα την απόφαση να συμβιώσετε για τα επόμενα 15 τουλάχιστον χρόνια με έναν πιστό τετράποδο φίλο και να απολαύσετε όλες τις μαγικές ιδιότητες της καθημερινής συνύπαρξης μαζί του, όλα τα καταστήματα παιχνιδιών είναι γεμάτα λούτρινα παιχνίδια. Πολλά από αυτά απεικονίζουν ζώα και είναι πολύ όμορφα δώρα τα οποία ομορφαίνουν επίσης τη ζωή μας χωρίς να απαιτούν όμως από εμάς την οποιαδήποτε φροντίδα! Που ακόμη και εκείνα όμως όταν τα βαρεθείς ή χαλάσουν δεν τα πετάς στα σκουπίδια, αλλά τα χαρίζεις !

Κατερίνα Παπαποστόλου

Κατερίνα Παπαποστόλου

Εκπαιδευτικός, Ζωοθεραπεύτρια, Συγγραφέας

Η Παπαποστόλου Κατερίνα είναι Εκπαιδευτικός με Εξειδίκευση στην Ειδική Αγωγή, Εκπαιδεύτρια Σκύλων- Ζωοθεραπεύτρια, Συγγραφέας και Ιδρύτρια ΑΜΚΕ Ζω.Ε.Σ. (Ζωοφιλικές Ενημερώσεις Σχολείων, Ιδρυμάτων και Οργανισμών).

Διαβάστε περισσότερα
Ζω.Ε.Σ.

Σε συνεργασία με:

Ζω.Ε.Σ.

Η ομάδα Ζω.Ε.Σ.(Ζωοφιλικἐς Ενημερώσεις Σχολείων, Ιδρυμάτων και Οργανισμών) ιδρύθηκε τον Ιανουάριο του 2015 από την Εκπαιδευτικό και Εκπαιδεύτρια Σκύλων Παπαποστόλου Κατερίνα(το βιογραφικό της οποίας παραθέτεται στο τέλος του κειμένου αυτού), η οποία και συγκεντρώνει και εμπλουτίζει το υλικό συνεχώς από το 2000 ενώ έχει κάνει μέχρι σήμερα στα 18 χρόνια υπηρεσία της ως Δασκάλα σε ιδιωτικά και δημόσια σχολεία 25 εκπαιδευτικά περιβαλλοντικά προγράμματα με απώτερο στόχο πάντα την αρμονική συμβίωση των ανθρώπων με τα ζώα και το σεβασμό σε κάθε έμβια μορφή του πλανήτη.

Διαβάστε περισσότερα