Όσα θα θέλατε να γνωρίζετε για τη λογοθεραπεία

Λογοθεραπεία είναι η επιστήμη που ασχολείται με την πρόληψη, την αξιολόγηση, τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μελέτη της ανθρώπινης επικοινωνίας (λεκτικής και μη λεκτικής), της φωνής, της ομιλίας , του λόγου (γραπτού και προφορικού) και της κατάποσης.

Οι λογοθεραπευτές παρέχουν εξειδικευμένες υπηρεσίες σε άτομα με τις ακόλουθες διαταραχές:

Διαταραχές που έχουν να κάνουν με την ομιλία όπως:

• Διαταραχές άρθρωσης: Σχετίζονται με τη δυσκολία στη χρήση των οργάνων της άρθρωσης δηλαδή τη γλώσσα, τα χείλη, τα δόντια και την υπερώα για την παραγωγή της ομιλίας. Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να οφείλονται σε νευρομυική ή λειτουργική αδυναμία. Η διαταραχή μπορεί να είναι ήπια, κατά την οποία ένα ή δύο φωνήματα δεν εκφέρονται σωστά ή δεν εκφέρονται καθόλου, ή βαριά κατά την οποία η πλειοψηφία των ΄φωνημάτων εκφέρονται λανθασμένα με αποτέλεσμα η ομιλία να μη γίνεται αντιληπτή από το περιβάλλον
• Φωνολογικές διαταραχές: Σε αυτή την περίπτωση παρατηρούμε ότι αντικαθιστούν κάποια φωνήματα με κάποια άλλα (πχ λέει θ αντί για σ). Τα λάθη στην παραγωγή των φωνημάτων είναι εξαιτίας δυσκολιών στην ακουστική αντίληψη, την αναγνώριση και τη διαφοροποίηση των ήχων της γλώσσας μας για διάφορους λόγους.
• Διαταραχές στη ροή της ομιλίας: Σε αυτή την κατηγορία ανήκει ο τραυλισμός και η ταχυλαλία. Στον τραυλισμό παρατηρούνται επαναλήψεις ήχων, συλλαβών, λέξεων, επιμηκύνσεις φωνημάτων, μπλοκαρίσματα, επαναδιατυπώσεις και παρεμβολές ήχων Στην ταχυλαλία όπως μας λέει και η λέξη επηρεάζεται η ταχύτητα της ομιλίας, η οποία είναι πολύ γρήγορη, με αποτέλεσμα η ομιλία να μη γίνεται ευκολά κατανοητή από το περιβάλλον.

Διαταραχές που έχουν να κάνουν με το λόγο όπως:

• Ειδική Γλωσσική Διαταραχή (SLI): Τα παιδιά με ειδική γλωσσική διαταραχή παρουσιάζουν μια ποικιλία δυσκολιών, ανάλογα με την ηλικία και το βαθμό της διαταραχής.
• Γλωσσικές δυσκολίες που οφείλονται σε νοητική υστέρηση
• Πραγματολογικές Διαταραχές οι οποίες έχουν να κάνουν με τη χρήση της γλώσσας και με την ικανότητα προσαρμογής του λόγου ανάλογα με το περιβάλλον ή το συνομιλητή μας. Αυτού του είδους οι διαταραχές είναι πολύ συχνές στα άτομα με αυτισμό ή Σύνδρομο Asperger
• Σημασιολογικές Διαταραχές που έχουν να κάνουν με το περιεχόμενο του λόγου, δηλαδή την ικανότητα επεξεργασίας της σημασίας των λέξεων.
• Μορφολογικές Διαταραχές: έχουν να κάνουν με τη γραμματική, τη σύνταξη και το λεξιλόγιο

Μαθησιακές δυσκολίες:

Έχουν να κάνουν με ποικίλες δυσκολίες όπως δυσκολίες στην κατάκτηση του γραπτού λόγου δηλαδή τη γραφή και την ανάγνωση και σχετίζονται με γνωστικές δεξιότητες και λειτουργίες, με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη και με τη μάθηση γενικότερα.

Διαταραχές κατάποσης (δυσφαγία):

Παρουσιάζονται όταν ένα άτομο (οποιασδήποτε ηλικίας) για διάφορους λόγους δυσκολεύεται να διαχειριστεί την τροφή στο στόμα. Οπότε έχουμε είτε καθυστερημένη προώθηση της τροφής προς τον οισοφάγο, είτε εσφαλμένη πορεία της τροφής. Έτσι υπάρχει κίνδυνος πνευμονίας από εισρόφηση, αφυδάτωση, υποθρεψία κ.α.

Διαταραχές φωνής:

Σχετίζονται με τη μη σωστή χρήση της φωνής με αποτέλεσμα η φωνή να είναι μονότονη, βραχνή, αδύναμη, ένρινη, να έχει ασυνήθιστα υψηλό ή χαμηλό τόνο ή μπορεί η φωνή να γίνεται με δυσκολία κάποιες ώρες της ημέρας ή ακόμα να παρατηρείται πόνος ή κόπωση κατά τη φώνηση.

• Κρανιοπροσωπικές ανωμαλίες όπως σχιστίες χείλους και υπερώας
• Βαρηκοΐα / κώφωση./κοχλιακο εμφύτευμα
• Διαταραχές επικοινωνίας
• Καθυστέρηση ομιλίας: όταν ένα παιδί 2 ετών και άνω δεν μιλάει ή έχει πολύ περιορισμένο λεξιλόγιο.
• Χειρουργικές επεμβάσεις κεφαλής και τραχήλου: όπως λαρυγγεκτομή
• Νευρογενείς διαταραχές και σύνδρομα: όπως άνοια, σκλήρυνση κατά πλάκας, Parkinson, σύνδρομο Wilson κ.α.
• Εγκεφαλική παράλυση
• Εγκεφαλικά επεισόδια – αασίες
• Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις πχ μετά από τροχαίο

Συνεπώς, μπορεί να χρειαστούν λογοθεραπευτική αξιολόγηση ή/και παρέμβαση -θεραπεία, άτομα όλων των ηλικιών, βρέφη, παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, έφηβοι, ενήλικες αλλά και άτομα τρίτης ηλικίας.

Κατά την επίσκεψή σας σε ένα λογοθεραπευτή θα χρειαστεί να δώσετε κάποια στοιχεία που αφορούν στο ιστορικό (αναπτυξιακό, ιατρικό κλπ). Και μετά συνήθως ακολουθεί μια σειρά δοκιμασιών για την αξιολόγηση και τη διάγνωση.

Οι τομείς που αξιολογούνται είναι όλοι οι τομείς της γλώσσας

(η μορφή, το περιεχόμενο, η χρήση), τόσο σε επίπεδο κατανόησης όσο και ως προς την έκφραση-παραγωγή. Η ομιλία, η ροή, η φωνή, η ακοή, η κατάποση, η λεκτική αλλά και η μη λεκτική επικοινωνία. Επιπλέον για να έχουμε μια συνολική εικόνα συχνά συγκεντρώνουμε πληροφορίες και για άλλες περιοχές της ανάπτυξης ή της λειτουργικότητας του ατόμου, οι οποίες επηρεάζουν την επικοινωνία, όπως είναι η νοητική ικανότητα, η ικανότητα γραφής και ανάγνωσης, ο κοινωνικός/ συναισθηματικός/ συμπεριφορικός τομέας και η κινητικότητα.

Μόλις ολοκληρωθεί η αξιολόγηση γίνεται η ενημέρωση για τα αποτελέσματα. Σε περίπτωση που τελικά το παιδί, ο έφηβος ή ο ενήλικας χρειαστεί λογοθεραπευτική παρέμβαση ο λογοθεραπευτής δημιουργεί το πλάνο θεραπείας, το οποίο είναι εξατομικευμένο στις ανάγκες του κάθε ατόμου. Τέλος συνεργάζεται με άλλες ειδικότητες (πχ εργοθεραπευτές, ψυχολόγους, ΩΡΛ, νευρολόγους, αναπτυξιολόγους κλπ), με τους εκπαιδευτικούς, αλλά και τους γονείς.

Γονέας και Θεραπευτής εν δράσει… για το παιδί