Κορονοϊός SARS-CoV-2 και παιδιά

Η νόσος COVID-19 προκαλείται από τον κορονοϊό SARS-CoV-2. Η νέα ασθένεια παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στην Κίνα τον Δεκέμβριο του 2019 στην πόλη Γουχάν της επαρχίας Χουμπέι και έκτοτε εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε παγκόσμια πανδημία το Μάρτιο του 2020. Ο ιός είναι ιδιαίτερα μεταδοτικός και κύρια οδός μετάδοσης είναι τα μικρά σταγονίδια που παράγονται κατά το βήχα, το φτέρνισμα ή την ομιλία. Ο ιός είναι πιο μεταδοτικός κατά τις πρώτες τρεις ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, αν και η εξάπλωση είναι δυνατή πριν εμφανιστούν τα συμπτώματα, ακόμα και από ασυμπτωματικά άτομα.

Κορονοϊός και παιδιά

Τα συνιστώμενα μέτρα για την πρόληψη της λοίμωξης περιλαμβάνουν:

– συχνό πλύσιμο των χεριών και όταν αυτό δεν είναι εφικτό χρήση αντισηπτικού

– διατήρηση φυσικής απόστασης και αποφυγή του συνωστισμού

– καραντίνα (σε περίπτωση νόσου ή επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα)

– κάλυψη του βήχα με τον αγκώνα

– κρατάμε τα πλυμένα χέρια μακριά από το πρόσωπο

– χρήση μάσκας, ιδίως σε κλειστούς χώρους και σε ανοικτούς χώρους με μεγάλο συγχρωτισμό.

Η σχολαστική τήρηση των μέτρων αποφυγής της νόσου είναι δύσκολη για τους γονείς με μικρά παιδιά για ευνόητους λόγους, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι δε χρησιμοποιούμε ποτέ μάσκα σε παιδιά κάτω των δύο ετών. Η χρήση μάσκας στα παιδιά είναι ασφαλής, αλλά η ορθή χρήση της αποτελεί πρόκληση ειδικά στα μικρά παιδιά.

Κορονοϊός και παιδιά

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τον Αύγουστο του 2020 δημοσίευσε εκτενείς οδηγίες γύρω από τη χρήση μάσκας στα παιδιά.

Η υφασμάτινη μάσκα προτείνεται μόνο για υγιή παιδιά και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται από παιδιά με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, τα οποία πρέπει να χρησιμοποιούν απλή χειρουργική μάσκα. Η χρήση μάσκας στα παιδιά κατά την άθληση δε συστήνεται. Τα παιδιά άνω των 12 ετών πρέπει να χρησιμοποιούν μάσκα όπως ακριβώς οι ενήλικες, ενώ τα μικρότερα παιδιά προτείνεται να φορούν μάσκα μόνο υπό ορισμένες συνθήκες και πάντοτε υπό επίβλεψη ενήλικα.

Οι ανωτέρω οδηγίες εγείρουν προβληματισμούς γύρω από τη χρήση μάσκας στο σχολείο και αναδεικνύεται η ανάγκη για λήψη περαιτέρω μέτρων για τους μικρούς μαθητές, όπως η μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, ο συχνός αερισμός, χωριστά διαλείμματα κτλ, καθώς η μάσκα δεν αποτελεί πανάκεια αν δε χρησιμοποιείται σωστά. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας οι δάσκαλοι πρέπει να φορούν μάσκα όταν η απόσταση με τους μαθητές είναι μικρή ή αν πάσχουν από υποκείμενο νόσημα ή αν είναι άνω των 60 ετών.

Στη χώρα μας αποφασίστηκε η χρήση μάσκας στα σχολεία για τα παιδιά άνω των τεσσάρων ετών και από τους δασκάλους και το λοιπό προσωπικό σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Εξαιρούνται από τη χρήση μάσκας παιδιά με γνωσιακή, αναπτυξιακή, ψυχική διαταραχή ή διαταραχή συμπεριφοράς καθώς και παιδιά με σοβαρό νευρολογικό ή μυϊκό ή άλλο νόσημα που τα εμποδίζει να χειριστούν τη μάσκα τους. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά να χρησιμοποιούν τη μάσκα με σωστό τρόπο και να μη δίνουν αντικρουόμενα μηνύματα. Η επαρκής πληροφόρηση των παιδιών με τρόπο κατάλληλο για κάθε ηλικία, η χρήση μάσκας από τους γονείς και η επιβράβευση της τήρησης των κανόνων υγιεινής βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.

Τα πια κοινά συμπτώματα της λοίμωξης από κορονοϊό στα παιδιά είναι

• ο βήχας
• και ο πυρετός.

Είναι σημαντικό όμως να γνωρίζουμε ότι τα συμπτώματα αυτά μπορεί να απουσιάζουν και η κλινική εικόνα να είναι άτυπη.

Κορονοϊός και παιδιά

Άλλα συμπτώματα είναι τα ακόλουθα:

-φαρυγγαλγία (πονόλαιμος)

-ρινίτιδα (συμφόρηση ή/και καταρροή)

-διάρροια

-εμετός

-κοιλιακό άλγος

-μυαλγίες

-κακουχία

-επιπεφυκίτιδα

-ανοσμία

-εξάνθημα

-δυσκολία στην αναπνοή

Ο ρόλος των παιδιών στη μετάδοση του ιού είναι υπό διερεύνηση.

Αν και αρχικά τα μικρά παιδιά θεωρήθηκαν super spreaders – υπερμεταδότες του ιού, νεότερες μελέτες υποδεικνύουν το αντίθετο. Συγκεκριμένα, θεωρείται ότι οι έφηβοι και τα παιδιά άνω των δέκα ετών μεταδίδουν εντονότερα τον ιό σε σχέση με τα μικρά παιδιά. Ο κορονοϊός SARS-CoV-2 αποτελεί νέο κεφάλαιο στην ιατρική και συνεχώς μαθαίνουμε γι’ αυτόν. Η μελέτη της νόσου σύμφωνα με τους κανόνες της επιστημονικής έρευνας και της στατιστικής ανάλυσης των δεδομένων θα αναδεικνύει νέες γνώσεις και ακολούθως διαμορφώνονται κατευθυντήριες οδηγίες και θεραπευτικά πρωτόκολλα. Επομένως, δεν πρέπει να μας εκπλήσσουν οι αλλαγές στις οδηγίες των ειδικών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση της ιβουπροφένης (Algofren, Nurofen). Αν και αρχικά εδόθη οδηγία να μην χρησιμοποιείται η ιβουπροφένη ως αντιπυρετικό σε ασθενείς με κορονοϊό λόγω πιθανής συσχέτισης με εκδήλωση σοβαρής νόσου, αναλυτικότερες μελέτες κατέρριψαν τη συσχέτιση αυτή και η οδηγία αυτή αποσύρθηκε.

Παιδική διατροφή & υγεία

Σχετικά λίγα κρούσματα του νέου κορονοϊού έχουν διαγνωστεί σε παιδιά και η πλειονότητα αυτών των περιπτώσεων είναι ήπια.

Η ανωριμότητα του ανοσοποιητικού των παιδιών καθώς και διαφορές στο σημείο εισόδου του ιού στα πνευμονικά κύτταρα συσχετίζονται με αυτό. Σε έκθεση 55.924 επιβεβαιωμένων εργαστηριακών περιπτώσεων COVID-19 στην Κίνα, μόνο το 2,4% αφορούσε παιδιά και εφήβους ηλικίας 19 ετών και κάτω. Σε μία μελέτη που αφορούσε περίπου 2000 κρούσματα παιδιών θετικών στον κορονοϊό στην Κίνα το 4% ήταν ασυμπτωματικά, το 51% είχε ήπια συμπτώματα, το 39% είχε νόσο μέτριας βαρύτητας, το 6% των παιδιών εμφάνισε σοβαρή νόσο, ενώ σημειώθηκε ένας μόνος θάνατος που αφορούσε έφηβο 14 ετών.

H παρουσία υποκείμενου νοσήματος και η βρεφική ηλικία αποτελούν παράγοντες κινδύνου για εκδήλωση σοβαρής νόσου από κορονοϊό στα παιδιά. Αξίζει να αναφερθεί ότι συχνά παιδιά που νοσηλεύτηκαν με κορονοϊό είχαν συλλοίμωξη, δηλαδή παρουσία και δεύτερης λοίμωξης ταυτόχρονα, όπως γρίππη, μυκόπλασμα, αναπνευστικό συγκυτιακό ιό ή κυτταρομεγαλοϊό. Δεν υπάρχει ειδική φαρμακευτική θεραπεία για τη λοίμωξη από το νέο κορονοϊό στα παιδιά. Η θεραπεία είναι συμπτωματική και υποστηρικτική.

Κορονοϊός και παιδιά

Στα παιδιά με σοβαρή νόσο που νοσηλεύονται

δίδεται οξυγονοθεραπεία και χορηγούνται διάφοροι συνδυασμοί αντιικών, κορτικοστεροειδών και βιολογικών παραγόντων. Η αποτελεσματικότητα των θεραπευτικών πρωτοκόλλων στα παιδιά είναι υπό διερεύνηση. Αντιβιοτικά χορηγούνται σε περίπτωση συλλοίμωξης ή επιμόλυνσης από βακτήρια.

Νέο σύνδρομο πολυσυστηματικής φλεγμονώδους κατάστασης (MIC–C) στα παιδιά που συνδέεται με τη λοίμωξη από το νέο ιό αναγνωρίστηκε πρόσφατα. Το σύνδρομο αυτό αποτελεί μεταλοιμώδη φλεγμονώδη αντίδραση και είναι σπάνιο. Προκαλεί σοβαρότατη κλινική εικόνα με επιπτώσεις σε πολλά όργανα, συμπεριλαμβανομένων και αλλοιώσεων στην καρδιά. Αναμένονται περισσότερες μελέτες που θα διαφωτίσουν σχετικά με το νέο αυτό σύνδρομο.

Συμπερασματικά, μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι τα παιδιά δεν κινδυνεύουν από το νέο κορονοϊό καθώς η πιθανότητα για σοβαρή νόσο είναι μικρή. Η εκμάθηση των κανόνων υγιεινής και κοινωνικής απόστασης αποτελεί πρόκληση για τους γονείς και τα μικρά παιδιά. Οι ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας στις παιδικές ψυχές δημιουργούν ανησυχία. Ευχή όλων αποτελεί η ανακάλυψη ασφαλούς και αποτελεσματικού φαρμάκου και εμβολίου για το νέο ιό προκειμένου να επιστρέψουμε στην κανονικότητα.

Είμαι υγιής- Dr Σουζάννα Kemper