Καλλιέργεια Συναισθηματικής Νοημοσύνης στα Παιδιά: Ο Ρόλος των Γονέων

Τι είναι η συναισθηματική νοημοσύνη;

Συναισθηματική νοημοσύνη είναι η ικανότητα του ατόμου να αναγνωρίσει τόσο τα συναισθήματά του όσο και αυτά των άλλων και να χρησιμοποιήσει αυτήν την ικανότητα για τη διαμόρφωση της συμπεριφοράς του. Στην ικανότητα αυτή περιλαμβάνονται οι παρακάτω δεξιότητες:

• δυνατότητα αναγνώρισης προσωπικών συναισθημάτων
• ικανότητα διαχείρισης συναισθημάτων
• αυτοκινητοποίηση
• ακριβή αναγνώριση συναισθημάτων των άλλων
• ικανότητα διαχείρισης διαπροσωπικών σχέσεων
• έλεγχος παρορμήσεων

(Χουντουμάδη & Πατεράκη, 2008)

Καλλιέργεια Συναισθηματικής Νοημοσύνης στα Παιδιά: Ο Ρόλος των Γονέων

Γιατί είναι σημαντική;

Η ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης έχει οφέλη στην κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξη των παιδιών (Astral Academy). Τα παιδιά με ανεπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη θα είναι καλύτερα προετοιμασμένα να αντιμετωπίσουν προκλήσεις στη ζωή τους, γιατί θα είναι ικανά διαχειριστούν με ψυχραιμία περίπλοκες καταστάσεις (Unicef).

Σημάδια υψηλής συναισθηματικής νοημοσύνης στα παιδιά

• Συναισθηματική επίγνωση

Είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τα συναισθήματά τους και αυτά των άλλων. Μπορούν, δηλαδή, να κατονομάσουν αυτό που νιώθουν και έχουν καλύτερη επίγνωση των δυνατοτήτων και των αδυναμιών τους.

• Συναισθηματική ρύθμιση

Τα παιδιά που έχουν υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη είναι σε θέση να διαχειριστούν τα συναισθήματά τους με υγιείς τρόπους.

Καλλιέργεια Συναισθηματικής Νοημοσύνης στα Παιδιά: Ο Ρόλος των Γονέων

• Ενσυναίσθηση

Μπορούν, επίσης, να κατανοήσουν τα συναισθήματα των άλλων. Για αυτόν τον λόγο, τα παιδιά αυτά έχουν υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις και συμμετέχουν αποτελεσματικά σε ομάδες.

• Κοινωνικές & διαπροσωπικές δεξιότητες

Η συναισθηματική νοημοσύνη βοηθάει τα παιδιά να επικοινωνήσουν πιο αποτελεσματικά και να εκφραστούν κατάλληλα, καθώς είναι σε θέση να αντιληφθούν τόσο τη λεκτική όσο και τη μη λεκτική επικοινωνία (βλέμμα, τόνος φωνής, στάση σώματος).

• Κίνητρα

Τέλος, τα παιδιά με ανεπτυγμένη συναισθηματική νοημοσύνη γνωρίζουν πώς να θέτουν στόχους και να δουλεύουν πάνω σε αυτούς με επιμονή και υπομονή.

(Astral Academy)

Πώς μπορούν οι γονείς να την καλλιεργήσουν στα παιδιά τους;

1. Γίνετε το πρότυπο των παιδιών σας

Είναι γνωστό ότι τα παιδιά μαθαίνουν και συμπεριφέρονται μέσω της μίμησης. Για αυτό, ένας γονέας, που αναγνωρίζει τα δικά του συναισθήματα και είναι ικανός να τα διαχειριστεί, είναι το καλύτερο παράδειγμα για τα παιδιά του. Επιδιώξτε να αναπτύσσετε πρώτα εσείς τη συναισθηματική νοημοσύνη σας προκειμένου να βοηθήσετε τα παιδιά σας. Είναι πολύ σημαντικό να κατονομάζετε τα συναισθήματά σας μπροστά στα παιδιά και να σας βλέπουν να τα ρυθμίζετε κατάλληλα (Nisha & Alice Sophia, 2017).

Καλλιέργεια Συναισθηματικής Νοημοσύνης στα Παιδιά: Ο Ρόλος των Γονέων

2. Βοηθήστε τα παιδιά σας να εκφραστούν

Τα παιδιά, ειδικά προσχολικής ηλικίας, δεν έχουν αναπτύξει ακόμα επαρκές λεξιλόγιο για να εκφράσουν αυτά που αισθάνονται. Αυτό που μπορείτε να κάνετε είναι να τα ενισχύσετε να εκφραστούν μη λεκτικά (Astral Academy). Για παράδειγμα, εάν είναι θυμωμένα ζητήστε τους να σας εκφράσουν αυτό που νιώθουν με το πρόσωπό τους. Παράλληλα, προσπαθήστε να ενισχύσετε το λεξιλόγιό τους διαβάζοντας παραμύθια για τα συναισθήματα και παίζοντας παιχνίδια, όπως κουκλοθέατρο (Paola, 2020).

3. Αποφύγετε την κριτική των συναισθημάτων των άλλων

Προσπαθήστε να μην κατακρίνετε τους άλλους για τα συναισθήματά τους, γιατί αυτό θα οδηγήσει τα παιδιά στην ενοχή και στη ντροπή. Αντιθέτως, θα πρέπει να καταλάβουν τα παιδιά, ότι όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά. Το ζήτημα είναι πώς τα αντιμετωπίζουμε (Unicef).

Οικογένειες του σήμερα

4. Ενισχύστε την κοινωνικοποίηση των παιδιών σας

Ένα παιδί, που έρχεται σε συχνή επαφή με άλλους, μαθαίνει να εξασκεί τις δεξιότητές του. Επιδιώξτε να κοινωνικοποιείται το παιδί σας όχι μόνο με συγγενείς και φίλους αλλά και με αγνώστους. Επισκεφθείτε πάρκα, συμμετέχετε σε δραστηριότητες και διασκεδάστε σε παιδότοπους. Οι χώροι αυτοί θα φέρουν σε επαφή τα παιδιά σας με άλλα παιδιά και θα αναπτύξουν τις ικανότητές τους (Unicef).

5. Να είστε ενεργός ακροατής

Η πιο σημαντική δεξιότητα στη γονεϊκότητα είναι αυτή του ενεργού ακροατή. Ακούστε ενεργά αυτά που έχουν να σας πουν τα παιδιά σας, χωρίς να τα διακόπτετε, επειδή βιάζεστε ή επειδή ξέρετε τι θα σας πουν. Έτσι, θα χτίσετε υγιείς και δυνατές σχέσεις με τα παιδιά σας και παράλληλα θα βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει την ενσυναίσθηση και τη συναισθηματική νοημοσύνη (Astral Academy).