Πίνακας περιεχομένων

Πώς να αντιμετωπίσεις τις ναυτίες στην εγκυμοσύνη

Ένα συστατικό στο γεύμα που τρως, μία μυρωδιά που παλαιότερα δεν θα παρατηρούσες καν, ο συνωστισμός στο τρένο… ό,τι και αν πυροδοτεί τις ναυτίες στην εγκυμοσύνη σου, θα συμφωνήσουμε ότι «έχεις περάσει και καλύτερα»! Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν διατροφικές τεχνικές που μπορούν να σε ανακουφίσουν από ζαλάδες και εμετούς!

Ναυτίες στην εγκυμοσύνη: Τι να τρώω;

Ναυτίες στην εγκυμοσύνη: πόσες και πότε!

Αν ανήκεις στο 20% των γυναικών που δεν τις απασχολούν οι ναυτίες, συγχαρητήρια, γλίτωσες την ταλαιπωρία! Το υπόλοιπο 80% περίπου, θα το περάσει με ήπια έως μέτρια συνήθως σοβαρότητα, που όμως δεν φαίνεται να επηρεάζει την υγεία του εμβρύου. Αντίθετα, έρευνες δείχνουν να σχετίζεται ωφέλιμα με την έκβαση της εγκυμοσύνης!

Ανάμεσα στις γυναίκες που βιώνουν ήπια έως μέτρια συμπτώματα ναυτίας στην εγκυμοσύνη τους,
εμφανίζεται μικρότερη συχνότητα αποβολών.
(Hinkle et al 2016)

Οι ναυτίες ξεκινούν με τη μορφή ζαλάδων και εμετών, ήδη από την 6η εβδομάδα κύησης γι’ αυτό συχνά είναι και ένας λόγος υποψίας εγκυμοσύνης (τουλάχιστον στις ταινίες!). Τα συμπτώματα κορυφώνονται γύρω στην 9η εβδομάδα, ενώ για τις περισσότερες εγκυμονούσες υποχωρούν μεταξύ της 16ης – 18ης εβδομάδας κύησης. Δεν αποκλείεται ωστόσο, για 2 από τις 10 γυναίκες να βιώσουν ναυτίες έως και το 3ο τρίμηνο.  Τέλος, παρόλο που τις λένε «πρωινές» ναυτίες, μόνο πρωινές δεν είναι αφού η πλειοψηφία τις βιώνει οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας.

Ναυτίες στην εγκυμοσύνη: Η διατροφική αντιμετώπιση

Στην όλη αιτιολογία πίσω από την εμφάνιση των ναυτιών φαίνεται να κρύβονται… οι ορμόνες (τι άλλο;). Παρόλα αυτά, ο ακριβής μηχανισμός επεξήγησης δεν έχει ανιχνευθεί, ενώ μπορεί να συνυπάρχουν και ψυχολογικοί παράγοντες που το εντείνουν. Σε κάθε περίπτωση, οι κατάλληλες διατροφικές επιλογές μπορούν να σε ανακουφίσουν και αποτελούν το πρώτο βήμα αντιμετώπισης.

Τρόφιμα

Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ότι η διατροφή αυτών των γυναικών, που υποφέρουν από ναυτίες στην εγκυμοσύνη τους, χειροτερεύει σε ποιότητα το πρώτο τρίμηνο! Κάτι που διαπιστώνω και εγώ στις συνεδρίες μου με εγκυμονούσες που είτε έχουν κόψει σημαντικές ομάδες τροφίμων από τη διατροφή τους, είτε καταλήγουν να μην τρώνε, από φόβο των εμετών και ζαλάδων. Ένα άδειο στομάχι όμως, πετυχαίνει ακριβώς το αντίθετο!

Η παρακάτω διαχείριση των τροφίμων μπορεί να σε βοηθήσει σε αυτή τη φάση:

  • Σιγουρέψου ότι καταναλώνεις άφθονα υγρά. Το νερό είναι η καλύτερη πηγή υγρών, ωστόσο και το τσάι ή τα ροφήματα γάλακτος, φυτικά ροφήματα, γιαούρτια ή smoothies φρούτων-λαχανικών είναι μια καλή επιλογή. 
  • Τα αμυλούχα τρόφιμα σου δίνουν ενέργεια. Προτίμησε όμως να μην είναι όλα ολικής άλεσης για αυτή τη περίοδο για να διευκολύνεις την πέψη – δηλαδή, ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά, πατάτα κα.
  • Παρατήρησε και εντόπισε ποια τρόφιμα είναι καλύτερα ανεκτά σε σένα και προτίμησέ τα στο εβδομαδιαίο διατροφικό σου πλάνο.
  • Απόφυγε έντονα λιπαρά τρόφιμα και φαγητά – όπως πλήρη γαλακτοκομικά ή τυριά, ορατά λίπη και πέτσες σε κρέατα, τηγανητά φαγητά. Κράτησε αντίστοιχα ένα μέτρο στο ελαιόλαδο, τους ξηρούς καρπούς ή τρόφιμα όπως αβοκάντο.
  • Τα καφεΐνούχα ροφήματα, τα καυτερά τρόφιμα, τα όξινα ή αυτά με έντονη μυρωδιά φαίνεται να επιδεινώνουν επίσης την τάση για εμετό και τις ναυτίες. 
  • Δοκίμασε το τζίντζερ, συνήθως σε ένα αφέψημα. 

Ήξερες ότι, το τζίντζερ χρησιμοποιείται σε πολλούς πολιτισμούς έναντι της δυσπεψίας;
Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να αντιμετωπίσει και τις ναυτίες της εγκυμοσύνης.
(Viljoen et al 2014)

Διατροφικές συνήθειες ή τεχνικές

Πέρα όμως από την απόλυτη επιλογή του τι να φας ή τι να αφήσεις για αργότερα, είναι και οι συνήθειες κατανάλωσης αυτών των φαγητών που μπορεί να επηρεάσουν. 

Οι παρακάτω διατροφικές στρατηγικές μπορεί να κάνουν τη διαφορά:

  • Μικρά και συχνά γεύματα. Όσο πιο έντονες οι αναγούλες και οι εμετοί τόσο πιο σημαντική είναι αυτή η οδηγία. 
  • Αν μένεις νηστική, το πιθανότερο είναι να επιδεινώσεις τη ναυτία. Ακόμα και αν φοβάσαι ότι θα «βγάλεις ό,τι και να φας» όπως χαρακτηριστικά μου λένε, καλύτερα είναι από το να μένεις τελείως νηστική.
  • Κατανάλωσε τα υγρά σου την υπόλοιπη μέρα, όχι κατά τη διάρκεια των γευμάτων. 
  • Σέρβιρε τα φαγητά σε θερμοκρασία δωματίου καθώς φαίνεται να ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες ναυτίας. Αντίθετα, τα υγρά είναι καλύτερα ανεκτά παγωμένα -κυριολεκτικά- δηλαδή, παγάκια από χυμούς ή απλά νερό!
  • Άσε το μαγείρεμα σε κάποιον άλλον αυτήν τη περίοδο αν είναι εφικτό για να αποφεύγεις την έκθεση σε έντονες μυρωδιές.

Συμπληρώματα διατροφής

Καταλαβαίνω ότι μπορεί, αν ειδικά είναι έντονα τα συμπτώματα ναυτιών, μπορεί να ψάχνεις απεγνωσμένα κάτι να σε βοηθήσει. Κάτι που, όμως, θα μπορέσει να εκτιμήσει καλύτερα ο ιατρός που σε παρακολουθεί σε συνεργασία ίσως και με το διαιτολόγο σου. Λάβε επιπλέον υπόψη σου, ότι ήδη μπορεί να παίρνεις κάποια «χάπια», είτε φάρμακα είτε συμπληρώματα, που δεν αποκλείεται να επιδεινώνουν τις ναυτίες σου (π.χ. σίδηρος). 

Από την άλλη, η τρέχουσα βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι το τζίντζερ που αναφέραμε πριν στα τρόφιμα, έχει χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε εγκυμονούσες και ως συμπλήρωμα διατροφής στη σωστή δοσολογία αποδίδοντας μέτρια βελτίωση των συμπτωμάτων. Άλλα συμπληρώματα που έχουν εξεταστεί, αυτή τη στιγμή δεν έχουν σημαντική επίδραση.

Ναυτίες στην εγκυμοσύνη: Τι να τρώω;

Τι άλλο μπορώ να κάνω;

Επειδή, όπως ξέρεις πολύ καλά η σωματική σου υγεία και ευεξία δεν εξαρτάται μόνο από τη διατροφή, μη διστάζεις να ακολουθείς το σώμα σου σε ό,τι το κάνει να νιώθει καλά. Μια βόλτα να αναπνεύσεις καθαρό αέρα για παράδειγμα μπορεί να είναι το ίδιο σημαντικό όπως το να αποφύγεις το κάπνισμα, ακόμη και το παθητικό. Το να φοράς άνετα ρούχα και να εφαρμόζεις κάποιες ασκήσεις χαλάρωσης π.χ. αναπνοής μπορεί να σου ταιριάζει. Κάποιες γυναίκες φαίνεται να ωφελούνται ιδιαίτερα προσέχοντας η στάση του σώματός τους να είναι όρθια κατά το φαγητό και με ανασηκωμένους ώμους όταν ξαπλώνουν… Μια και αναφέρθηκα σε ξάπλα, κοιμάσαι καλά

Το τελευταίο και πιο σημαντικό που θέλω να σου πω, ολοκληρώνοντας αυτό το άρθρο, είναι να κρατάς ενήμερη πάντα την ιατρική σου ομάδα: αν τα δοκίμασες όλα αυτά και τίποτε δεν δουλεύει, αν κάποια δεν μπορείς να τα δοκιμάσεις και αν τα συμπτώματά σου εντείνονται με υπέρμετρους εμετούς ή παρατηρείς μείωση βάρους ακόμη, μόνο η ομάδα ειδικών που σε παρακολουθεί θα μπορεί να εκτιμήσει τη σοβαρότητα για να προχωρήσουν σε κάποια φαρμακευτική αγωγή ή όχι για παράδειγμα. 

Σε γενικές γραμμές όμως, να θυμάσαι ότι οι ναυτίες είναι καλά διαχειρίσιμες και δεν μένουν παρά λίγες εβδομάδες για να τις ξεπεράσεις!

Eιρήνη Κύρα

Eιρήνη Κύρα

Διαιτολόγος- Διατροφολόγος MSc

Η Ειρήνη Κύρα είναι Διαιτολόγος - Διατροφολόγος με μεταπτυχιακό στη Διαχείριση Βάρους (MSc). Το Nutriness – Nutrition to Wellness που ίδρυσε, εκφράζει ακριβώς αυτό που πιστεύει ότι η διατροφή μπορεί να οδηγήσει στην ολική ευεξία, αφού πολλά ξεκινούν και σχετίζονται με το πώς θρέφουμε και φροντίζουμε το σώμα μας!

Διαβάστε περισσότερα

Borrelli F, Capasso R, Aviello G, Pittler MH, Izzo AA. Effectiveness and safety of ginger in the treatment of pregnancy-induced nausea and vomiting. Obstet Gynecol. 2005 Apr;105(4):849-56. 

Crozier SR, Inskip HM, Godfrey KM, Cooper C, Robinson SM; SWS Study Group. Nausea and vomiting in early pregnancy: Effects on food intake and diet quality. Matern Child Nutr. 2017 Oct;13(4):e12389.

Hinkle SN, Mumford SL, Grantz KL, Silver RM, Mitchell EM, Sjaarda LA, Radin RG, Perkins NJ, Galai N, Schisterman EF. Association of Nausea and Vomiting During Pregnancy With Pregnancy Loss: A Secondary Analysis of a Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2016 Nov 1;176(11):1621-1627. 

Pepper GV, Craig Roberts S. Rates of nausea and vomiting in pregnancy and dietary characteristics across populations. Proc Biol Sci. 2006 Oct 22;273(1601):2675-9.

Sherman PW, Flaxman SM. Nausea and vomiting of pregnancy in an evolutionary perspective. Am J Obstet Gynecol. 2002 May;186(5 Suppl Understanding):S190-7.

Viljoen E, Visser J, Koen N, Musekiwa A. A systematic review and meta-analysis of the effect and safety of ginger in the treatment of pregnancy-associated nausea and vomiting. Nutr J. 2014 Mar 19;13:20.