Όταν η άνοια αρχίζει να χτυπά την πόρτα των ανθρώπων μας, εκτός από την αναστατωμένη ψυχολογία του αγαπημένου μας προσώπου, νιώθουμε και εμείς οι ίδιοι ανασφαλείς και μπερδεμένοι. 

Δεν γνωρίζουμε πώς να αντιδράσουμε, πώς να μιλήσουμε, πώς να εκφραστούμε και πώς να προστατέψουμε τον συγγενή μας από όλη αυτή την εσωτερική απόγνωση που νιώθει.

Τι μπορεί να βοηθήσει σε πρώτη φάση;

Σε κάθε περίπτωση η έγκαιρη διάγνωση βοηθάει. Βοηθάει στο να καταλάβουμε και να εμπεδώσουμε λίγο πιο γρήγορα πως η καθημερινότητα αλλάζει.

Πως μέσα από τα μάτια του συγγενή μας, κάποιες φορές, θα δείχνουμε διαφορετικοί. Θα έχουμε ρόλους. Θα είμαστε άλλοτε το παιδί τους, άλλοτε ο φίλος τους κι άλλοτε ο αδερφός τους. 

Σε κάθε όμως περίπτωση τα δικά μας μάτια θα βλέπουν τον άνθρωπο που μας μεγάλωσε, τον πατέρα ή τη μητέρα που ήταν πλάι μας όλα αυτά τα χρόνια. 

Συνήθη συμπτώματα της άνοιας (σύνολο συμπτωμάτων) (Bansal & Parle, 2014; Potocnik, 2013):

προσβολή της μνήμης, ιδιαίτερα της πρόσφατης μνήμης (επανάληψη της ίδιας ερώτησης ξανά και ξανά)

– σταδιακή διαταραχή της συγκέντρωσης, αλλά και της κρίσης

δυσκολία εύρεσης των κατάλληλων λέξεων

αλλαγές στη διάθεση και, μερικές φορές, στην προσωπικότητα (π.χ. από εσωστρεφής σε εξωστρεφής)

αδυναμία αναγνώρισης του περιβάλλοντος, των οικείων προσώπων, της εποχής, του χρόνου και του τόπου

απώλεια βασικών ψυχοκινητικών λειτουργιών (δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών εργασιών)

διαταραχή στον προσανατολισμό

εκδήλωση παραισθήσεων

Τι μπορούμε να κάνουμε (Downs, 2014):

– Απευθυνόμαστε στον συγγενή μας με ήπιο τόνο φωνής.

– Τον μεταφέρουμε από το μέρος το οποίο του προκαλεί δυσφορία και ξεσπάσματα θυμού.

Αλλάζουμε συζήτηση όταν τον δούμε αναστατωμένο – Τον παρακινούμε σε διαφορετικές δραστηριότητες δίχως πίεση – Του προσφέρουμε να δει κάτι διαφορετικό.

– Επικοινωνούμε με απλό, αλλά ευθύ, τρόπο.

– Χρησιμοποιούμε φωτογραφίες και άλλο βοηθητικό οπτικό υλικό όταν θέλουμε να του εξηγήσουμε μία κατάσταση ή να τον βοηθήσουμε να θυμηθεί κομμάτια της ζωής του από το παρελθόν.

– Χρησιμοποιούμε ημερολόγιο, καθώς και λίστα με τις καθημερινές δραστηριότητές του, για να τον βοηθήσουμε να θυμάται το πρόγραμμά του.

Απλοποιούμε την καθημερινή του ρουτίνα σε μικρές δραστηριότητες.

– Προτείνουμε στον συγγενή μας να παρακολουθήσει μαθήματα μουσικοθεραπείας και άλλων θεραπειών τέχνης.

– Έχουμε επίγνωση των δικών μας συναισθημάτων (π.χ. θυμώνουμε – πάμε μια μικρή βόλτα ή ακούμε μουσική).

Σημείωση για τις οικογένειες ανθρώπων με άνοια.

Σε πολλές περιπτώσεις οι συμβουλές δεν ταιριάζουν το ίδιο σε κάθε οικογένεια. Επομένως, θα ήταν καλό να συμβουλευτούμε έναν γιατρό πλήρως εξειδικευμένο στο σύνολο συμπτωμάτων που παρουσιάζει η άνοια. Ο ίδιος θα μπορέσει να μας καθοδηγήσει καταλλήλως μελετώντας εις βάθος την κατάσταση του συγγενή μας, και έπειτα να σκιαγραφήσει το πρόγραμμά του, καθώς και όλης της οικογένειας.

Η άνοια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μία εμπειρία από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε πολλά διδάγματα.

Αναθεώρηση της πραγματικότητας. Αναλλοίωτη υπομονή. Ψυχική δύναμη. Εκτίμηση. Συναίσθηση.

Και το πιο σημαντικό.

Συμπόνια.

Ιωάννα Κυράτσου

Ιωάννα Κυράτσου

Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια Αγγλικών

Η Ιωάννα Κυράτσου είναι αδειοδοτημένη Καθηγήτρια Αγγλικών. Έχει Μεταπτυχιακή Ειδίκευση στη Γλωσσολογία με κατεύθυνση την Ψυχογλωσσολογία και Νευρογλωσσολογία. Έχει εργαστεί ευρέως τα τελευταία 15 χρόνια στην διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Τα τελευταία 3 χρόνια εργάζεται με παιδιά βρεφικής ηλικίας (1-2 χρονών) και γονείς. Η προσέγγιση που ακολουθεί στα μικρά παιδιά βασίζεται στη μάθηση μέσω των 5 αισθήσεων και μέσω του ελεύθερου παιχνιδιού. Μπείτε στο προφίλ της για να μάθετε περισσότερα για εκείνη!

Διαβάστε περισσότερα