Τι ονομάζουμε σχολική ετοιμότητα; Πότε το παιδί μου είναι έτοιμο να μεταβεί από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό; Ποιες δεξιότητες χρειάζεται να έχει αναπτύξει προκειμένου αυτή η μετάβαση να είναι ομαλή για το ίδιο; Πότε είναι χρήσιμη η επαναφοίτηση στο νηπιαγωγείο; Τι συμβαίνει αν το παιδί μου αντιμετωπίζει μια δυσκολία μαθησιακή, αναπτυξιακή, γνωστική, συναισθηματική κλπ; Τι αλλάζει στη μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο; Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου αν έχει διαγνωστεί ή υποψιάζομαι ότι αντιμετωπίζει κάποιου τύπου μαθησιακή ή άλλη δυσκολία; Πώς θα γνωρίζω πόσο έτοιμο είναι το παιδί να πάει σχολείο;
Η σχολική ετοιμότητα είναι ένας πολυδιάστατος όρος που αφορά στην επιτυχή ένταξη του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον. Αρχικά, συνδεόταν αποκλειστικά με τη βιολογική ωριμότητα, η οποία θεωρούνταν ότι είναι ο μοναδικός παράγοντας που συμβάλλει στη σχολική ετοιμότητα. Τη δεκαετία του 60 η αντίληψη αυτή αλλάζει, με τον Bruner να υποστηρίζει ότι η μαθησιακή ετοιμότητα εξαρτάται περισσότερο από την ικανότητα των εκπαιδευτικών να προσαρμόζουν τις ιδέες και τις έννοιες στο εξελικτικό επίπεδο των παιδιών (Bruner, 1966)
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, ο όρος σχολική ετοιμότητα περιλαμβάνει την ετοιμότητα του ίδιου του παιδιού, την ετοιμότητα του σχολείου για τα παιδιά, την ικανότητα της οικογένειας και της κοινότητας να υποστηρίζει την ομαλή ανάπτυξη των παιδιών (American Academy of Pediatrics, 2018). Επομένως, έμφαση πρέπει να δίνεται όχι μόνο στις γνωστικές ακαδημαϊκές δεξιότητες, αλλά ταυτόχρονα και στις λεκτικές, νοητικές, συναισθηματικές, κοινωνικές κ.α δεξιότητες του παιδιού, καθώς και στις πρώιμες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας που τις αναπτύσσουν.
Στην Ελλάδα, όπως και σε αρκετές άλλες χώρες, η μετάβαση από τη μία σχολική βαθμίδα στην άλλη γίνεται αποκλειστικά με ηλικιακά κριτήρια (έτος γέννησης). Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να μην λαμβάνονται υπόψιν άλλοι σημαντικοί παράγοντες, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να διαδραματίζει κάποιο ρόλο στην αύξηση της εμφάνισης μαθησιακών δυσκολιών.
Η αξιολόγηση της σχολικής ετοιμότητας γίνεται με τη χρήση ειδικών σταθμισμένων τεστ, καθώς και με ποιοτικά αξιολογητικά κριτήρια. Όλα τα παραπάνω αν και μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποτελέσουν αποκλειστικό κριτήριο ένταξης στο σχολείο. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε παιδί μαθαίνει στο δικό του χρόνο και το σχολείο έχει καθήκον να διδάξει όλα τα παιδιά. Άλλωστε, ο στόχος είναι η ενίσχυση των δεξιοτήτων του παιδιού και όχι ο αποκλεισμός του από το σχολείο.
