Πίνακας περιεχομένων

«Καλός γονιός είναι αυτός που ξέρει να διαχειρίζεται τα παιδιά του».

Ο ρόλος της γονεϊκότητας με όλες του τις παραμέτρους αφήνει πολλές φορές τους γονείς με ένα αίσθημα μετέωρο απέναντι στην ευθύνη της φροντίδας, αναρωτώμενοι αν κάνουν το σωστό. Πολλά ερωτήματα και ερωτηματικά κατακλύζουν έναν γονέα μέσα στη δίνη της καθημερινότητας που τον κάνουν να αναστενάζει βαριά στο τέλος της μέρας. Ειδικά με τη μεγάλη σημασία που δίνεται σε μια άρτια & ενίοτε αψεγάδιαστη εικόνα μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αυτή η δυσφορία ολοένα αυξάνεται και μεγεθύνεται. Τελικά, προς τα που να εστιάσει ένας γονέας; 

Ο γονεϊκός ρόλος

    Ένας γονέας περνάει την καθημερινή προσπάθεια να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιβίωση και στο στόχο για ευημερία (Pattinson, 2020). Η γονεϊκότητα έρχεται με πολλές παραμέτρους άλλες πιο γλυκές κι άλλες πιο έντονες που πολλές φορές ξεχνάνε να συνυπολογιστούν. Έτσι, γονείς και φροντιστές παιδιών φτάνουν πολλές φορές σε ένα αίσθημα / συναίσθημα απόγνωσης ή/και απογοήτευσης  (Siegel & Bryson, 2019). Για παράδειγμα, η στέρηση ύπνου, το συνεχώς αναστατωμένο σπίτι, τα συνεχώς λεκιασμένα ρούχα, συγκρούσεις, διαφωνίες, σβησμένα αρχεία στον υπολογιστή, χρώματα και πλαστελίνες δεξιά – αριστερά σε σημαντικά αντικείμενα και μια ανεξάντλητη ενέργεια του παιδιού για παιχνίδι και συναίσθημα οδηγεί πολλές φορές έναν γονέα να αναφωνήσει «πότε θα έρθει η ώρα για ύπνο;».

    Σπάμε το στερεότυπο: «Καλός γονιός είναι αυτός που ξέρει να διαχειρίζεται τα παιδιά του»

    Και παρά τις όλες αυτές παρεμβολές, ο γονιός συνεχίζει να έχει την ανησυχία και ως υπέρτατο στόχο πώς θα φροντίσει το παιδί του να ζήσει μια ευτυχισμένη ζωή (Pattinson, 2020); Πώς θα το βοηθήσει να γίνει ένας άνθρωπος που θα προσπαθεί το καλύτερο για τον εαυτό του; Πώς θα παίρνει καλές αποφάσεις; Πώς θα αντιμετωπίζει δύσκολες καταστάσεις ομαλά χωρίς να καταρρακώνεται (Pattinson, 2020); Ο ρόλος του γονέα έρχεται με ένα ανεξάντλητο άγχος και αναστάτωση που τελικά τού στερεί ίσως από το ίδιο το νόημα του ρόλου (Siegel & Bryson, 2019). Ο γονέας γεννιέται μαζί με το παιδί του. Δεν προϋπήρχε μέσα σε αυτό το ρόλο. Έρχεται για να μάθει μαζί με το παιδί, να συν-δημιουργήσουν και να συν-διαμορφωθούν (Γιωσαφάτ, 2010). Οι επιταγές βέβαια από εξωγενείς παράγοντες έρχονται να διαβρώσουν την ουσία αυτή. 

    Ο στόχος της γονεϊκής φροντίδας 

      Ας σκεφτούμε λίγο! Η μεγαλύτερη μερίδα γονιών έχει ως μέλημα να δημιουργήσει ευτυχισμένα, ανεξάρτητα και επιτυχημένα παιδιά που θα απολαμβάνουν τη ζωή (Siegel & Bryson, 2019). Μέσα σε όλα αυτά τα ερωτηματικά του ρόλου ξεχνάμε ένα και ίσως το πιο σημαντικό ερώτημα: «Πόσο πραγματικά από το χρόνο αφιερώνουμε και καλλιεργούμε με ουσία και νόημα τους στόχους αυτούς» (Pattinson, 2020);

      Μήπως ο πραγματικός χρόνος που αφιερώνεται είναι σε μια καθημερινή επιβίωση, απλώς να βγει μια ακόμα μέρα μηχανιστικά και διεκπεραιωτικά, σαν να είναι ένα project με ημερομηνία παράδοσης; Και μάλιστα, το φαινόμενο της σύγκρισης των γονέων μεταξύ τους, που γίνεται τόσο πιο συχνά και τόσο σιωπηλά πλέον, έρχεται να επιβαρύνει και να εντείνει ακόμα πιο πολύ αυτή την κατάσταση επιβίωσης. Και εδώ ακριβώς είναι που χρειάζεται μια στροφή 180 μοιρών, διότι οι στιγμές που ένας γονέας νιώθει ότι προσπαθεί απλώς να επιβιώσει είναι οι πραγματικά αληθινές στιγμές που μπορούν να αποτελέσουν εξαιρετική ευκαιρία για ουσιαστική σύνδεση και επίτευξη του στόχου φροντίδας (Siegel & Bryson, 2019).

      Σπάμε το στερεότυπο: «Καλός γονιός είναι αυτός που ξέρει να διαχειρίζεται τα παιδιά του»

      Ένα παράδειγμα: Σκεφτείτε τις στιγμές που το παιδί σας σάς περιγράφει μια έντονη κατάσταση από το σχολείο που τσακώθηκε και του χάλασαν το παιχνίδι / ζωγραφιά. Αντί να λύσουμε μια και έξω αυτό που συμβαίνει λέγοντας για παράδειγμα «μην κλαις για τέτοια, δεν έγινε κάτι, αύριο θα το έχετε ξεχάσει και θα παίζετε πάλι», «ε μην τον κάνεις παρέα ξανά, μη δίνεις σημασία σε τέτοιους φίλους», «πες το στην κυρία σου για να τον τιμωρήσει» κλπ κλπ, μπορούμε να αξιοποιήσουμε μια τέτοια στιγμή για να έρθουμε πιο κοντά στο παιδί μας, να αυξήσουμε τους συναισθηματικούς μας δεσμούς και να του καλλιεργήσουμε αξιοσημείωτες δεξιότητες για το μέλλον, όπως την ενεργητική ακρόαση και πώς να ακούει τους άλλους, πώς να εκφράζει με σαφήνεια και σεβασμό τα συναισθήματα και τις επιθυμίες του, πώς να συζητά, να διαπραγματεύεται, να συγχωρεί (Pattinson, 2020).

      Πολλές φορές στην ένταση της στιγμής ή στο άγχος της στιγμής να «σώσουμε» ένα συναίσθημα ή μια κατάσταση αγνοούμε πόσο περισσότερο ανακουφιστικό και ξεκούραστο θα είναι τόσο για εμάς να αποσυνδεθούμε από το βάρος να φέρνουμε συνεχώς λύσεις όσο και για το παιδί μας να νιώθει ότι ακούγεται ουσιαστικά και ότι έχει ένα υποστηρικτικό πλαίσιο ανά πάσα στιγμή, όχι για να του λύσει προβλήματα αλλά για να μπορέσει να «ακουμπήσει» τις σκέψεις του, τα συναισθήματά του και να μιλήσει, και έτσι θα πλέξει εκείνο με το μυαλό του τις λύσεις που του χρειάζονται ή τη βοήθεια που νιώθει σημαντική (Siegel & Bryson, 2019). 

      Σπάμε το στερεότυπο: «Καλός γονιός είναι αυτός που ξέρει να διαχειρίζεται τα παιδιά του»

      Πού εστιάζεται η ουσία της γονεϊκότητας

        Ένας γονιός θα έκανε τα πάντα για να προστατέψει το παιδί του από οποιοδήποτε κακό ή τραύμα, όμως, ρεαλιστικά αυτό είναι αδύνατο (Γιωσαφάτ, 2010). Τα παιδιά θα πέσουν, θα πληγωθούν και στο σώμα τους και στα συναισθήματά τους, θα δοκιμαστούν από διάφορα επώδυνα συναισθήματα όπως ο φόβος, η θλίψη, ο θυμός (Siegel & Bryson, 2019). Και ουσιαστικά, μέσα από όλα αυτά τα βιώματα μεγαλώνουν και μαθαίνουν τον κόσμο. Η πλήρως ορθή διαχείριση παντού και πάντα, απλώς δεν υπάρχει. Αυτό που μπορεί να υπάρξει και έχει νόημα για το παιδί είναι ένας γονέας που βρίσκεται υποστηρικτικά «εκεί», διερωτάται, επεξεργάζεται, πειραματίζεται, δοκιμάζει και προσπαθεί να βοηθήσει το παιδί να ενσωματώσει την οποιαδήποτε εμπειρία στον τρόπο με τον οποίο κατανοεί τον κόσμο, για να μάθει και να πορευτεί.

        Ο εγκέφαλος των παιδιών «αντανακλά» τον τρόπο θέασης του κόσμου και των ίδιων από τους γονείς τους (Pattinson, 2020). Η ανοιχτή, στοργική και με διάθεση ανακάλυψης θέση από το ρόλο του γονέα μπορεί να μας κρατά ενσυναισθητικά δίπλα στο παιδί μας (Γιωσαφάτ, 2010). Άλλωστε και στην πραγματικότητα της ίδιας της ζωής μπορεί να μην υπάρχουν πάντα λύσεις στα προβλήματα αλλά ένα υποστηρικτικό πλαίσιο τόσο εσωτερικό δικό μας όσο και εξωτερικό δίπλα μας που «έρχεται» να μας ενδυναμώσει για να προχωρήσουμε. 

        Επομένως;;;

        «Ένας καλός γονιός είναι αυτός που έχει διάθεση να μαθαίνει πώς μπορεί να διαχειρίζεται τον εαυτό του και τα παιδιά του». 

        Μιχαέλα Σκλατινιώτη

        Μιχαέλα Σκλατινιώτη

        εκπ. Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια, Ψυχολόγος MSc

        Καλωσορίζουμε με πολύ χαρά στην ομάδα μας την Μιχαέλα Σκλατινιώτη από το Mind Caring, Ψυχολόγος MSc - Ψυχολόγος Παιδιού & Εφήβου - εκπ. Ψυχοθεραπεύτρια (το πλήρες βιογραφικό της οποίας παρατίθεται εδώ https://mindcaring.gr/bio/ ). Βασικός στόχος της είναι να βοηθήσει παιδιά/εφήβους & ενήλικες να ανακουφίσουν συναισθηματικές εμπειρίες και να μας δείξει πως όλοι είμαστε ακατέργαστα κομμάτια που αν δεν φοβηθούμε να λαξεύσουμε κάθε μικρή γωνία μας, θα γίνουμε οι πολύτιμοι λίθοι που ονειρευόμαστε και πως όπως υποστηρίζει και ο Marcel Proust “Το ταξίδι της ανακάλυψης δεν σημαίνει να ψάχνεις καινούργια μέρη, αλλά να έχεις καινούρια μάτια”! Ετοιμαστείτε για ανακαλύψεις με νέα μάτια-ματιά! Είναι μεγάλη μας χαρά που η Μιχαέλα Σκλατινιώτη θα είναι μαζί μας και θα γράψει για εμάς. #projectparenting"

        Διαβάστε περισσότερα

        Pattinson, S. (2020). The Whole Brain Child: Guide to raising a curious human being and revolutionary strategies to nurture your child’s developing Mind.

        Siegel, D. J., & Bryson, T. P. (2019). The yes brain: How to cultivate courage, curiosity, and Resilience in your child. Bantam.

        Ματθαίος. (2010). <> Μεγαλώνοντας μέσα στην ελληνική οικογένεια – μια ψυχαναλυτική προσέγγιση. Αρμός.