Πίνακας περιεχομένων

Σε αυτό το άρθρο επιχειρείται μία συνοπτική παρουσίαση των στερεοτύπων γύρω από τον ρόλο του πατέρα και η επίδρασή τους στην σχέση πατέρα-παιδιού.

Συμπεριφορές που «πρέπει» να έχει ο πατέρας

Ο ρόλος του πατέρα εμφανίζεται λιγότερο συχνά στο προσκήνιο των συζητήσεων, έχοντας ως αποτέλεσμα την διατήρηση και πιθανώς την ενίσχυση των στερεοτύπων γύρω από την θέση του πατέρα στην οικογένεια και την γονεϊκότητα. 

Σπάμε το στερεότυπο: «Άντρας: Πατέρας, κουβαλητής, πυλώνας της οικογένειας»

Στην βιβλιογραφία συναντάμε την εικόνα της κυρίαρχης αφήγησης για την παρουσία του πατέρα στην ανατροφή των παιδιών. Κάποια από τα στερεότυπα είναι τα εξής:

  • Ο πατέρας είναι ο προστάτης της οικογένειας (Pakaluk & Price, 2020).
  • Ο πατέρας θα πρέπει να παρέχει χρήματα στην οικογένεια (Valiquette-Tessier et al., 2018).
  • Ο πατέρας αποτελεί πρότυπο των παιδιών και γαλουχεί τις ηθικές αξίες (Valiquette-Tessier et al., 2018).
  • Ο πατέρας διδάσκει τις κοινωνικές συμπεριφορές, το σωστό και το λάθος (Valiquette-Tessier et al., 2018).
  • Ο πατέρας πειθαρχεί και θέτει όρια (Valiquette-Tessier et al., 2018).

Η μη αμφισβήτηση των υπαρχουσών φυλετικών στερεοτύπων γύρω από τον ρόλο του πατέρα, υπονοεί την αποδοχή αυτών και επομένως δύναται να τα ενδυναμώνει, καθώς η αποσιώπηση προσκαλεί την σταθερότητα.

Σπάμε το στερεότυπο: «Άντρας: Πατέρας, κουβαλητής, πυλώνας της οικογένειας»

Επίδραση των στερεοτύπων στην σχέση πατέρα-παιδιού

Μέσα από αυτά τα κοινωνικά στερεότυπα, οι πατέρες φαίνεται να γίνονται αντιληπτοί ως περισσότερο αυταρχικοί, ακολουθώντας ένα πιο περιοριστικό και σκληρό στυλ αλληλεπίδρασης στην ανατροφή και εκφράζοντας μειωμένη γονική ανησυχία σε σχέση με τις μητέρες (Yaffe et al., 2020).

Το μέγεθος της επίδρασης που έχουν τα στερεότυπα, γίνεται αντιληπτό αν αναλογιστούμε το γεγονός ότι οι πατέρες οδηγούνται πολλές φορές να υιοθετούν μαζί με τις απόψεις για τον ρόλο τους και τις συμπεριφορές αυτών και έτσι να συμπεριφέρονται με έναν πιο αυταρχικό και απόμακρο τρόπο. Ακόμη, πιθανόν να επηρεάζεται και ο τρόπος με τον οποίο οι πατέρες παρατηρούν τον εαυτό τους, αντιστοίχως και πάλι ως προς την θέαση των ρόλων που φέρουν κοινωνικά (Yaffe et al., 2020).

Σπάμε το στερεότυπο: «Άντρας: Πατέρας, κουβαλητής, πυλώνας της οικογένειας»

Αλλαγές στην θέση του πατέρα

Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ωστόσο μία αλλαγή στην περιγραφή των πατέρων, προσδίδοντάς τους χαρακτηριστικά όπως η έκφραση αγάπης και το παιχνίδι με τα παιδιά (Valiquette-Tessier et al., 2018).

Ακόμη τα στερεότυπα για τους πατέρες φαίνεται πως κι αυτά διέρχονται διαμέσου μίας εναλλακτικής πορείας ενθαρρύνοντάς τους να υιοθετούν περισσότερο φροντιστικές και άλλες συμπεριφορές που παραδοσιακά θεωρούνταν «χαρακτηριστικά της μητέρας». Για παράδειγμα όλο και περισσότερο αναμένεται κοινωνικά ο πατέρας να μένει στο σπίτι με το παιδί του όταν αυτό είναι άρρωστο (Banchefsky et al., 2016).

Παρά το γεγονός ότι η κοινωνική αλλαγή, ως προς την θέαση του ρόλου του πατέρα φαίνεται να έρχεται με αργό ρυθμό, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως έχει αρχίσει να συμβαίνει. Ας υιοθετούμε λοιπόν απόψεις για τον ρόλο του πατέρα προαγωγικές, που στέκονται υπέρ της αναδιαμόρφωσης της κυρίαρχης αφήγησης.

Άννα Βαμβακερού

Άννα Βαμβακερού

Ψυχολόγος MSc, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια

«Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας την Άννα Βαμβακερού Ψυχολόγο MSc και Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια. Διατηρεί το ιδιωτικό της γραφείο στην Αλεξανδρούπολη, ενώ ασχολείται ενεργά με την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας γύρω από ζητήματα ψυχικής υγείας, συμμετέχοντας σε ομιλίες και workshops αλλά και δημιουργώντας χώρους επικοινωνίας μέσω των social media. Η κινητήριος δύναμη της είναι ο θαυμασμός της προς την μοναδική ικανότητα του ανθρώπου να αλλάζει και να μετασχηματίζεται. Είναι μεγάλη μας χαρά που την έχουμε στην ομάδα μας και θα μοιραστεί τις γνώσεις της μαζί μας! #projectparenting»

Διαβάστε περισσότερα