Πίνακας περιεχομένων

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη

Κάθε Χριστούγεννα ίσως μας προβληματίζει, ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μας, τι ακριβώς να του πούμε για τον Άγιο Βασίλη. Μέχρι πότε είναι ορθό να πιστεύει σε αυτό; Είναι πιθανόν να το ακούσει απότομα από άλλα άτομα και να το επηρεάσει αρνητικά; Σύμφωνα με έρευνες, τα παιδιά σταματούν να πιστεύουν στο μύθο περίπου στα 8 τους χρόνια, είτε από συμμαθητές ή επειδή είδαν τους γονείς τους να φέρνουν τα δώρα, είτε απλώς επειδή μεγαλώνουν καθώς η ηλικία μεταξύ 7 και 11 ετών σηματοδοτείται από μεγάλες αλλαγές στην εγκεφαλική ανάπτυξη – σίγουρα όμως δεν είναι κάτι που συμβαίνει μέσα σε μια νύχτα.

Πώς όμως μπορούμε εμείς να μιλήσουμε κατάλληλα στο παιδί για τον Άγιο Βασίλη, που καλώς ή κακώς είναι ένα αρκετά δημοφιλές κομμάτι των χριστουγεννιάτικων εορτών, χωρίς να πούμε ψέματα, να το παραπλανήσουμε, ή να χαλάσουμε τη μαγεία των ημερών;

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη

1. Εξηγούμε ότι ο Άγιος Βασίλης είναι ένα σύμβολο

Συνήθως, τα παιδιά θα κάνουν την αρκετά άμεση ερώτηση “Δηλαδή, ο Άγιος Βασίλης είναι αληθινός ή όχι;”. Σε αυτή την περίπτωση, πρώτα ρωτάμε εμείς το παιδί τι πιστεύει, ώστε να του δώσουμε τροφή για σκέψη. Κατόπιν, εξηγούμε ότι ο Άγιος Βασίλης είναι ένα σύμβολο για τις αξίες των Χριστουγέννων και όχι ένα συγκεκριμένο άτομο. Ότι η μαγεία βρίσκεται σε πολλά πράγματα γύρω μας κάθε μέρα, και ο Άγιος Βασίλης είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Για αυτό υπάρχουν οι πολλές και διάφορες ιστορίες για τον Άγιο Βασίλη, για αυτό δεν τον “βλέπει” κανείς ποτέ αλλά ως ιδέα και “πνεύμα” των Χριστουγέννων εξακολουθεί να είναι κομμάτι των εορτών αφού συμβολίζει την αξία της προσφοράς, και ότι εν τέλει είναι αληθινός (η έστω η ιστορία και η επιρροή του) για αυτούς που πιστεύουν. Ανάλογα με την ηλικία και το χαρακτήρα του παιδιού μας, προσαρμόζουμε αναλόγως την ιστορία ώστε να τονίσουμε τη συμβολική αξία του Άγιου Βασίλη ως αξία, έναντι της απτής πραγματικότητας του ως άτομο.

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη

2. Κρατάμε τη μαγεία έτσι κι αλλιώς 

Υπάρχει τρόπος να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει όντως η ιστορία του Άγιου Βασίλη χωρίς το παιδί μας να νιώσει ότι χάλασε η μαγεία των Χριστουγέννων. Μπορούμε να παρουσιάσουμε τα σχετικά με τον Άγιο Βασίλη (π.χ. να του γράψουμε ένα γράμμα) ως ένα παιχνίδι, επειδή είναι διασκεδαστικό να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας, ή επειδή πιστεύουμε στην ιστορία την ίδια και σε αυτά που συμβολίζει. Ο καλύτερος τρόπος για να διατηρήσουμε τη Χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα είναι να διασφαλίσουμε ότι θα συνεχίσουν να ακολουθούνται στην οικογένεια οι συνήθειες και οι παραδόσεις που έχουμε κάθε χρόνο. Τα παιδιά, όπως όλοι μας, έχουν ανάγκη τη θαλπωρή και τη σταθερότητα της οικογένειας τους, και ο Άγιος Βασίλης είναι ένα σύμβολο αυτής. Επιπλέον, θυμόμαστε την αξία της προσφοράς που συμβολίζει ο Άγιος με το να κάνουμε όμορφα πράγματα όπως να προσφέρουμε παλιά παιχνίδια, να παρέχουμε εθελοντική βοήθεια σε φορείς, να φτιάξουμε χειροποίητα δώρα προς τους αγαπημένους μας, να ψήσουμε όλοι μαζί φαγητά και γλυκά κ.λπ, ακόμα και να ντυθούμε οι ίδιοι Άγιοι Βασίληδες ως οι “βοηθοί” του και να καταλάβουμε ακόμα περισσότερο το νόημα του. Με αυτούς τους τρόπους κατανοούμε τι σημαίνουν τα Χριστούγεννα διατηρώντας τη μαγεία τους αναλλοίωτη. 

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη

3. Συζητάμε το τι σημαίνει και για τους υπόλοιπους

Δίνουμε στο παιδί να καταλάβει ότι ορισμένα παιδιά δεν έχουν περάσει ακόμα από αυτή τη συζήτηση, π.χ. ίσως επειδή είναι μικρότερα πιστεύουν ακόμα στον Άγιο Βασίλη ως υπαρκτό πρόσωπο. Επομένως, είναι κάτι που πρέπει να σεβαστούμε διότι κάθε οικογένεια το αναλαμβάνει όπως πιστεύει. Όσον αφορά το ζήτημα των δώρων, διευκρινίζουμε τη σπουδαιότητα της συμβολικής προσφοράς, ώστε να διδάξουμε το παιδί ότι όλοι μας δικαιούμαστε δώρα τα Χριστούγεννα ανεξαρτήτως διαγωγής και εισοδήματος. Για παράδειγμα, μπορούμε να ενθαρρύνουμε την ανταλλαγή δώρων μεταξύ του παιδιού και των φίλων του, και να διαλέξουμε ένα πιο απλό και οικονομικό δώρο προς το παιδί “από τον Άγιο Βασίλη”. Αντίστοιχα, αν θελήσουμε να του προσφέρουμε κάτι μεγαλύτερου κόστους, είναι προτιμότερο να κάνουμε ξεκάθαρο ότι είναι δώρο των γονέων και ότι πάλι το ίδιο το δώρο έχει σημασία (π.χ. μπορεί να είναι κάτι που το παιδί ήθελε καιρό).

4. Ακολουθούμε το ρυθμό του παιδιού

Είμαστε προετοιμασμένοι για όλα τα πιθανά σενάρια, καθώς πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα στην παιδική ηλικία του παιδιού γενικότερα. Είναι πιθανόν το παιδί να θυμώσει, να στεναχωρηθεί, να αναστατωθεί, όσο καλά και αν του εξηγηθούμε και όσο κι αν γνωρίζουμε ότι κάναμε τη σωστή συζήτηση. Όλα τα συναισθήματα είναι αποδεκτά και το παιδί θα πρέπει να νιώθει ασφαλές τόσο στο να τα εκφράσει, όσο και στο να ζητήσει λίγο χρόνο. Δίνουμε λοιπόν στο παιδί το χώρο του και του δείχνουμε ότι είμαστε μαζί του στο βίωμα όλων των συναισθημάτων του, αν δούμε ότι το χρειάζεται.

Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τον Άγιο Βασίλη

Πάνω απ’ όλα, θα πρέπει να έχουμε κατά νου το γιατί είναι ωφέλιμο να μιλήσουμε στα παιδιά για το μύθο του Άγιου Βασίλη. Αρχικά, η ίδια η ιδέα των δώρων που το παιδί θα λάβει αν είναι “καλό” όλη τη χρονιά δεν είναι λειτουργική, καθώς έτσι το παιδί μαθαίνει ότι η “καλή συμπεριφορά” είναι κάτι για το οποίο θα πρέπει να υπάρξει κάποιου είδους δωροδοκία, ενώ θα πρέπει να πηγάζει από τις αξίες της οικογένειας και κάτι που θα μάθει το παιδί να κάνει γενικά στη ζωή του, χωρίς να σκέφτεται ότι το “παρακολουθούν” για να δουν αν θα είναι “καλό παιδί”. Άλλωστε, έρευνες αποδεικνύουν ότι τα υλικά δώρα δεν επιφέρουν κάποια μακροπρόθεσμη αλλαγή στη συμπεριφορά. Επιπλέον, τι γίνεται με άλλα παιδιά που λαμβάνουν λιγότερα ή πιο φθηνά δώρα;

Επομένως, σκοπός μας είναι το παιδί μας, αλλά και όλη η οικογένεια, να απολαύσει πραγματικά τα Χριστούγεννα, χωρίς οποιαδήποτε ψέματα ή μισόλογα, αλλά διατηρώντας τις οικογενειακές μας αξίες και την αληθινή χαρά και πληρότητα που μπορούμε να βιώσουμε μέσα από όσα έχει να μας διδάξει αυτή η γιορτή: τα τόσο απλά αλλά και τόσο σημαντικά, όπως οι μικρές μας στιγμές γεμάτες αγάπη και ευγνωμοσύνη. Αυτή, άλλωστε, είναι η αληθινή μαγεία που βρίσκεται πάντα γύρω μας. 

Καλά Χριστούγεννα και ευτυχισμένο το νέο έτος για όλους μας!

Κατερίνα Κακουλάκη

Κατερίνα Κακουλάκη

Σχολική/Εκπαιδευτική Ψυχολόγος

H Κατερίνα Κακουλάκη είναι Σχολική/Εκπαιδευτική Ψυχολόγος και ειδικευόμενη Συστημική/Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια. Είναι κάτοχος άδειας ασκήσεως επαγγέλματος σε Ελλάδα και Κύπρο, ενώ ο μεταπτυχιακός της τίτλος είναι αναγνωρισμένος από το Διεθνή Σύνδεσμο Σχολικής Ψυχολογίας (International School Psychology Association - ISPA). Στόχος της είναι η δημιουργία ενός υγιούς και υποστηρικτικού θεραπευτικού περιβάλλοντος που προάγει αποτελεσματικά την ασφάλεια αλλά και την εξέλιξη με βάση τη μοναδικότητα κάθε οικογένειας, μέσω επιστημονικά και εμπειρικά τεκμηριωμένων τεχνικών και αποτελεσματικής συνεργασίας με το σχολείο και την κοινότητα.

Διαβάστε περισσότερα

How to tell kids the truth about Santa – 3 Scripts

https://www.childrens.com/health-wellness/how-old-is-too-old-to-believe-in-santa-claus#:~:text=%22It’s%20not%20an%20overnight%20shift,about%20Santa%20at%20different%20ages.

https://www.timeslive.co.za/sunday-times/lifestyle/2018-12-19-new-study-reveals-when-kids-stop-believing-in-santa/

Is Santa Real? How to Tell Your Kids About Santa Claus