Η προστασία του περιβάλλοντος είναι ένα θέμα που πλέον απασχολεί (ή θα έπρεπε να απασχολεί) όλους μας. Ως καταναλωτές, μπορούμε να συμμετέχουμε με πολλούς τρόπους, και ένας από αυτούς είναι η μείωση της σπατάλης τροφίμων. Πώς μπορούμε, όμως, να μειώσουμε τη σπατάλη τροφίμων;

Για αρχή ας αναλογιστούμε, πόσοι από εμάς όντως καταναλώνουν όλη την ποσότητα τροφής που αγοράζουν, χωρίς αυτή να καταλήγει στα σκουπίδια;

Πώς μπορούμε να μειώσουμε τη σπατάλη τροφίμων για ένα καλύτερο μέλλον
Πώς μπορούμε να μειώσουμε τη σπατάλη τροφίμων για ένα καλύτερο μέλλον

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της σπατάλης τροφίμων

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), περίπου το 1/3 των τροφίμων που παράγονται σε όλο τον κόσμο «χάνεται» στην πορεία από το αγρόκτημα μέχρι και τον καταναλωτή.

Το γεγονός αυτό, πέρα από το οικονομικό κόστος, έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον:

  • Η σπατάλη τροφίμων επιδεινώνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, καθώς τα απόβλητα τροφίμων καταλήγουν στις χωματερές, εκλύοντας ανθρωπογενή αέρια του θερμοκηπίου και συγκεκριμένα μεθάνιο, το οποίο είναι 25 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα.
  • Μαζί με κάθε τρόφιμο που αφήνουμε να χαλάσει, σπαταλάμε παράλληλα και όλους τους πόρους και τις εισροές που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή του. Για να το συνειδητοποιήσουμε, ας αναλογιστούμε τα στάδια που πέρασε για παράδειγμα ένα μαρούλι, για να βρεθεί στο ψυγείο μας: καλλιεργήθηκε, ποτίστηκε, μαζεύτηκε, συσκευάστηκε, μεταφέρθηκε, έφτασε στο μανάβικό και τελικά στο σπίτι μας. Πετώντας το μαρούλι στα σκουπίδια, «πετάμε» μαζί του το νερό που χρησιμοποιήθηκε για να μεγαλώσει, το πλαστικό που χρησιμοποιήθηκε για τη συσκευασία του, τα καύσιμα του φορτηγού που το μετέφερε κ.ο.κ.
  • Ταυτόχρονα, δεν πρέπει να ξεχνάμε πόσο οξύμωρο είναι το γεγονός ότι πετάμε τρόφιμα, ενώ μεγάλο μέρος του πληθυσμού της γης πεθαίνει από ασιτία. Μάλιστα, τα Ηνωμένα Έθνη, έχουν βάλει στην ατζέντα τους να εξαλείψουν την παγκόσμια πείνα μέχρι το 2030 υιοθετώντας ένα πιο βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης της τροφής. Αυτό το παγκόσμιο κίνημα ονομάζεται Zero Hunger και περιλαμβάνει τη δραστική μείωση στη σπατάλη τροφίμων, με οδηγίες προς τις κυβερνήσεις αλλά και προς τους απλούς πολίτες.

Η σπατάλη των τροφίμων λοιπόν, είναι παγκόσμιο φαινόμενο και συμβαίνει σε όλες τις φάσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας:

  • Στον Πρωτογενή τομέα
  • Στον Τομέα μεταποίησης
  • Στον Τομέα χονδρεμπορίου
  • Στον Τομέα εστίασης
  • Στα Νοικοκυριά

Στις ανεπτυγμένες χώρες, όπως είναι η Ελλάδα περισσότερο από το 50% οφείλεται στα νοικοκυριά. Έτσι, με ατομική υπευθυνότητα, μπορούμε να την ελαχιστοποιήσουμε, μειώνοντας έτσι και τις σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της.

Τι μπορούμε να κάνουμε ως καταναλωτές, για να μειώσουμε τη σπατάλη τροφίμων

  • Ψωνίζουμε έξυπνα: Αρχικά, οργανώνουμε τα γεύματα της εβδομάδας, τη συνέχεια ελέγχουμε ποια τρόφιμα μας λείπουν και κάνουμε λίστα αγορών. Οι περισσότεροι άνθρωποι τείνουν να αγοράζουν περισσότερα τρόφιμα από ό, τι χρειάζονται, τα οποία πολύ συχνά καταλήγουν στα σκουπίδια. Επίσης, κάποια τρόφιμα, όπως τα φρούτα, τα λαχανικά, τα γαλακτοκομικά είναι πιο ευαίσθητα, έτσι είναι προτιμότερο να τα προμηθευόμαστε σε μικρότερες ποσότητες πιο συχνά μέσα στην εβδομάδα.
Πώς μπορούμε να μειώσουμε τη σπατάλη τροφίμων για ένα καλύτερο μέλλον
  • Αποθηκεύουμε σωστά τα τρόφιμα: Διαβάζουμε στη συσκευασία του κάθε τρόφιμου τις οδηγίες συντήρησης. Τοποθετούμε σωστά τα τρόφιμα στο ράφι, στο ψυγείο ή στην κατάψυξη. Είναι επίσης σημαντικό να ελέγχουμε τις ημερομηνίες λήξης των τροφίμων και να τοποθετούμε μπροστά στο ράφι ή στο ψυγείο τα τρόφιμα που πρόκειται να λήξουν, ώστε μέσα στην εβδομάδα να τα καταναλώσουμε.
  • Χρησιμοποιούμε τα φαγητά που έχουν περισσέψει: Αρχικά, προσπαθούμε να μαγειρέψουμε σωστή ποσότητα τροφής. Εάν όμως περισσέψει φαγητό, μπορούμε να το καταψύξουμε σε μερίδες ή να το χρησιμοποιήσουμε σε νέες συνταγές π.χ. να προσθέσουμε το κοτόπουλο που περίσσεψε το μεσημέρι σε τορτίγιες ή σε σάλτσα για ζυμαρικά. Μια άλλη ωραία ιδέα, είναι να καθιερώσουμε στο σπίτι ένα γεύμα όπου περιλαμβάνει μόνο περισσευόμενα φαγητά (leftover meal). Αυτή η συνήθεια αρέσει ιδιαίτερα στα παιδιά, αφού έχει μεγάλη ποικιλία και μοιάζει σαν παιχνίδι.
  • Όταν τρώμε έξω: Αναζητάμε μικρότερη μερίδα. Το μέγεθος της μερίδας έχει αυξηθεί πάρα πολύ τις τελευταίες δεκαετίες, γι’ αυτό το λόγο, πολλά εστιατόρια προσφέρουν παιδικό μενού ή δυνατότητα αγοράς μισής μερίδας. Εάν αυτό δεν είναι εφικτό, έχουμε την επιλογή να πάρουμε το περισσευόμενο φαγητό στο σπίτι, ώστε να το καταναλώσουμε την επόμενη ημέρα.
  • Κάνουμε κομποστοποίηση: Η κομποστοποίηση είναι η μετατροπή των σκουπιδιών σε λίπασμα, το οποίο μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στον κήπο ή στις γλάστρες μας. Το κομπόστ παράγεται από τα φυτικά τρόφιμα όπως φλούδες φρούτων, λαχανικά που περίσσεψαν, κοτσάνια που δεν τρώγονται, μειώνοντας τον όγκο των σκουπιδιών μας έως και 30%.
  • Τέλος δεν ξεχνάμε να ανακυκλώνουμε και τις συσκευασίες των τροφίμων.

Εάν ο καθένας από εμάς κάνει έστω και τα μισά από τα παραπάνω, το μέλλον του πλανήτη μας θα είναι καλύτερο!

Ολυμπία Βλασερού

Ολυμπία Βλασερού

Διαιτολόγος, Διατροφολόγος

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας την Ολυμπία Βλασερού. Με πτυχίο Διατροφής- Διαιτολογίας, από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο. Έχει εξειδικευτεί στην αντιμετώπιση των διατροφικών διαταραχών.

Διαβάστε περισσότερα

https://www.fao.org/3/i3347e/i3347e.pdf

https://www.consilium.europa.eu/el/policies/food-losses-waste/

Abeliotis, K. Lasaridi, C. Chroni, A. Papakosta, PRELIMINARY ASSESSMENT of FOOD WASTE in HOUSEHOLDS in GREECE, Orbit 2012, Rennes

https://www.un.org/zerohunger/content/challenge-hunger-can-be-eliminated-our-lifetimes