Πίνακας περιεχομένων

Πώς μπορώ να βοηθήσω ένα παιδί που έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;

Αυτό το άρθρο δίνει πληροφορίες στους γονείς σχετικά με το πώς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους να ρυθμίσει αισθητηριακά το επίπεδο διέγερσής του.

Τι συμβαίνει όταν ένα παιδί έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;

Τι είναι το επίπεδο διέγερσης;

Η αυτορρύθμιση είναι η ικανότητα ενός ανθρώπου να μπορεί να διατηρήσει ή να προσαρμόσει κατάλληλα το επίπεδο διέγερσής του σε σχέση με τις ανάγκες μιας κατάστασης ή δραστηριότητας και τα ερεθίσματα που λαμβάνει. Αυτή η διαδικασία υποδηλώνει την κατάσταση εγρήγορσης που αισθάνεται κανείς και τον βαθμό ενεργοποίησης τόσο του σώματός του όσο και του νου

Προκειμένου να συγκεντρωθούμε ώστε να εκτελέσουμε μια δραστηριότητα και να ανταπεξέλθουμε στις απαιτήσεις της, είναι σημαντικό να έχουμε και το κατάλληλο επίπεδο διέγερσης, μια διεργασία που λαμβάνει χώρα στο νευρικό σύστημα.

Πώς να βοηθήσω ένα παιδί που έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;
Πώς να βοηθήσω ένα παιδί που έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;

Τι συμβαίνει όταν ένα παιδί δεν έχει το κατάλληλο επίπεδο διέγερσης;

Συχνά, ένα παιδί εμφανίζει δυσκολίες σε σχέση με το επίπεδο διέγερσής του όταν καλείται να φέρει εις πέρας μια δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται τόσο η συμπεριφορά όσο και η κίνησή του. Άλλοτε εμφανίζει έντονη διέγερση δίνοντας την εικόνα ενός υπερκινητικού παιδιού και άλλοτε εμφανίζει απουσία κινήτρου δίνοντας την εικόνα ενός φοβισμένου ή νωχελικού παιδιού. 

Έτσι, το παιδί μπορεί να παρουσιάζει:

  • υπέρ ή υπό ευαισθησία σε κίνηση, αφή ή ήχους, 
  • έντονη αναζήτηση αισθητηριακών ερεθισμάτων, 
  • απτική αμυντικότητα
  • έντονη προσκόλληση,
  • συναισθηματικά ξεσπάσματα
  • άγχος
  • υψηλή διέγερση
  • δυσκολία συγκέντρωσης
  • αδεξιότητα
  • δυσκολίες με το ομαδικό παιχνίδι και 
  • μαθησιακές δυσκολίες.

Οι γονείς καλούνται λοιπόν να βρουν δραστηριότητες, ώστε όταν το παιδί βρίσκεται σε κατάσταση υπερδιέγερσης να μπορεί να ηρεμήσει, ενώ όταν είναι νωχελικό να μπορεί να ενεργοποιηθεί. 

Πώς να βοηθήσω ένα παιδί που έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;

Τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου να ηρεμήσει;

Σε περίπτωση που το παιδί βρίσκεται σε μια κατάσταση απορρύθμισης με έντονη διέγερση, τόσο κινητικά όσο και συναισθηματικά ή συμπεριφορικά, χρειάζεται να ηρεμήσει ρυθμίζοντας το επίπεδο διέγερσής του αισθητηριακά, μέσα από:

  • απουσία παροχής ταυτόχρονων ερεθισμάτων, γιατί με αυτόν τον τρόπο το παιδί διεγείρεται ακόμα περισσότερο,
  • εν τω βάθει πίεση, όπως για παράδειγμα μέσα από την αγκαλιά ή τη χρήση βαριών ρούχων, δίνοντας έντονα σωματοαισθητηριακά ερεθίσματα και ρίχνοντας τους ρυθμούς, 
  • μουσική, όπως για παράδειγμα χαλαρωτική και αργή κλασική μουσική, baby Mozart, προωθώντας τη χαλάρωση,
  • σπρώξιμο ή σήκωμα βάρους, που να είναι όμως ανεκτό, οδηγώντας σε καλύτερη οργάνωση και ενεργοποίηση ολόκληρου του σώματος,
  • αναμενόμενες και γραμμικές, χωρίς πολυπλοκότητα, κινήσεις, ώστε το παιδί να μην δέχεται πληθώρα αισθητηριακών ερεθισμάτων,
  • χαμηλό φωτισμό ή ακόμα και σβηστά φώτα, μειώνοντας το επίπεδο διέγερσής του.
Πώς να βοηθήσω ένα παιδί που έχει απορρυθμιστεί αισθητηριακά;

Τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου να ενεργοποιηθεί;

Σε περίπτωση που το παιδί βρίσκεται σε μια κατάσταση απορρύθμισης δίνοντας την εντύπωση του αγχωμένου ή νωχελικού παιδιού, χρειάζεται να ενεργοποιηθεί ανεβάζοντας το επίπεδο διέγερσής του αισθητηριακά, μέσα από:

  • παροχή ποικίλων, πολυαισθητηριακών, διαβαθμισμένων ερεθισμάτων, ώστε βαθμιαία να αυξηθεί το επίπεδο διέγερσής του,
  • ελαφριά αγγίγματα, όπως για παράδειγμα μέσα από ελαφρύ χάδι ή γαργαλητό, δίνοντας απαλά σωματοαισθητηριακά ερεθίσματα και διεγείροντας το παιδί, 
  • γρήγορη και δυνατή μουσική, όπως για παράδειγμα κλασσική μουσική με γρήγορο και ζωηρό ρυθμό ή οποιαδήποτε μουσική της επιλογής του παιδιού, προωθώντας τη διέγερση,
  • μη αναμενόμενες, στροφικές και ελεύθερες κινήσεις στον χώρο, παρέχοντας πληθώρα αισθητηριακών ερεθισμάτων,
  • δυνατό φωτισμό, αυξάνοντας τη διέγερση του παιδιού.

Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό οι γονείς να γνωρίζουν ότι σε καταστάσεις επίμονης ή έντονης αποδιοργάνωσης του παιδιού, η καθοδήγηση ή και παρέμβαση από τον εξειδικευμένο παιδιατρικό φυσικοθεραπευτή είναι απαραίτητη. Ο παιδιατρικός φυσικοθεραπευτής θα αξιολογήσει την κατάσταση του παιδιού, και μέσα από την εισροή των κατάλληλων αισθητηριακών ερεθισμάτων θα διαχειριστεί και θα θεραπεύσει τις αποκλίσεις του.

Αικατερίνη Δρογαλά

Αικατερίνη Δρογαλά

Μουσικοθεραπεύτρια, Παιδιατρική Φυσικοθεραπεύτρια

Η Αικατερίνη Δρογαλά είναι Παιδιατρική Φυσικοθεραπεύτρια NDT, DMI, SI, Clinical Pilates, και Μουσικοθεραπεύτρια, ΜΑ. Βασική της ιδέα, η προσέγγιση του κάθε παιδιού ολιστικά, καθώς πιστεύει ότι ψυχή και σώμα είναι δύο δυνάμεις άρρηκτα συνδεδεμένες, και όνειρό της, να δημιουργήσει έναν κόσμο γεμάτο αποδοχή, ενσυναίσθηση και τέχνη.

Διαβάστε περισσότερα

Aquilla, P. (2015). Building bridges through sensory integration: Therapy for children with autism and other pervasive developmental disorders. Sensory World.

Biel, L. (2014). Sensory processing challenges: Effective clinical work with kids & teens. WW Norton & Company.

Davies, P. L., & Tucker, R. (2010). Evidence review to investigate the support for subtypes of children with difficulty processing and integrating sensory information. The American Journal of Occupational Therapy, 64(3), 391-402.

Kranowitz, C. S. (2003). The out-of-sync child has fun: Activities for kids with sensory integration dysfunction. (No Title).

Kranowitz, C. S. (2006). The out-of-sync child: Recognizing and coping with sensory processing disorder. Penguin.

Lane, S. J., Mailloux, Z., Schoen, S., Bundy, A., May-Benson, T. A., Parham, L. D., … & Schaaf, R. C. (2019). Neural foundations of ayres sensory integration®. Brain sciences, 9(7),

153.

Miller, L. J. (2014). Sensational kids: Hope and help for children with sensory processing disorder (SPD). Penguin.

Voss, A. (2011). Understanding Your Child’s Sensory Signals: A Practical Daily Use Handbook for Parents and Teachers. Angie Voss.