Πίνακας περιεχομένων

Σεξ και σεξουαλική αγωγή είναι θέματα ταμπού και δύσκολα. Ιδιαίτερα οι γονείς έρχονται σε δύσκολη θέση όταν καλούνται να συζητήσουν με τα παιδιά τους για αυτά τα θέματα. Εδώ θα βρείτε τον οδηγό, τον οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να μη βιώσετε αμηχανία και να μην έρθετε σε δύσκολη θέση.

Τι είναι η σεξουαλική αγωγή

Η σεξουαλική αγωγή δεν αναφέρεται μόνο στο σεξ. Πρόκειται για την προσπάθεια των γονέων ή του σχολείου να διδάξει στα παιδιά δεξιότητες και γνώσεις προκειμένου να παίρνουν υγιείς και ασφαλείς αποφάσεις για την αγάπη, το σεξ και τις σχέσεις. Αυτό, λοιπόν, περιλαμβάνει πολλά θέματα, όπως η ανατομία, το σεξ, η κακοποίηση, το φύλο, οι διαπροσωπικές σχέσεις, η εφηβεία, κτλ.

Οδηγός σεξουαλικής αγωγής για τους γονείς με βάση την ηλικία

Πότε και γιατί πρέπει να ξεκινήσετε να μιλάτε για το σεξ στα παιδιά

Από τη στιγμή που αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τα παιδιά τον εαυτό τους σαν ξεχωριστές οντότητες μπορείτε να ξεκινήσετε να συζητάτε για αυτά τα θέματα. Άρα, μετά το 1ο έτος που ξεκινούν να λένε τις πρώτες τους λέξεις, μπορείτε να εισάγετε τα πρώτα θέματα στα παιδιά. 

Υπάρχει ακόμη ο μύθος που λέει ότι οι γονείς δεν πρέπει να συζητάνε για αυτά τα θέματα με τα παιδιά τους, γιατί αργά ή γρήγορα θα τα μάθουν μόνα τους. Όμως, σε μία εποχή και μία κοινωνία που παρατηρούνται όλο και περισσότερα περιστατικά βίας, βιασμών και κακοποίησης, είναι καθοριστικό τα παιδιά να έχουν συμμάχους τους γονείς τους, έτσι ώστε να λύσουν τις απορίες τους και να αντιμετωπίσουν τυχόν απειλητικές καταστάσεις για τα ίδια.

Οδηγός σεξουαλικής αγωγής βάσει ηλικίας

  • 18 μηνών-3 ετών: Μιλήστε τους για το σώμα και τα μέρη του σώματός τους. Χρησιμοποιήστε τους επίσημους όρους για τα γεννητικά όργανα (πέος, αιδοίο). Εξηγήστε τους ότι αυτά τα μέρη είναι ιδιωτικά και δεν επιτρέπεται σε κανέναν, εκτός από τους γονείς και τον γιατρό, να τα κοιτάξει ή να τα αγγίξει. Μην τα πιέζετε να αγκαλιάσουν ή να φιλήσουν κάποιον εάν νιώθουν άβολα δίνοντάς τους εναλλακτικές, όπως ένα φιλί από μακριά ή μία χειρονομία.
  • 4-5 ετών: Σε αυτήν την ηλικία, τα παιδιά διακρίνουν τις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Εάν αρχίσουν να αυνανίζονται στην προσπάθειά τους να εξερευνήσουν το σώμα τους, εξηγήστε τους ότι αυτό είναι φυσιολογικό, αλλά το κάνουμε μόνο όταν είμαστε μόνοι μας στο δωμάτιό μας ή στο μπάνιο. Μην τους προκαλέσετε ενοχές ή ντροπή. Επίσης, εξηγήστε τους μέσα από παραμύθια ή εκπαιδευτικά βιβλία πώς γίνονται τα παιδιά.
Οδηγός σεξουαλικής αγωγής για τους γονείς με βάση την ηλικία
  • 6-8 ετών: Μιλήστε στα παιδιά για τα εσωτερικά γεννητικά όργανα και τι ρόλο παίζουν. Αυτό θα σας βοηθήσει να συζητήσετε αργότερα και για τις αλλαγές που θα συμβούν στην εφηβεία. Βρείτε μαζί τις διαφορές ανάμεσα στα αγόρια και τα κορίτσια. Αναπτύξτε στα παιδιά σας τη συναισθηματική νοημοσύνη, προκειμένου να τους εξηγήσετε ότι εάν νιώθουν άβολα, αμηχανία ή γενικά αρνητικά σε μία κατάσταση ή σε μία σχέση, τότε πρέπει να το αναγνωρίσουν και να τους προτείνετε τρόπους να διαφύγουν από αυτήν. 
  • 9-12 ετών: Είναι η ηλικία της προεφηβείας. Για αυτό, αναλύστε τις αλλαγές που μπορεί να δουν στο σώμα τους. Ζητήστε τους να σας εκφράσουν τις απορίες τους. Αυτές μπορεί να σχετίζονται με το σεξ, την πορνογραφία, κ.α. Είναι πολύ σημαντικό σε αυτό το στάδιο να τους ξεκαθαρίσετε το θέμα της ασφάλειας, τόσο σε διαπροσωπικό επίπεδο όσο και σε ηλεκτρονικό. Μάθετε στα παιδιά να αναγνωρίζουν τα χαρακτηριστικά των υγιών σχέσεων. 
  • 13-16 ετών: Μέχρι τώρα, τα παιδιά έλαβαν όλες τις χρήσιμες πληροφορίες που χρειάζονται και είναι η στιγμή που μπορεί να συνάψουν την πρώτη τους ερωτική σχέση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα προχωρήσουν σε σεξουαλική επαφή. Ο ρόλος σας σε αυτήν την ηλικία είναι να είστε δίπλα τους επικοινωνώντας αποτελεσματικά μαζί τους και βοηθώντας τους να αντιμετωπίσουν τυχόν δυσκολίες στις σχέσεις τους ή να διαχειριστούν τα πρωτόγνωρα συναισθήματα που βιώνουν. 
Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια

Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια

Ψυχολόγος MSc

Η Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια είναι ψυχολόγος και έχει δημιουργήσει τη σελίδα @easyparenting_GR στο Instagram με στόχο όλοι οι γονείς να έχουν πρόσβαση σε επιστημονικές οδηγίες σχετικά με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών τους. Μεγάλο μου όνειρο είναι να εκπαιδεύω γονείς με παιδιά όλων των ηλικιών, έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένοι για κάθε δοκιμασία που θα συναντήσουν.

Διαβάστε περισσότερα

American Academy of Pediatrics (2023). When & how to talk with your child about sex. Ανακτήθηκε από: https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/preschool/Pages/Talking-to-Your-Young-Child-About-Sex.aspx 

Charaipotra, S. (2023). Sex Education 101: The conversations you should be having with your kids. Ανακτήθηκε από: https://www.parents.com/age-by-age-guide-to-sex-education-7497793 

Sex Ed Rescue. Sex Education 101. Ανακτήθηκε από: https://sexedrescue.com/sex-education-101/#age-specific-sex-ed-guides 

Sex Ed Rescue. Age-specific guide to sex education. Ανακτήθηκε από: https://sexedrescue.com/explaining-sex-education/#6-8