Παγκόσμια Ημέρα Αγκαλιάς σήμερα και για να δούμε πόσο σημαντική είναι η εγγύτητα (ψυχική και σωματική) για την εδραίωση μιας αληθινά όμορφης σχέσης μεταξύ γονέων και παιδιών. Έφτασε η στιγμή να μιλήσουμε για την ενσυναίσθηση.

Μια αγκαλιά αγάπης
Μια αγκαλιά αγάπης ή αλλιώς «ενσυναίσθηση»

Μια αγκαλιά αγάπης ή αλλιώς «ενσυναίσθηση»

Ξεκινώντας από την ενσυναίσθηση, είναι αλήθεια πως θεωρείται πλέον βασική συνιστώσα στην κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη του ατόμου από νεαρή ακόμα ηλικία. Είναι αυτονόητο, συνεπώς, ότι η ενσυναίσθηση είναι απαραίτητη συνθήκη για αποτελεσματική άσκηση του γονεϊκού ρόλου. Σύμφωνα με έρευνες (Cassidy, James & Shaver, 2013), όταν οι ανάγκες των παιδιών σε συναίσθημα ικανοποιούνται με την πρέπουσα ευαισθησία και στοργή, τότε τα παιδιά αυτά μεγαλώνοντας θα ανταποκριθούν με τη σειρά τους στις ανάγκες των άλλων δείχνοντας ενσυναίσθηση.

Η σημασία του ασφαλούς δεσμού γονέων-παιδιών για την ενσυναίσθηση και την καλλιέργειά της

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ένας ασφαλής δεσμός μεταξύ γονέων και παιδιών διευκολύνει την επικοινωνία, ιδίως όσον αφορά στις δυσάρεστες εμπειρίες. Αν οι γονείς είναι «ανοιχτοί» στην αντίληψη και κατανόηση μιας δύσκολης εμπειρίας, τότε θα μπορούν-και θα πρέπει- να αντιστρέψουν ένα τέτοιο κλίμα προς όφελος των παιδιών τους. Είναι αλήθεια ότι ΔΕΝ είναι όλοι οι γονείς κατάλληλοι για να αντιμετωπίσουν μια κρίση, ενώ εννοείται ότι κάποιοι δημιουργούν οι ίδιοι τις συνθήκες ώστε να ευοδωθεί το άγχος, η αβεβαιότητα και η επιθετικότητα. 

Μια αγκαλιά αγάπης ή αλλιώς «ενσυναίσθηση»
Μια αγκαλιά αγάπης

Το σύστημα της οικογένειας και η αξία του συνεκτικού περιβάλλοντος

Επειδή τελευταία η επικαιρότητα μας έχει βομβαρδίσει με τα σωστά πρότυπα γονέων και ιδιαίτερα του πατέρα, αν δούμε την οικογένεια ως σύστημα, ο ρόλος του πατέρα – που μερικές φορές παραγκωνίζεται – είναι εξίσου κομβικός με της μητέρας, ώστε το οικοδόμημα της οικογένειας να μείνει στέρεο και να ευημερεί. Για να γίνει αυτό, είναι ευνόητο ότι θα χρειαστεί η εύρυθμη λειτουργία όλων των υποσυστημάτων, όπως, για παράδειγμα, η σχέση του κάθε μέλους με το βρέφος και η σχέση των γονέων ως ζευγάρι

Κατά κάποιο τρόπο, λοιπόν, η ποιότητα της σχέσης αυτής ίσως να είναι κάπως προβλέψιμη πριν από τη γέννηση των παιδιών. Αρκετά χρόνια πριν, ο Winnicott (1990) όρισε το περιβάλλον που απαιτείται για την ανατροφή των παιδιών ως ένα συνεκτικό (“holding”), στοργικό περιβάλλον. Με άλλα λόγια, αναφερόμαστε σε ένα περιβάλλον όπου ο γονέας είναι σε επαγρύπνηση για να ικανοποιήσει τις σωματικές και ψυχικές ανάγκες του παιδιού κατά τρόπο που να διευκολύνει και τη συνεχή ανάπτυξή του από τη βρεφική ακόμα ηλικία. 

«Αγκαλιάστε τα παιδιά σας και διδάξτε με το παράδειγμά σας ενσυναίσθηση!»

Συνοψίζοντας, οφείλουμε να προτρέψουμε τους γονείς και να αγκαλιάζουν τα παιδιά τους, καθώς η σωματική εγγύτητα και τα συναισθήματα που απελευθερώνονται μέσω αυτής θέτουν τις βάσεις και για την ψυχική ισορροπία των παιδιών. Όπως είπαμε, τόσο η μητέρα όσο και ο πατέρας οφείλουν όχι μόνο να είναι πρότυπα προς μίμηση αλλά και «ρυθμιστές» της συμπεριφοράς των παιδιών τους, ώστε να εκμεταλλεύονται κάθε αρνητική εμπειρία κάνοντάς τη διδακτική. Με τον τρόπο αυτό, η κοινωνικοποίηση γίνεται ομαλή και τίθενται οι βάσεις για την ανοικοδόμηση μιας κοινωνίας όπου ο σεβασμός και η αποδοχή θα δώσουν τη θέση τους στην επιθετικότητα κάθε μορφής… κι έτσι κανείς δε θα μπορεί να πειράξει ούτε τα αγόρια ούτε τα κορίτσια μας επειδή ακριβώς κάποιος πατέρας και κάποια μητέρα με ενσυναίσθηση τη μεταλαμπάδευσαν στα παιδιά τους, τους αυριανούς πολίτες με όλους τους κοινωνικούς ρόλους που καλούνται να εκπληρώσουν.

Από τη Ντίνα Μαρκοπούλου, Σύμβουλο Παιδοψυχολογίας & Επ.Προσανατολισμού
dina.markopoulou@yahoo.gr

Cassidy, J., Jones, J., & Shaver, P. (2013). Contributions of attachment theory and research: A framework for future research, translation, and policy. Development and Psychopathology(25), pp. 1415-1434.

Winnicott, D. (1990). Human Nature. London: Taylor & Francis.