Πίνακας περιεχομένων

Σύμφωνα με έρευνα που έκανε η PEW 4 στους 10 γονείς με παιδιά κάτω των 18 ετών, ανησυχούν για την ψυχική υγεία του παιδιού τους, ταυτόχρονα 64% των γονιών δηλώνουν ότι η γονεϊκότητα είναι πολύ πιο δύσκολη από όσο περίμεναν. 

Και η αλήθεια είναι, πως κανείς δεν μας προετοιμάζει για το τι σημαίνει γονεϊκότητα. Αντιθέτως μεγαλώνουμε ακούγοντας γλυκές ιστορίες εγκυμοσύνης, ή πραγματικά επίπονες ιστορίες προσπάθειας να γίνει κάποιος γονιός και στερεοτυπικές ατάκες όπως «Λάμπεις στην εγκυμοσύνη», «Είναι η πιο όμορφη περίοδος της ζωής σου», «Μα πότε θα γίνεις μαμά;», «Ακόμα να κάνεις παιδάκι, αχ θα αποκτήσει νόημα η ζωή σου»  και αν τολμήσει κάποιος να αρθρώσει την αγωνία του για το αν θα τα καταφέρει, αν θα ανταπεξέλθει η κλασική απάντηση είναι «Καλέ, τι λες; Θα είσαι τέλεια μανούλα/πατερούλης. Θα σου έρθει φυσικά!»

Είναι όμως στην πραγματικότητα έτσι; Θα έρθει σε όλους φυσικά;

Αμέτρητες περιπτώσεις μας μαυρίζουν την ψυχή ενώ ταυτόχρονα μας υπενθυμίζουν ότι όχι μόνο δεν έρχεται φυσικά, αλλά μπορεί και να ξυπνήσει ένστικτα που μόνο γονεϊκά δεν είναι. Ταυτόχρονα βλέπουμε μία κοινωνία που χάνει τον έλεγχο ενώ ταυτόχρονα μας διακατέχει μία αγωνία για το μέλλον των παιδιών. Αναρωτιόμαστε τι συμβαίνει, ψάχνουμε τις πηγές του κακού. Είναι η τεχνολογία, είναι η μουσική, είναι η μόδα, είναι η τεκτονική αλλαγή κοινωνικών δεδομένων; Και ίσως τελικά η απάντηση να είναι πιο απλή από όσο νομίζουμε. 

Μα… η γονεϊκότητα είναι φυσικό ένστικτο. Γιατί να «εκπαιδευτώ» πάνω σε αυτή; 

Ίσως φταίει η πεποίθηση ότι το να είσαι γονιός δεν χρειάζεται προσπάθεια προσωπική και συνεχή αναζήτηση, χρειάζεται μόνο να έρθει ένα παιδί στον κόσμο και μετά να το αφήσεις να βρει τον δρόμο του. 

Γιατί στην πραγματικότητα, μπορεί η αναπαραγωγή να είναι εύκολη (όχι για όλους αλλά αυτό είναι ένα σημαντικό και σοβαρό ζήτημα που δεν θα αναπτύξουμε σε αυτό το άρθρο) αλλά η ανατροφή δεν είναι. 

Οι αλλαγές που φέρνει ένα παιδί στην καθημερινότητα, στο νευρικό μας σύστημα, στην ψυχολογία μας είναι τεράστιες. Και μαζί με αυτές τις αλλαγές έρχονται σοβαρές ευθύνες. Σε αυτό το σημείο είναι που μπερδεύονται τα πράγματα. 

Η κοινωνία δημιουργεί ενοχές στους γονείς που θα παραπονεθούν για τις δυσκολίες ή αντίστοιχα θα οδηγήσει τους γονείς σε συνεχείς διαμάχες καθώς θα χωρίζονται σε στρατόπεδα (πλημμυρισμένα από ενοχές) ανάλογα με τις επιλογές τους. 

Η προσπάθεια που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, για την προσέγγιση της γονεϊκότητας μέσα από διαφορετικά μοντέλα και τακτικές και όχι μίας καθολικής τακτικής, μας υποδεικνύει επίκτητες συμπεριφορές και όχι ενστικτώδεις αντιδράσεις. 

Τελικά τι επηρεάζει τον τρόπο που μεγαλώνουμε τα παιδιά μας;

Όπως αναφέρει η Dr.Monk και σύμφωνα με έρευνα που έγινε το 2018, τα μητρικά ένστικτα ξεκινάνε μερικές ημέρες, κάποιες φορές και μερικούς μήνες μετά την γέννηση, καθώς στην πραγματικότητα η οξυτονίνη, η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη αυξάνονται μετά από επαναλαμβανόμενες στιγμές σύνδεσης με το παιδί. 

Το πώς θα εξελιχθούν αυτά τα ένστικτα επηρεάζεται άμεσα από διαφορετικούς παράγοντες, όπως:

  • Τον τρόπο που μεγάλωσαν οι γονείς.
  • Τα πιθανά τραύματα που έχουν. 
  • Την επιρροή που έχει η οικογένεια και ο περίγυρος τους. 
  • Την σχέση των άμεσων φροντιστών του παιδιού, εάν είναι συγκρουσιακή ή όχι. 
Μα… η γονεϊκότητα είναι φυσικό ένστικτο. Γιατί να «εκπαιδευτώ» πάνω σε αυτή; 

Θα διαβάσω και θα μάθω. Γιατί να εκπαιδευτώ;

Σε μία εποχή που η πληροφόρηση είναι πιο εύκολη από ποτέ, και οι απαντήσεις σε κάθε μας ερώτηση είναι μπροστά μας, μας είναι πολύ εύκολο να παρασυρθούμε ακόμη και να χαθούμε μέσα σε μια δαιδαλώδη διαδρομή πληροφοριών. 

Αν προσθέσουμε σε αυτό και τις συνεχόμενες συμβουλές του περίγυρού μας τότε μιλάμε για σίγουρη θολούρα εγκεφάλου που όχι μόνο δεν θα μας βοηθήσει αλλά ενδέχεται και να μας μπερδέψει. 

Αν όμως βρούμε τον σωστό συνοδοιπόρο ή ακόμη και την σωστή ομάδα συνοδοιπόρων τότε θα μπορέσουμε να χαράξουμε την διαδρομή που ταιριάζει στην δική μας ψυχοσύνθεση, στην δική μας οικογένεια. 

Για αυτό είναι απαραίτητη η συνεχής εκπαίδευση γονέων. Και λέω συνεχής γιατί ενδέχεται οι τεχνικές που θα μάθει ένας γονιός για το παιδί του στην προσχολική ηλικία, να μην λειτουργούν και στην σχολική και την εφηβική. Όχι μόνο επειδή αλλάζει το παιδί αλλά και επειδή αλλάζει ο ίδιος ο γονιός, η ίδια η ζωή. 

Με την βοήθεια γονικών συμβούλων, σχολών γονέων και παιδοψυχολόγων, είτε σε προσωπικό επίπεδο δηλαδή με ατομικές συνεδριάσεις δια ζώσης ή online είτε σε συλλογικό επίπεδο δηλαδή με την συμμετοχή σε ομαδικές συνεδριάσεις, ομιλίες, webinars, θα μπορέσουν οι γονείς να ανταπεξέλθουν σε κάθε δυσκολία ενώ θα έχουν ταυτόχρονα και μία προσωπική διέξοδο από τις ενοχές που μοιράζει απλόχερα ο κοινωνικός περίγυρος. 

Μάγκη Πούπλη

Μάγκη Πούπλη

Σύμβουλος γονέων

Η Μάγκη Πούπλη, σύμβουλος συνδετικής γονεϊκότητας και αποτελεσματικής επικοινωνίας, έχει ιδρύσει το Bonding Nest και το όνειρό της είναι να δημιουργήσει τις ιδανικές συνθήκες επικοινωνίας και κατανόησης για να μεγαλώσουν όλα τα παιδιά με αγάπη, ενσυναίσθηση και την ελευθερία να είναι ο εαυτός τους. Ταυτόχρονα ονειρεύεται ένα κόσμο όπου οι άνθρωποι θα έχουν αυθεντική και ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ τους για να αναζητούν λύσεις σε κάθε πρόβλημα. Είναι μεγάλη μας χαρά που την έχουμε στην ομάδα μας και θα μοιραστεί τις γνώσεις της μαζί μας!

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pewresearch.org/social-trends/2023/01/24/parenting-in-america-today/

https://www.healthline.com/health/parenting/maternal-instinct

Int J Qual Stud Health Well-being. 2018; 13(1): 1490621.Published online 2018 Jul 5. doi: 10.1080/17482631.2018.1490621

Child Dev. 2013 May; 84(3): 826–840.Published online 2012 Nov 19. doi: 10.1111/cdev.12008