Οι γονείς θέλουν ό,τι καλύτερο για τα παιδιά τους και είναι διατεθειμένοι να κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να είναι τα παιδιά τους ευτυχισμένα. Αυτό είναι μια γενική και αδιαμφισβήτητη αλήθεια. Εξίσου αδιαμφισβήτητα όμως δεχόμαστε και την ιδέα ότι αν το παιδί μου δεν είναι ευτυχισμένο, σημαίνει ότι κάνω εγώ κάτι λάθος, φυσικά, και με την απαραίτητη υποστήριξη της εκτενέστατης βιβλιογραφίας που εξηγεί πώς οι καθημερινές αποφάσεις των γονιών καθορίζουν το παρόν και το μέλλον των παιδιών τους, καθώς και των παραδείγματα ευτυχισμένων γονιών που έχουν ευτυχισμένα παιδιά, ή γονιών που τόσο οι ίδιοι όσο και τα παιδιά τους αντιμετωπίζουν πολλές και παρόμοιες δυσκολίες στη ζωή τους και στα οποία έχουμε διαρκή πρόσβαση μέσα από τα μέσα επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης.

Γονεϊκή ευθύνη αγχωμένη μαμά με λάπτοπ

Οι γονείς με τους οποίους συνεργάζομαι δεν αποτελούν εξαίρεση, και μάλιστα ο κυριότερος λόγος για τον οποίο επικοινωνούν μαζί μου είναι για να τους βοηθήσω να αλλάξουν κάποιες από τις συμπεριφορές τους και να υιοθετήσουν άλλες, με σκοπό να εξασφαλίσουν ότι τα παιδιά τους «θα φέρονται καλύτερα, θα είναι πιο ανεξάρτητα, πιο ευτυχισμένα, πιο κοινωνικά, πιο υπεύθυνα…»

Φαντάζεστε λοιπόν την τεράστια έκπληξή τους όταν τους εξηγώ ότι δεν πιστεύω στη στοχευμένη αλλαγή της ανθρώπινης συμπεριφοράς, πόσο μάλλον, μέσω «τρίτων».

Γονεϊκή ευθύνη παππούδες εγγόνια

Εξίσου μεγάλη αναστάτωση προκαλούν και οι παρακάτω ιδέες που αυτόματα προκύπτουν από την προηγούμενη. Από τη μία, ότι δεν είναι εκείνοι η αιτία για όποια δυσκολία αντιμετωπίζει το παιδί τους και από την άλλη, ότι δεν έχουν εκείνοι τη λύση στα προβλήματά του.

Τι σημαίνει αυτό;

Η πιο περίτρανη απόδειξη αυτής της έλλειψης ενοχής αλλά και ελέγχου, εντοπίζεται στο χαρακτήρα, την ανάπτυξη και την «επιτυχία» αδερφών, και ακόμη πιο ξεκάθαρα, των μονοζυγωτικών διδύμων.

Γονεϊκή ευθύνη δίδυμα

Αν οι γονείς είναι οι υπεύθυνοι για την εξέλιξη των παιδιών τους, τότε τα μονοζυγωτικά δίδυμα που και μεγαλώνουν μαζί και μοιράζονται και το 100% του γενετικού τους υλικού θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν παρόμοιες δυσκολίες και να απολαμβάνουν παρόμοιες επιτυχίες. Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει σχεδόν ποτέ. Ίσως ακόμη, αρκετοί από εσάς θυμάστε κάποια συμπεριφορά των γονιών σας ως «καταπιεστική ή ανυπόφορη», ενώ τα αδέρφια σας, που εκτίθονταν εξίσου σε αυτήν, δεν τη θυμούνται καν ή τη θυμούνται ως αδιάφορη ή ακόμη και θετική από την πλευρά των γονιών σας.

Για να βάλουμε τα πράγματα στην θέση τους, οι έρευνες στο σύνολό τους δείχνουν ότι και το γονεϊκό στυλ και φυσικά τα γονίδια επηρεάζουν την εξέλιξη των παιδιών, αλλά ούτε το καθένα ξεχωριστά ούτε και τα δύο αυτά μαζί φτάνουν για να καθορίσουν τον χαρακτήρα και την εξέλιξη των παιδιών.  Οι παράγοντες που είναι υπεύθυνοι για το μέρος της εξέλιξής τους που δεν εξηγείται ούτε από τις δικές σας επιλογές ούτε από την κληρονομικότητα, είναι αναρίθμητοι, συχνά μη αναγνωρίσιμοι, μη ελεγχόμενοι και μοναδικοί στη ζωή του κάθε παιδιού.

Γονεϊκή ευθύνη πατέρας χορεύει με κόρη

Ακόμη και αν δεν γνωρίζετε ή δεν πιστεύετε ήδη το παραπάνω, αργά ή γρήγορα, αν παρατηρείτε το παιδί σας με ανοικτό μυαλό και καρδιά, θα το αναγνωρίσετε και μόνοι σας. Θα έρθουν στιγμές που θα έχετε εντοπίσει όλες τις αιτίες ενός προβλήματος του παιδιού σας και θα έχετε εφαρμόσει όλες τις λογικές λύσεις στο πρόβλημα, αλλά και πάλι το παιδί σας δεν θα ανταποκριθεί όπως θα περιμένατε. Άλλοτε πάλι, θα είναι φαινομενικά όλα καλά ή όλα δύσκολα στο σπίτι, αλλά το παιδί σας θα μοιάζει ανεπηρέαστο από την οικογενειακή πραγματικότητα.

Σημαίνει αυτό ότι δεν έχει καμία σημασία για την εξέλιξη του παιδιού σας το πώς φέρεστε ως γονείς; Προφανώς και όχι!

Ο ρόλος σας στη ζωή του παιδιού σας παραμένει καθοριστικός, αλλά όχι με τον τρόπο που ίσως πιστεύατε. Η πιο σημαντική επίδραση σας στη ζωή του παιδιού σας είναι στο παρόν και όχι στο μέλλον. Ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνείτε μαζί του, μοιράζεστε τη ζωή σας και το υποστηρίζετε, θα χρωματίσει την κρίσιμη παιδική του ηλικία και θα αποτελέσει βάση για την αίσθηση ασφάλειας, αυτοπεποίθησης και συναισθηματικής ανεξαρτησίας που χρειαζόμαστε όλοι για να ακολουθήσουμε τα όνειρά μας, να χτίσουμε υγιείς σχέσεις και να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις της ζωής.

Πέρα όμως από αυτό, για να μπορείτε να απελευθερωθείτε από το ακραίο γονεϊκό στρες και τη δυσβάσταχτη αίσθηση ενοχής, και να μπορείτε να συναναστραφείτε με το παιδί σας με σεβασμό προς την ατομικότητά του, θυμηθείτε ότι:

  • Η πορεία ζωής του παιδιού σας δεν είναι αποκλειστική αντανάκλαση του ποιοι είστε εσείς.
  • η ανάληψη της ζωής του παιδιού σας ως προσωπικής σας ευθύνης, δεν σας αντιστοιχεί: ούτε φταίτε εσείς για όλα τα άσχημα, ούτε και σας αξίζουν όλα τα βραβεία και τα εύσημα για τις επιτυχίες του.
  • Όσο και να προσπαθούμε να ελέγξουμε την πορεία της ζωής και να βρούμε ασφάλεια μοιράζοντας ευθύνες και ακολουθώντας αποκλειστικά λογικούς συμπερασμούς και θεωρίες, η ζωή παραμένει απρόβλεπτη.
Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ

Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ

Οικογενειακή Σύμβουλος, Ψυχολόγος

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας την Μαρία Δημητροπούλου Λόπεζ, Ψυχολόγο Ψυχοπαιδαγωγική και Οικογενειακή Σύμβουλο, PhD και πιστοποιημένη εισηγήτρια σεμιναρίων διαχείρισης του στρες, με βάση τις αρχές της Ενσυνειδητότητας (Mindfulness-Βased Stress Reduction) και ανάπτυξης της επικοινωνίας και της κοινωνικοποίησης στα φυσικά περιβάλλοντα των παιδιών (Τhe Hanen Method).

Διαβάστε περισσότερα