Πίνακας περιεχομένων

“Το παιδί πρέπει να σέβεται τους μεγαλύτερους. Πρέπει να σέβεται τους γονείς του. Να δείχνει σεβασμό στους συγγενείς του.” Όλες αυτές οι φράσεις είναι παραδείγματα διαλόγων που έχουν ακουστεί μέσα σε οικογένειες τα προηγούμενα χρόνια. Ο σεβασμός, δηλαδή, έχει να κάνει με την ηλικία και τη συγγένεια; Ή μήπως όχι;

Τι είναι ο σεβασμός

Ο σεβασμός είναι μια στάση ή συμπεριφορά που δείχνει εκτίμηση, τιμή, σεβασμό, ανησυχία και άλλες τέτοιες θετικές ιδιότητες προς ένα άτομο ή μια οντότητα. Ο σεβασμός παίζει καθοριστικό ρόλο στις διαπροσωπικές και διομαδικές σχέσεις βοηθώντας πρωτίστως στην επικοινωνία. Μία από αυτές τις σχέσεις είναι και η σχέση γονέα-παιδιού. 

Πώς καλλιεργείται ο σεβασμός

Τα βρέφη όταν γεννιούνται είναι αβοήθητα και εξαρτώνται άμεσα από τους γονείς τους. Σταδιακά, ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των φροντιστών τους και αυτή η αλληλεπίδραση αποτελεί την πρώτη μορφή σεβασμού. Αμφότεροι, γονείς και βρέφη, αναγνωρίζουν ο ένας τον άλλον ως πρόσωπα και αυτό προάγει την κοινωνική τους αλληλεπίδραση και επικοινωνία.

Σπάμε το στερεότυπο: “Το παιδί πρέπει να σέβεται τους γονείς του.”

Ο σεβασμός, λοιπόν, χτίζεται σταδιακά από τη γέννηση. Υπάρχουν 9 διαφορετικά στάδια, με τα οποία καλλιεργείται ο σεβασμός:

  • η εκτίμηση
  • η καθοδήγηση
  • οι προσδοκίες
  • η ελπίδα
  • η ενσυναίσθηση
  • η κατανόηση
  • η συνεργασία
  • η ευθύνη
  • η σύνδεση

Όλα αυτά τα στάδια περνούν οι γονείς με τα παιδιά τους και φτάνουν στο σημείο να αναπτύξουν αλληλοσεβασμό.

Υπήρχε η θεωρία ότι ο σεβασμός υπάρχει μόνο στις σχέσεις ίσων. Δηλαδή, τα παιδιά μεταξύ τους ή οι ενήλικες μεταξύ τους δείχνουν αμοιβαίο σεβασμό. Ωστόσο, αυτή η θεωρία απορρίφθηκε. Όπως, επίσης, ο σεβασμός δεν περιορίζεται μόνο στα άτομα που έχουν επιτυχίες στη ζωή τους. Αντιθέτως, ο σεβασμός πρέπει να υπάρχει σε όλα τα άτομα βάσει ισότητας και αξιοπρέπειας και όχι βάσει επιτυχίας. 

Επομένως, ο σεβασμός είναι μία έννοια κοινωνική, διαπροσωπική αλλά και ενδοπροσωπική. Τα οφέλη του σχετίζονται με την κοινωνική αλληλεπίδραση και την αλληλοκατανόηση, όπως επίσης και με την ανθρώπινη ανάπτυξη. 

Σπάμε το στερεότυπο: “Το παιδί πρέπει να σέβεται τους γονείς του.”

Πώς να μάθετε στα παιδιά σας να σέβονται

  1. Σεβαστείτε πρώτοι τα παιδιά σας: όπως έχει αναφερθεί τα παιδιά μαθαίνουν μέσω της μίμησης. Οπότε δείξτε εσείς το σωστό παράδειγμα και με τον καιρό θα υιοθετήσουν τη συμπεριφορά σας.
  2. Δείξτε σεβασμό μεταξύ σας οι γονείς: η σχέση μεταξύ των γονέων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη δυναμική της οικογένειας. Όταν οι γονείς μεταξύ τους δείχνουν αμοιβαία αγάπη και σεβασμό παρά τις διαφορές τους, τότε τα θεμέλια έχουν μπει.
  3. Εστιάστε στα θετικά: ενισχύστε τη θετική συμπεριφορά, επιβραβεύοντάς την και όχι τιμωρώντας την αρνητική. 
  4. Απαντήστε με σεβασμό στην έλλειψη σεβασμού: μην πέσετε στην παγίδα να αντιδράσετε ή να πάρετε προσωπικά την έλλειψη σεβασμού που μπορεί να δείξουν τα παιδιά σας. Αντιθέτως, διατηρήστε την ψυχραιμία σας και απαντήστε τους ήρεμα και με σεβασμό.
  5. Θέστε ρεαλιστικές προσδοκίες: προσαρμόστε τις προσδοκίες με βάση τα παιδιά σας και ξεκαθαρίστε τους τι περιμένετε από αυτά. Για παράδειγμα, σε μία έξοδο περιγράψτε τους τι συμπεριφορά θα θέλατε να δείτε από αυτά.
  6. Να είστε αυθεντικοί: μην προσποιείστε. Συμπεριφερθείτε με την αλήθεια σας και αποδεχτείτε τα παιδιά σας όπως είναι. Δείξτε τους, δηλαδή, αυθεντική άνευ όρων αγάπη. 

❝Ο σεβασμός είναι σαν ένα μπούμεραγνκ που γυρνάει πίσω σε εσένα.❞

Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια

Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια

Ψυχολόγος MSc

Η Ιωάννα Τρικούπη-Μπάγια είναι ψυχολόγος και έχει δημιουργήσει τη σελίδα @easyparenting_GR στο Instagram με στόχο όλοι οι γονείς να έχουν πρόσβαση σε επιστημονικές οδηγίες σχετικά με την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών τους. Μεγάλο μου όνειρο είναι να εκπαιδεύω γονείς με παιδιά όλων των ηλικιών, έτσι ώστε να είναι προετοιμασμένοι για κάθε δοκιμασία που θα συναντήσουν.

Διαβάστε περισσότερα

All pro dad. 10 Ways to Get Your Children to Respect You. Ανακτήθηκε από: https://www.allprodad.com/10-ways-to-get-your-children-to-respect-you/ 

American Psychological Association APA, (2018). Respect. Ανακτήθηκε από: https://dictionary.apa.org/respect 

Carpendale, J. (2020). The Developmental Roots of Respect and its Role in Development. Ανακτήθηκε από: https://monographmatters.srcd.org/2020/08/11/commentary-carpendale-85-3/  

Lehman, J. Do Your Kids Disrespect You? 9 Ways to Change Their Attitude. Ανακτήθηκε από: https://www.empoweringparents.com/article/do-your-kids-respect-you-9-ways-to-change-their-attitude/#google_vignette 

Staff health and welfare. The psychology of respect. Ανακτήθηκε από: https://www.iom.int/sites/g/files/tmzbdl486/files/staff-welfare/the_psychology_of_respect.pdf