Η προετοιμασία των μαθητών της Γ΄ λυκείου για τις πανελλαδικές εξετάσεις είναι μια ψυχοφθόρα διαδικασία που απαιτεί χρόνο, επιμονή και υπομονή τόσο από την μεριά των ίδιων των μαθητών, όσο και των οικογενειών τους. Πώς όμως οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους αυτή τη περίοδο;

Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους, στον αγώνα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

Η περίοδος των εξετάσεων αποτελεί μια πρόκληση για όλους! Είναι μια ευκαιρία για τους μαθητές να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους και για τους γονείς να διδάξουν, μέσα από τη στάση τους, μια πιο αποτελεσματική αντίδραση απέναντι στην αγωνία των παιδιών τους. Μία αντίδραση που θα χαρακτηρίζεται από αισιοδοξία αντί καταστροφολογία, στήριξη αντί επίκριση, ενθάρρυνση αντί για απόρριψη. Συνοψίζοντας, η υποστηρικτική γονεϊκή στάση χαρακτηρίζεται από Αποδοχή και Θετική Γονεϊκή Παρουσία!

Ωστόσο, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι η τρέχουσα σχολική χρονιά ήταν δύσκολη λόγω του κορωνοϊού και όλων τα επιπτώσεων που αυτός επέφερε σε πολλούς τομείς της ζωής των παιδιών. Οι υποψήφιοι μαθητές του 2022, κλήθηκαν να διαχειριστούν τα τελευταία τρία χρόνια πολλές κρίσεις: αυτή της πανδημίας, της καλύτερης δυνατής προετοιμασίας για τις πανελλαδικές εξετάσεις, υπό την υποβόσκουσα και ήδη προ υπάρχουσα κρίση της εφηβείας.

Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους, στον αγώνα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις
Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους, στον αγώνα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις – Μαμά & Κόρη

Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, παραθέτω 4 πυλώνες συμβουλών για τους γονείς των υποψήφιων μαθητών, που θα κάνουν αυτή την περίοδο πιο ήρεμη και γόνιμη για όλους:

1. Αναγνώριση & Διαχείριση του Γονεϊκού Άγχους

Είναι σημαντικό οι γονείς να μην μεταδίδουν το δικό τους άγχος στα παιδιά. Είναι γνωστό ότι τα μέτρια επίπεδα άγχους είναι θετικά, καθώς κινητοποιούν τους μαθητές και τους βάζουν σε μια διαδικασία εγρήγορσης. Το υπερβολικό άγχος και ο πανικός δεν είναι χρήσιμα για κανένα.

Οι  γονείς συχνά έχουν όνειρα και προσδοκίες για το επαγγελματικό μέλλον των παιδιών τους κι αυτό είναι απόλυτα κατανοητό, εφόσον αυτά εκφράζονται με κατάλληλο τρόπο. Αρχίζει να γίνεται ανησυχητικό, όταν οι γονείς πιέζουν τα παιδιά τους να ακολουθήσουν τα δικά τους ανεκπλήρωτα όνειρα, στερώντας από τα ίδια τα παιδιά την ελευθερία επιλογής.

2. Θετική Γονεϊκή Παρουσία για Ανοιχτό Κανάλι Επικοινωνίας

Οι αποτελεσματικοί γονείς δείχνουν με την στάση τους ότι η επαρκής ή μη επαρκής προετοιμασία για τις εξετάσεις είναι προσωπική και ατομική ευθύνη του κάθε υποψηφίου. Ο κάθε μαθητής μελετάει για τον εαυτό του, όχι για να ευχαριστήσει τους γονείς του. Δίνει εξετάσεις για να σχεδιάσει το δικό του προσωπικό μέλλον!

Για να το πετύχουν αυτό, οι γονείς οφείλουν να επιδοκιμάζουν όχι μόνο τις επιδόσεις αλλά κυρίως την προσπάθεια του παιδιού τους, δείχνοντας σεβασμό και κατανόηση. Οφείλουν να διαχωρίζουν το ρόλο του παιδιού από το ρόλο του μαθητή. Έτσι, τα παιδιά θα νιώθουν ότι τα αγαπούν και τα αποδέχονται, ανεξάρτητα από τις σχολικές τους επιδόσεις. Είναι επίσης βοηθητικό, οι γονείς να αμφισβητούν την τυχόν απαισιόδοξη στάση των παιδιών και να προσπαθούν να τα ενθαρρύνουν, κάνοντάς τους θετικά σχόλια και περιγραφικούς επαίνους, τονίζοντας όλα τα σπουδαία κατορθώματά τους!

Οι γονείς είναι σημαντικό, σε κάθε αναπτυξιακή φάση των παιδιών να αποφεύγουν τις απειλές, τις συγκρίσεις, τις απαγορεύσεις και τους συναισθηματικούς εκβιασμούς. Όλες αυτές οι συμπεριφορές αποτελούν εμπόδια επικοινωνίας, καθώς πληγώνουν ψυχικά τα παιδιά, περνώντας το ατυχές μήνυμα ότι: «Με αγαπούν μόνο αν πετύχω στις εξετάσεις» και αποδυναμώνουν την σχέση.

Με αυτή τη στάση χάνεται η έννοια της  «άνευ όρων αποδοχής» που πρεσβεύει ο Carl Rogers ή της «απόλυτης υπαρξιακής κατάφασης» που αναφέρει ο ψυχίατρος Ν. Σιδέρης.  Θετική και αποτελεσματική γονεϊκή παρουσία, σημαίνει «Να αγαπάω το παιδί μου για αυτό που είναι, με τα μοναδικά του ταλέντα, πέρα από τις σχολικές ή άλλες του επιδόσεις και να το εκφράζω κατάλληλα».

3. Εξασφάλιση κατάλληλου περιβάλλοντος

Είναι αυτονόητο ότι χρειάζεται να εξασφαλίσουμε ένα ήρεμο κι ήσυχο περιβάλλον που ευνοεί  την  μελέτη. Αυτό βοηθά τους υποψήφιους να θέσουν ένα ρεαλιστικό και ευέλικτο πλάνο μελέτης, που να περιλαμβάνει αρκετά διαλείμματα και στιγμές ηρεμίας, σωματική εκτόνωση, επικοινωνία με φίλους και τεχνικές χαλάρωσης.

Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους, στον αγώνα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις
Πώς οι γονείς μπορούν να στηρίξουν τα παιδιά τους, στον αγώνα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις

4. Αυτοφροντίδα γονέων & παιδιών

Τέλος, είναι εξίσου ωφέλιμο να προστατεύουν τόσο οι γονείς όσο και οι έφηβοι (σχεδόν ενήλικες) την προσωπική τους ζωή και τον ζωτικό τους χώρο, δυο έννοιες που δοκιμάστηκαν έντονα την περίοδο της υποχρεωτικής παραμονής στο σπίτι. 

Είναι σημαντικό οι γονείς να μπορούν να αντλούν ευχαρίστηση και να βρίσκουν νόημα στη ζωή τους, πέρα από τις σχολικές επιδόσεις του παιδιού τους. Με αυτή την στάση καταφέρνουν, σύμφωνα με τον Ν.Σιδέρη, να δείχνουν ευρύτητα [το αντίθετο της προσκόλλησης], το οποίο σημαίνει ότι δεν χάνουν την αίσθηση της συνολικής εικόνας της ύπαρξης τους. Δηλαδή είναι ευεργετικό, τόσο για τα παιδιά, όσο και για τους γονείς να ασχολούνται δημιουργικά με προσωπικά ενδιαφέροντα π.χ. τέχνη, σπορ κ.α. και να περνούν χρόνο με συγγενείς και φίλους και έτσι να αντιστέκονται στον υπεργονεϊσμό και την υπερπροστατευτικότητα. ‘Ετσι, οι γονείς λειτουργούν ως ένα θετικό πρότυπο ωριμότητας και αυτοφροντίδας.

Με την πίστη ότι, στα 18 χρόνια ανατροφής και καθοδήγησης τους από εσάς, έχουν λάβει τα απαραίτητα εφόδια για να αρχίσουν το υπέροχο Ταξίδι της Ενηλικίωσης!

Εύχομαι καλή επιτυχία στις εξετάσεις των παιδιών!!!

Από την Ιωάννα Ρεϊζοπούλου, Ψυχολόγο & Οικογενειακή Ψυχοθεραπεύτρια, 
reizjoanna@gmail.com

  • Ρασιδάκη Χ. & Παντελή Σ. (1999), “Επιτυχία σε Πρώτο Πλάνο”, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα
  • Σιδέρης Ν. (2009), “Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς Θέλουν! Εκδόσεις Μεταίχμιο.
  • Gordon Thomas, (1975), “Τα Μυστικά του Αποτελεσματικού Γονέα”, Gordon Hellas Εκδόσεις Μάρτης..
  • Οmer Haim, (2018), “ Ήρεμη Δύναμη”, Εκδόσεις Γλάρος