Η μεγαλύτερη απόδειξη επιτυχίας ενός δασκάλου είναι να μπορεί να πει ότι «Τα παιδιά τώρα δουλεύουν σαν να μην υπήρξα εγώ ποτέ».


Maria Montessori

Η Μαρία Θέκλα Αρτεμισία Μοντεσσόρι γεννήθηκε στην Ιταλία στις 31 Αυγούστου του 1870. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Ιατρική, έστρεψε το βλέμμα της στον Παιδαγωγικό τομέα, καθώς και στον τομέα της Φιλοσοφίας και της Ψυχολογίας. Ήταν γνωστή για το Μοντεσσοριανό παιδαγωγικό σύστημα, ή αλλιώς «Μοντεσσοριανή Μέθοδος».

Για εκείνη αποτέλεσε σημαντικό και ουσιώδες βήμα να συνδυάσει τον Παιδαγωγικό τομέα με τον Ιατρικό. Αποτέλεσε ανάγκη να ενώσει αυτούς τους δύο τομείς όταν ασχολήθηκε με παιδιά με νοητική υστέρηση.

Η επιτυχία αυτών των παιδιών στον σχολικό τομέα ήταν η απόρροια της εμπιστοσύνης που έδειχνε η Μοντεσσόρι στις ικανότητες τους. Με τη μέθοδο και τους εκπαιδευτικούς τρόπους που εφηύρε, οι μαθητές της είχαν το ίδιο καλό μαθησιακό αποτέλεσμα, όπως είχαν και τα παιδιά χωρίς νοητική υστέρηση.

Βλέποντας την επιτυχία που είχε η μέθοδος που συνήθιζε να εφαρμόζει, αποφάσισε να την ενσωματώσει και στους εκπαιδευτικούς χώρους όπου υπήρχαν παιδιά χωρίς ειδικές μαθησιακές δυσκολίες.

Πού επικεντρώνεται το Μοντεσσοριανό σύστημα;

Το Μοντεσσοριανό σύστημα κυρίως αναφέρεται στην αγωγή των αισθήσεων, στην αγωγή των μυών, στην αγωγή της ευφυΐας και στην αγωγή των κοινωνικών συναισθημάτων και της ηθικής βουλήσεως.

Επιπρόσθετα, επικεντρώνεται πλήρως στις ικανότητες του παιδιού και στην εμπιστοσύνη που του δείχνουμε έτσι ώστε να αναπτυχθεί μόνο του. Εν ολίγοις, τον κυρίαρχο ρόλο τον έχει το ίδιο το παιδί και όχι ο δάσκαλος ή ο γονέας.

Με βάση τα παραπάνω, το περιβάλλον στο οποίο εφαρμόζεται η Μοντεσσοριανή μέθοδος, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «παιδοκεντρικό». Αντιθέτως, «δασκαλοκεντρικό» χαρακτηρίζεται το κλασσικό εκπαιδευτικό σύστημα όπου το επίκεντρο είναι ο δάσκαλος.

Με τη Μοντεσσοριανή μέθοδο το κάθε παιδί αναπτύσσεται ξεχωριστά και ολοκληρωτικά ως προς τις κοινωνικές, γνωστικές, σωματικές και συναισθηματικές του ικανότητες.

Πώς είναι διαμορφωμένα τα έπιπλα στη Μοντεσσοριανή μέθοδο;

Σύμφωνα με τη Μοντεσσοριανή μέθοδο τα έπιπλα πρέπει να είναι στο ύψος των παιδιών για περισσότερη ελευθερία κινήσεων. Επίσης, αυτή η διαμόρφωση των επίπλων ενισχύει την αίσθηση της πρωτοβουλίας στα παιδιά.

Τι υλικά χρησιμοποιούνται στη Μοντεσσοριανή μέθοδο;

Τα υλικά που χρησιμοποιούνται στη Μοντεσσοριανή μέθοδο μετατρέπουν το μαθησιακό περιβάλλον σε διαδραστικό (εικόνες, ηχογραφημένες ομιλίες, φυσικά υλικά, στερεά γεωμετρικά σχήματα, γράμματα από άμμο, χρωματιστά σφαιρίδια για την εκμάθηση αριθμητικής).

Μέσα στη Μοντεσσοριανή τάξη υπάρχει μόνο ένα αντικείμενο από το κάθε είδος. Κατ’ αυτόν τον τρόπο τα παιδιά αναπτύσσουν την αίσθηση της υπομονής. Μαθαίνουν να περιμένουν τη σειρά τους.

Ποιος είναι ο ρόλος του παιδαγωγού;

Ο παιδαγωγός έχει την ευθύνη να προετοιμάζει τον μαθησιακό χώρο καθώς και το διδακτικό υλικό προσεκτικά και με ευλάβεια.

Η επέμβαση του παιδαγωγού θα πρέπει να είναι διακριτική ειδικά όταν το παιδί δείχνει πως έχει βρει τον δρόμο του σχετικά με τις δραστηριότητες.

Ο ρόλος του είναι να βοηθάει το παιδί να μαθαίνει και να κάνει κάτι μόνο του. Βρίσκεται στην τάξη ενεργά, χωρίς όμως συνεχή επέμβαση στις δραστηριότητες.

Αυτό είναι και το πιο βασικό σημείο της Μοντεσσοριανής μεθόδου. Βοηθάμε το παιδί όταν έχει απορίες, όταν δε γνωρίζει τι να κάνει και με ποια δραστηριότητα να καταπιαστεί. Μόλις όμως καταλάβουμε ότι το παιδί έχει βρει τις απαντήσεις του, τότε σιγά σιγά απομακρυνόμαστε.

Από ποια ηλικία ξεκινάει η Μοντεσσοριανή μέθοδος;

Η Μοντεσσοριανή μέθοδος ξεκινάει κυρίως από την προσχολική ηλικία. Το περιβάλλον στο οποίο εφαρμόζεται αποτελείται από μεικτές ηλικίες, όπως συμβαίνει και σε όλα τα περιβάλλοντα έξω από την παραδοσιακή τάξη του σχολείου. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, μικρά και μεγάλα παιδιά συνεργάζονται και αναπτύσσουν δεξιότητες όπως για παράδειγμα τη διδασκαλία. Τα μεγάλα παιδιά μαθαίνουν να διδάσκουν τα μικρότερα.

ΑπελευθέρωσηΑυτονομία και Ανεξαρτησία στη μάθηση είναι τα τρία Α που χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη μέθοδο.

Το παιδί δεν αποκτά γνώσεις με τη λογική να ευχαριστήσει τον ενήλικα που βρίσκεται πλάι του. Αντιθέτως, το παιδί μαθαίνει να αγαπάει αυτό που κάνει. Βασιζόμενο στις δικές του δυνάμεις, μαθαίνει να θέλει από μόνο του να εξερευνά και να ανακαλύπτει νέους δρόμους.

Κυρίαρχο ρόλο στη μάθηση κατέχουν τα ενδογενή κίνητρα τα οποία οδηγούν στην έμφυτη θέληση για γνώση. Η Μοντεσσοριανή μέθοδος ενδυναμώνει τα ενδογενή κίνητρα του παιδιού με αποτέλεσμα να αγαπάει να μαθαίνει.

Ιωάννα Κυράτσου

Ιωάννα Κυράτσου

Γλωσσολόγος, Καθηγήτρια Αγγλικών

Η Ιωάννα είναι αδειοδοτημένη Καθηγήτρια Αγγλικών. Έχει Μεταπτυχιακή Ειδίκευση στη Γλωσσολογία με κατεύθυνση την Ψυχογλωσσολογία και Νευρογλωσσολογία. Έχει εργαστεί ευρέως τα τελευταία 15 χρόνια στην διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας σε παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας. Τα τελευταία 3 χρόνια εργάζεται με παιδιά βρεφικής ηλικίας (1-2 χρονών) και γονείς. Η προσέγγιση που ακολουθεί στα μικρά παιδιά βασίζεται στη μάθηση μέσω των 5 αισθήσεων και μέσω του ελεύθερου παιχνιδιού. Μπείτε στο προφίλ της για να μάθετε περισσότερα για εκείνη!

Διαβάστε περισσότερα