Πίνακας περιεχομένων

Ποια η σημασία του συμβολικού παιχνιδιού; Αυτό το άρθρο αφορά στο συμβολικό παιχνίδι, έναν από τους βασικότερους τρόπους Βιωματικής συμμετοχήςτων παιδιών, που συμβάλλει στην οργάνωση της λογικής σκέψης και στη συνολική τους ανάπτυξη.

Τι είναι το συμβολικό παιχνίδι;

Το παιδί κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού αναπαριστά μία σκηνή, ένα γεγονός ή μία κατάσταση, με τη χρήση ή μη αντικειμένων, καθώς και με τα παιχνίδια ρόλων. Το συμβολικό παιχνίδι, αναδεικνύει τη δυνατότητα των παιδιών να σκέπτονται με εσωτερικές νοητικές εικόνες. Τα παιδιά διαχωρίζουν τα αντικείμενα και τις πράξεις από τη σημασία που έχουν στον πραγματικό κόσμο, προσδίδοντάς τους μια διαφορετική, φανταστική ερμηνεία. Με άλλα λόγια, δεν περιορίζονται στον κόσμο που γίνεται αντιληπτός μόνο με τις αισθήσεις, αλλά χειρίζονται τα αντικείμενα εσωτερικά. Έτσι, ενθαρρύνεται η ικανότητα της αφαιρετικής σκέψης.

Ποια είναι τα οφέλη του συμβολικού παιχνιδιού;

Σύμφωνα με τις νέες παιδαγωγικές προσεγγίσεις δίνεται μεγάλη έμφαση στη μάθηση μέσωτου παιχνιδιού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν δίνονται ευκαιρίες στα παιδιά να απασχοληθούν με υλικά και παιχνίδια ρόλων,ενθαρρύνονται να:

  • Λειτουργούν αυτόνομα,
  • Παίρνουν πρωτοβουλίες,
  • Είναι δημιουργικά,
  • Εκφράζονται ελεύθερα,
  • Ελέγχουν κατάλληλα τα συναισθήματά τους

Δημιουργώντας ένα «σενάριο», ενεργοποιείται η φαντασία και η δημιουργικότητατων παιδιών. Όταν το συμβολικό παιχνίδι είναι μοναχικό, το παιδί διαμορφώνει μια υποκειμενική εκδοχή του προσωπικού του χώρου, η οποία αποκτά ένα νόημα που επηρεάζει την επικοινωνία του με τους άλλους. Από την άλλη,στο ομαδικό συμβολικό παιχνίδι τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να αλληλεπιδράσουν, να δημιουργήσουν σχέσεις και να αναπτύξουν το αίσθημα του «ανήκειν» σε μια ομάδα. Κατά συνέπεια, ενισχύεται ηολόπλευρη ανάπτυξή τους.

Το παιχνίδι ρόλων σύμφωνα με τις θεωρίες κοινωνικοποίησης ενισχύει την επιλογή και την υπόδηση κοινωνικών ρόλων καιτον πειραματισμό σε ένα προστατευμένο πλαίσιο, όπου το λάθος είναι επιτρεπτό. Επίσης, το παιχνίδι λειτουργεί ψυχοθεραπευτικά, καθώς βοηθά το παιδί να εκδηλώνει τα συναισθήματά του, να επεξεργάζεται τους φόβους του, να επαναλαμβάνει καταστάσεις που του προκαλούν άγχος προσπαθώντας να τις κατανοήσει και να τις εξηγήσει.

Η κατανόηση των κανόνων και της λειτουργίας της κοινωνίας, συγκαταλέγονται στα οφέλη του συμβολικού παιχνιδιού. Επίσης, η αναπαράσταση μίας σκηνής ενθαρρύνει το παιδί να μπει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης, να προβληματιστεί, να επινοήσει λύσεις και να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του.

Portrait of group of childrens having fun in the park.

Τα παιδιά έχουν την τάση να σκέπτονται και ερμηνεύουν τον κόσμο με τη δική τους οπτική. Όμως, μέσω του παιχνιδιού ανακαλύπτουν την ύπαρξη νέων ιδεών, μαθαίνουν τη σημασία της διαφορετικής οπτικής πραγμάτων και κατανοούνότι δεν σκέπτονται και αντιδρούν όλοι με τον δικό τους τρόπο. Η εγωκεντρική σκέψη σταδιακά εξασθενεί. Έτσι,ενισχύεται η διαπραγμάτευση των συγκρούσεων, τα παιδιά αναζητούν λύσεις και εν τέλει δημιουργούν τους δικούς τους κανόνες συνύπαρξης.

Δέσποινα Αθανασίου

Δέσποινα Αθανασίου

Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας- Εκπαιδευτικός

Η Δέσποινα Αθανασίου είναι Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας και Εκπαιδευτικός. Το όνειρό της είναι να εμφυσήσει σε κάθε οικογένεια μία νέα νοοτροπία. Μία καινούρια οπτική, η οποία θα βλέπει τα λάθη ως ευκαιρία μάθησης, θα αντιλαμβάνεται την ατέλεια ως μοναδικότητα και θα μετατρέπει τη δυσκολία σε δύναμη.

Διαβάστε περισσότερα

  • Duffy, B. (2003). Υποστηρίζοντας τη δημιουργικότητα και τη φαντασία στην προσχολική ηλικία. Αθήνα: Σαββάλας.
  • Edwards, C. (2000). Συνεργάτης, στοργικός τροφός και καθοδηγητής: Οι ρόλοι του δασκάλου του ReggioEmillia στην πράξη. Στο C. Edwards, C. Candini, και C. Forman, (επιμ. E. Kουτσουβάνου), ReggioEmillia: Οι χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας, σ. 255-282. Αθήνα: Πατάκης
  • Gandini, L. (2000). Χώροι εκπαίδευσης και φροντίδας. Στο C. Edwards, C. Candini, και C. Forman, (επιμ. E. Kουτσουβάνου) ReggioEmillia: Οι χίλιες γλώσσες των παιδιών προσχολικής ηλικίας. σ. 232-254. Αθήνα: Πατάκης
  • Kamii, C. (1999). Η προσχολική εκπαίδευση σύμφωνα με τη θεωρία του Piaget. Στο H. K. Guffaro, E. K. Shapiro, C. Kamii, Ε. Κουτσουβάνου, Θεωρία και Μεθοδολογία της προσχολικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Πατάκης
  • Γερμανός, Δ. (2014). Αναμορφώνοντας το σχολικό χώρο: από το χώρο των κανονισμών στο χώρο για το παιδί. Στο Μ. Τζεκάκη και Μ. Κανατσούλη (Επιμ.), Πρακτικά του Πανελλήνιου Συνέδριου με Διεθνή Συμμετοχή: Αναστοχασμοί για την Παιδική Ηλικία σ. 448-467. Θεσσαλονίκη: ΤΕΠΑΕ- ΑΠΘ
  • Γερμανός, Δ. (2001). Χώρος και Διαδικασίες Αγωγής. Η Παιδαγωγική Ποιότητα του Χώρου. Αθήνα: Gutenberg
  • Σιβροπούλου, Ρ.(1997). Η οργάνωση και ο σχεδιασμός του χώρου (νηπιαγωγείου) στο πλαίσιο του παιχνιδιού. Αθήνα: Πατάκης