Ειδικά τις μέρες των διακοπών, αλλά και γενικότερο, είναι αναπόφευκτο ότι τα παιδιά μένουν ώρες στο σπίτι και όπως π.χ. τα σαββατοκύριακα, ξεφεύγουν από τη ρουτίνα που είχαν μέχρι τώρα. Πολλές φορές είναι δύσκολο για μια οικογένεια να διαχειριστεί αυτήν την αλλαγή. Είναι ακόμα πιο δύσκολο για παιδιά με ΔΕΠ–Υ, καθώς τα παιδιά αυτά χρειάζονται ένα πρόγραμμα και σίγουρα αρκετή κίνηση, πράγμα το οποίο δεν είναι τόσο εύκολο μέσα στο σπίτι και με όλη την οικογένεια παρούσα. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες συμβουλές για τη διαχείριση και απασχόληση παιδιών με ΔΕΠ-Υ στο σπίτι.

Οργάνωση χώρου παιδιών με ΔΕΠ-Υ

Τα παιδιά με ΔΕΠ–Υ αποδίδουν καλύτερα σε ένα οργανωμένο περιβάλλον με όσο το δυνατόν λιγότερα ερεθίσματα. Επομένως, ειδικά σε περιόδους γιορτών πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι η διακόσμηση θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο απλή και οι αλλαγές στο σπίτι όσο το δυνατόν λιγότερες. Επιπλέον, τα παιδιά με ΔΕΠ–Υ χρειάζονται χώρο για να μπορούν να εκτονωθούν και να κινηθούν ελεύθερα. Αν δεν υπάρχει η δυνατότητα για συχνές βόλτες και εξωτερικές δραστηριότητες, καλό θα ήταν να δημιουργηθεί ένας χώρος στον οποίο το παιδί να μπορεί να τρέξει και να εκτονώσει την ενέργειά του.

Βοηθήματα εκτόνωσης παιδιών με ΔΕΠ-Υ

Τα παιδιά και οι έφηβοι με ΔΕΠ-Υ, μπορούν να συγκεντρωθούν καλύτερα, όταν κάποιο μέλος του σώματός τους «κινείται». Τους επιτρέπουμε και τους αφήνουμε να χρησιμοποιούν είτε λάστιχα εκτόνωσης στις καρέκλες, είτε να παίζουν με fidgets ή ελαστικό μπαλάκι (anti-stress μπαλάκι) στα χέρια τους. Όσο παράδοξο κι αν μας φαίνεται, οι μελέτες καταδεικνύουν ότι το επίπεδο συγκέντρωσης τόσο στα παιδιά όσο και στους εφήβους με ΔΕΠ-Υ βελτιώνεται, σε αντίθεση με τα παιδιά και τους εφήβους της τυπικής ανάπτυξης που εμφανίζουν μειωμένη συγκέντρωση, όταν χρησιμοποιούν τα αντίστοιχα εργαλεία εκτόνωσης.

Ανάληψη καθηκόντων για παιδιά με ΔΕΠ-Υ

Είναι πολύ βοηθητικό να αναθέσουμε στα παιδιά με ΔΕΠ–Υ αρμοδιότητες σε καθημερινές δραστηριότητες. Μπορούν για παράδειγμα να βοηθήσουν με το σκούπισμα, με το στρώσιμο του τραπεζιού, με το άπλωμα των ρούχων κ.τ.λ. Σημαντικό είναι να μην τους δίνεται μια γενική οδηγία π.χ. «Σκούπισε το σπίτι», γιατί κάτι τέτοιο θα τους αγχώσει και δεν θα μπορέσουν να αποδώσουν. Η δραστηριότητα θα πρέπει να χωριστεί σε βήματα και οι οδηγίες να είναι πιο συγκεκριμένες π.χ. «Σκούπισε το δωμάτιό σου.» ή «Στρώσε το τραπεζομάντηλο.», «Μοίρασε τα μαχαιροπίρουνα.». Το παιδί με αυτό τον τρόπο δεν θα μπερδευτεί και δεν θα αγχωθεί. Επιπλέον, ολοκληρώνοντας τις δραστηριότητες αυτές θα νιώθει υπεύθυνος και χρήσιμος.

απασχόληση παιδιών με ΔΕΠ-Υ στο σπίτι
4+1 συμβουλές για απασχόληση παιδιών με ΔΕΠ-Υ στο σπίτι

Σύστημα συνεπειών και επιβραβεύσεων 

Είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να αναγνωρίσουν ότι εφαρμόζοντας λογικές συνέπειες σε μη επιθυμητές συμπεριφορές των παιδιών έχει ως στόχο την ανάπτυξη της υπευθυνότητάς τους. Η βασική διαφορά της συνέπειας με την τιμωρία είναι ότι η συνέπεια είναι μια προσυμφωνημένη πράξη με το παιδί. 

Για παράδειγμα, “Θέλω να τελειώσεις την άσκηση και μετά μπορείς να δεις τηλεόραση”. “Αν δεν την τελειώσεις δεν θα δεις τηλεόραση”. Είναι πιθανό δίνοντας την εντολή το παιδί να αδιαφορήσει καθώς πολλές φορές δεν θέλουν να υποκύψουν αλλά είναι σημαντικό να καταλάβει το παιδί πως όταν αναφέρεστε σε συνέπειες το εννοείτε και θα τις επιβάλετε. 

Τα χαρακτηριστικά που χρειάζεται να έχει η συνέπεια παιδιών με ΔΕΠ-Υ

Οι συνέπειες πρέπει να είναι πάντοτε ρεαλιστικές, ανάλογες με την ηλικία του παιδιού αλλά και αντίστοιχες με την συμπεριφορά του. Από την άλλη μεριά θα πρέπει να επαινείτε και να επιβραβεύετε το παιδί σας όταν έχει την επιθυμητή συμπεριφορά. Τα παιδιά με ΔΕΠ-Υ τείνουν να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση οπότε είναι πολύ σημαντικό να επιβραβεύονται σε κάθε τους καλή συμπεριφορά. Η ανταμοιβή επίσης είναι ένας θετικός ενισχυτής, το είδος της θα μπορούσε να είναι κάποιο υλικό ή μια κοινωνική ανταμοιβή. Μια δραστηριότητα ή μια βόλτα με φίλους είναι πάντα πολύ προτιμότερη από τα υλικά. Η ανταμοιβή θα πρέπει να επέρχεται σε συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο το οποίο έχει συμφωνηθεί με το παιδί. Αν το παιδί επιδείξει κάποια ανεπιθύμητη συμπεριφορά είναι σημαντικό να μην του αφαιρέσετε την ανταμοιβή που έχει ήδη συμφωνηθεί.

απασχόληση παιδιών με ΔΕΠ-Υ στο σπίτι

Εναλλαγή δραστηριοτήτων συγκέντρωσης και κινητικών δραστηριοτήτων 

Τα παιδιά με ΔΕΠ–Υ δεν μπορούν να διατηρήσουν τη συγκέντρωση και την προσοχή τους για πολύ ώρα. Από ένα σημείο και μετά κουράζονται και δε μπορούν να αποδώσουν και αυτό τους προκαλεί εκνευρισμό. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να υπάρχουν εναλλαγές ανάμεσα σε δραστηριότητες που απαιτούν συγκέντρωση και σε μια κινητική δραστηριότητα. Οι γονείς είναι αυτοί που γνωρίζουν το παιδί τους καλύτερα από τον καθένα και είναι αυτοί οι οποίοι θα αποφασίσουν αν κάποια από τις παραπάνω τεχνικές ταιριάζει στο παιδί τους. Οι παραπάνω συμβουλές σχετίζονται με τα βασικά γνωρίσματα των παιδιών με ΔΕΠ–Υ, το κάθε παιδί βέβαια είναι μοναδικό.

Ελισάβετ Μπέντη

Ελισάβετ Μπέντη

Νηπιαγωγός, Ειδική Παιδαγωγός

Η Ελισάβετ Μπέντη έχει πτυχίο του Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων, Μεταπτυχιακό Δίπλωμα στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση του Πανεπιστημίου της Λευκωσίας και πτυχίο επιπέδου 5 στην Εργοθεραπεία. Εμπλουτίζει συνεχώς τις γνώσεις και τις δεξιότητες της στον τομέα της Εκπαίδευσης, συμμετέχοντας σε σεμινάρια, συνέδρια και εξειδικεύσεις!

Διαβάστε περισσότερα