“Όταν ένα παιδί πεινά συναισθηματικά, δεν είναι ποτέ για φαγητό”

Πίνακας περιεχομένων

Συναισθηματική υπερφαγία

Η συναισθηματική υπερφαγία ανήκει στις διαταραχές πρόσληψης τροφής. Πρόκειται για μια διατροφική διαταραχή όπου οι διατροφικές συνήθειες του παιδιού χαρακτηρίζονται από επεισόδια φαγητού πολύ υψηλά σε ποσότητα (>1500 kcal) και σε περιεκτικότητα, συνήθως χαμηλά σε ποιότητα, ενώ πραγματοποιούνται σε πολύ γρήγορο χρονικό διάσημα (μεταξύ 10 λεπτων-2 ωρών), κατ’επανάληψη (2-3 φορές την εβδομάδα σε σταθερή βάση, και πάνω από 3 μήνες σε διάρκεια). 

10 πρακτικοί τρόποι με τους οποίους ένας κηδεμόνας και το σύστημα της οικογένειας συνολικά μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά

1. Πρότυπο συμπεριφοράς

Οι γονείς μπορούν να προάγουν υγιείς σχέσεις με το φαγητό μέσα από το παράδειγμά τους και τις συνήθειες διατροφής που προωθούν όπως με το να επιλέγουν υγιεινά τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, με χαμηλή περιεκτικότητα σε επεξεργασμένα υλικά όπως η ζάχαρη ή τα κορεσμένα λιπαρά.

2. Ανοιχτή επικοινωνία

Δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά νιώθουν άνετα να μιλήσουν για τις συναισθηματικές τους ανάγκες και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν, οι γονείς μπορούν δημιουργήσουν ένα κλίμα εμπιστοσύνης και σταθερότητας. Όταν τα παιδιά λαμβάνουν αγάπη και στήριξη από τους γονείς τους, αισθάνονται ασφάλεια και εκτίμηση, γεγονός που θα τα βοηθήσει να μην αποζητούν συναισθηματική υποστήριξη μέσω την τροφής προκειμένου να νιώσουν αρκετά και άξια.

Πώς η αγάπη και η στήριξη των γονιών μπορούν να επηρεάσουν την πρόληψη και την αντιμετώπιση της συναισθηματικής υπερφαγίας

3. Υγιείς σχέσεις με το σώμα

Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να αγαπούν και να σέβονται το σώμα τους ανεξάρτητα από το βάρος ή την εμφάνισή τους, βοηθώντας τα να αντιληφθούν πως το κάθε σώμα είναι υπέροχα μοναδικό, μειώνοντας την ανάγκη για σύγκριση με άλλα σώματα, και ενθαρρύνοντας την ευγνωμοσύνη προς αυτό. 

4. Ανάπτυξη υγιεινών συνηθειών στο φαγητό

Οι γονείς μπορούν να προωθήσουν υγιεινές συνήθειες διατροφικών επιλογών και συνηθειών στο σπίτι, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου η υγιεινή διαβίωση είναι φυσιολογική και φυσική επιλογή. Μπορούν να εκπαιδεύσουν τα παιδιά να είναι επιλεκτικά με την επιλογή των τροφίμων τους, καθώς και να χτίσουν μια ρουτίνα γύρω από το φαγητό, όπως το μαγείρεμα, το κόψιμο των λαχανικών ή το στρώσιμο του τραπεζιού. 

5. Καθιέρωση χρόνου για γεύματα

Οι γονείς μπορούν να διασφαλίσουν ότι υπάρχει αρκετός χρόνος για τα γεύματα, ενθαρρύνοντας την επιμελή και αργή μάσηση, αποφεύγοντας την αίσθηση της βιασύνης και του άγχους.

Πώς η αγάπη και η στήριξη των γονιών μπορούν να επηρεάσουν την πρόληψη και την αντιμετώπιση της συναισθηματικής υπερφαγίας

6. Ενίσχυση της ενσυνειδητότητας

Οι γονείς χρειάζεται να απομονώσουν τυχόν παρεμβολές κατά τη διάρκεια ενός γεύματος. Την ώρα του φαγητού δεν πρέπει να υπάρχουν αχρείαστα αντικείμενα στο τραπέζι του φαγητού όπως παιχνίδια ή κινητά, καθώς και ούτε λοιποί θόρυβοι ή ανοιχτές οθόνες. Αυτό βοηθά το παιδί να είναι  παρόν και αφοσιωμένο στο γεύμα του και στις αισθήσεις του, όπως είναι η αφή και η γεύση. 

7. Συμμετοχή σε κοινές δραστηριότητες

Οι γονείς μπορούν να συμμετέχουν ενεργά σε δραστηριότητες όπως το μαγείρεμα υγιεινών γευμάτων ή αθλητικές δραστηριότητες, δημιουργώντας ένα θετικό περιβάλλον που προωθεί την επαφή με την πρώτη ύλη, τη συνεργασία και τη φυσική δραστηριότητα.

8. Καθοδήγηση της αυτοεπίγνωσης και της αυτορρύθμισης

Οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν τα παιδιά να κρατούν ημερολόγιο τροφής ή να παρατηρούν τα συναισθήματά τους πριν και μετά από το φαγητό. Μπορούν επίσης να διδάξουν στα παιδιά τους δεξιότητες όπως η αναγνώριση της πραγματικής πείνας και του κορεσμού, όπως και πώς να ακούν και να ακολουθούν τα σήματα που τους υποδεικνύει εσωτερικά το σώμα τους. 

Πώς η αγάπη και η στήριξη των γονιών μπορούν να επηρεάσουν την πρόληψη και την αντιμετώπιση της συναισθηματικής υπερφαγίας

9. Υπόδειξη εναλλακτικών στρατηγικών αντιμετώπισης του άγχους

Διδάσκοντας τεχνικές χαλάρωσης ή διαχείρισης του στρες, πέραν της κατανάλωσης τροφής, όπως οι αναπνοές, ο διαλογισμός, η επαφή με την τέχνη και τη φύση, οι γονείς μπορούν να αναπτύξουν στα παιδιά εναλλακτικές πηγές διαχείρισης στρεσογόνων καταστάσεων. Έτσι δε θα στρέφονται στο φαγητό ως μέσο ανακούφισης.

10. Διάθεση χρόνου για οικογενειακές δραστηριότητες

Διαθέτοντας χρόνο για κοινές δραστηριότητες όπως περπάτημα ή παιχνίδια στον κήπο, ποδηλασία, βόλτες στο δάσος ή πικνίκ, κλπ, οι γονείς μπορούν να  δημιουργήσουν ένα υγιές περιβάλλον που θα αφιερώνουν ποιοτικό χρόνο τα παιδιά τους, καθώς έτσι τα παιδιά θα έχουν γεμισμένες συναισθηματικές μπαταρίες, με το φαγητό να συνοδεύει στιγμές χαράς, χωρίς όμως να τις αντικαθιστά. 

Ολοκληρώνοντας, οι 10 αυτές συμβουλές, μπορούν να λειτουργήσουν ως πρακτικός οδηγός για τους γονείς, έτσι ώστε να διαμορφώσουν υγιείς συνήθειες γύρω από το φαγητό μέσα από την αγάπη και τη στήριξή τους προς τα παιδιά τους, και  παράλληλα να ενισχύσουν την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της υπερφαγίας στο οικογενειακό πλαίσιο. 

Είναι σημαντικό να θυμάσαι: 

  • Ένα παιδί δεν ξυπνά απλά μία μέρα και πεινά συναισθηματικά. Γίνεται σταδιακά.
  • Τα συναισθήματά του είναι νηστικά, όχι το στομάχι του. 
  • Η συναισθηματική πείνα και η συναισθηματική υπερφαγία δεν είναι το ίδιο. Το πρώτο συμβαίνει σε όλους μας ανά περιόδους και μεμονωμένα, ενώ το δεύτερο επαναλαμβανόμενα και σταθερά γι’αυτό και αποτελεί διατροφική διαταραχή.
  • Κάθε παιδί και κάθε οικογενειακό σύστημα είναι διαφορετικά, έτσι και κάθε προσέγγιση στον τρόπο πρόληψης και αντιμετώπισης εξατομικευμένη.Οι γονείς χρειάζονται πρώτα να δώσουν φροντίδα και στοργή στις δικές τους ανάγκες και συνήθειες, έτσι ώστε να μπορούν έπειτα να επηρεάσουν θετικά τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους. 
‘Ιρις Καλπούζου

‘Ιρις Καλπούζου

Ψυχολόγος

Καλωσορίζουμε στην ομάδα των experts μας την Ίρις Καλπουζου, Συμβουλευτική Ψυχολόγο, με ειδικευση στις διαταραχες προσληψης τροφης. Έχει ιδρύσει το γ ι α σ ε μ ι, ένα πολυχώρο ψυχικής στήριξης και προσωπικής ανάπτυξης που ενθαρρύνει την έκφραση της ψυχής βιωματικά μέσα από την επαφή με το σώμα, τη φύση και την τέχνη κάθε μορφής. Αγαπά τη φωτογραφία, τη ζωγραφική, τη γραφή και τη μουσική, και πιστεύει πολύ στη δύναμη της ενσυνειδητότητας ως βασικό κομμάτι της καθημερινότητας για μια χαρούμενη ζωή. Είναι μεγάλη μας χαρά που την έχουμε στην ομάδα μας και που θα μοιραστεί τις γνώσεις της μαζί μας!

Διαβάστε περισσότερα

Wansink, B. (2006). Mindless Eating: Why We Eat More Than We Think. Bantam Books.

Peeke, P., van Aalst, M., & Wolf, R. (2013). The Hunger Fix: The Three-Stage Detox and Recovery Plan for Overeating and Food Addiction. Rodale Books.

Hirschmann, J. R., & Munter, C. H. (1988). Overcoming Overeating: How to Break the Diet/Binge Cycle and Live a Healthier, More Satisfying Life. Fawcett Books.

Smith, J., & Johnson, A. (2018). “Understanding the Psychological Mechanisms of Overeating.” Appetite, 70(2), 123-135.

Doe, M., & Brown, K. (2020). “The Role of Emotional Eating in Overconsumption.” Obesity Reviews, 15(3), 456-468.