Πίνακας περιεχομένων

Η διατροφή της μητέρας κατά την περίοδο του θηλασμού είναι πολύ σημαντική για να παρέχει στην ίδια θρεπτικά συστατικά και την απαραίτητη ενέργεια, αλλά και στο βρέφος της μία καλή ποσότητα και ποιότητα γάλακτος. Τι γίνεται, όμως, όταν ο οργανισμός του μωρού μας φαίνεται να αντιδρά αρνητικά στα γαλακτοκομικά που καταναλώνει η θηλάζουσα; Πώς βοηθά η αποχή από τα γαλακτοκομικά;

Ο θηλασμός παρέχει την καλύτερη πηγή διατροφής για τα βρέφη μας. Περιστασιακά, τα μωρά που θηλάζουν μπορεί να αντιδράσουν στα γαλακτοκομικά προϊόντα που καταναλώνει η μητέρα, ειδικά τα αγελαδινά. Συνήθως, υπάρχει ένα κληρονομικό υπόβαθρο, αν και δεν είναι απαραίτητο.

Διατροφή της θηλάζουσας μητέρας: Αποχή από τα γαλακτοκομικά

Συχνά παρατηρούνται συμπτώματα στο:

  • Αναπνευστικό σύστημα: συριγμός, βήχας, δύσπνοια και καταρροή
  • Γαστρεντερικό σύστημα: εμετός, διάρροια, κοιλιακό άλγος, κολικοί, αίμα και βλέννα στα κόπρανα και φούσκωμα
  • Δέρμα: κνίδωση, αναφυλαξία, εξανθήματα, έκζεμα και κνησμός
  • Καρδιαγγειακό σύστημα: πτώση της αρτηριακής πίεσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ζάλη ή λιποθυμία.
  • Συμπεριφορά: άρνηση για τροφή, κακή διάθεση και υποτονικότητα

Τρόφιμα που πυροδοτούν την αλλεργία

Συνήθως, όταν συνιστάται σε μια θηλάζουσα μητέρα να αφαιρέσει τα γαλακτοκομικά προϊόντα από τη διατροφή της, αυτό οφείλεται σε ένα πρόβλημα που μπορεί να προκαλείται από την πρωτεΐνη που περιέχει και όχι λόγω δυσανεξίας στη λακτόζη. Το ανθρώπινο γάλα είναι γεμάτο λακτόζη και η φύση έχει εξασφαλίσει ότι τα μωρά και τα νήπια μπορούν να το αφομοιώσουν.

Αφού λάβει την οδηγία για αποφυγή γαλακτοκομικών, η μητέρα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική όταν κάνει τις αγορές των τροφίμων της. Η συμβολή ενός καταρτισμένου διαιτολόγου ίσως της φανεί ιδιαίτερα βοηθητική.

Τα βασικά τρόφιμα που γνωρίζουμε πως πρέπει να αποφύγουμε είναι το γάλα (με ή χωρίς λακτόζη), το γιαούρτι, το βούτυρο, το κεφίρ, ο ορός γάλακτος, το τυρί και η κρέμα γάλακτος. Φυσικά, και όλα τα προϊόντα αυτών. Καλό είναι να αποκλείσουμε όλα τα ζωικά γάλατα και όχι μόνο της αγελάδας.

Διατροφή της θηλάζουσας μητέρας: Αποχή από τα γαλακτοκομικά

Όμως, υπάρχουν και κάποιες πιο κρυφές πηγές για αυτό και η ανάγνωση των διατροφικών στοιχείων ενός προϊόντος είναι πολύ σημαντική. Ευτυχώς, τα περισσότερα αλλεργιογόνα βρίσκονται με έντονη γραφή στα συστατικά ενώ, πλέον, δηλώνεται ακόμη και η πιθανή ύπαρξη από ίχνη γάλακτος.

Παρόλα αυτά, λέξεις όπως: καζεΐνη, γαλακτόζη, λακτόζη, λεκιθίνη γάλακτος θα πρέπει να μας ανησυχήσουν ενώ κάποια τρόφιμα, όπως τα παραδοσιακά ζυμαρικά και ο τραχανάς, οι καραμέλες, η ζελατίνη, ο πουρές, κάποιες σοκολάτες και πατατάκια μπορεί να περιέχουν γάλα.

Καλύτερα, να επιλέγουμε συσκευασμένα προϊόντα με συστατικά που καταλαβαίνουμε, χωρίς πολλά συντηρητικά. Αν και δεν προτείνεται η κατανάλωση αλκοόλ, να πούμε σε αυτό το σημείο πως ακόμη και το κρασί μπορεί να έχει φιλτραριστεί με καζεΐνη. Τέλος, διάφορα φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής μπορεί να περιέχουν συστατικά του γάλακτος για αυτό και πρέπει να ενημερώσουμε το φαρμακοποιό, πριν λάβουμε κάποιο σκεύασμα.

Πολλές φορές, ο ιατρός ή ο διαιτολόγος μας θα μας συμβουλεύσει να αποφύγουμε το  συμβατικό και μη ελευθέρας βοσκής μοσχάρι, τα ψάρια ιχθυοτροφείου και τη σόγια, καθώς είναι συχνό φαινόμενο να υπάρχει διασταυρούμενη αλλεργία. Στη συμβατική κτηνοτροφία και ιχθυοκαλλιέργεια η τροφή των ζώων περιέχει σόγια.

Σε αυτή την περίπτωση θα χρειαστεί να αποφύγουμε τρόφιμα, όπως είναι ο μοσχαρίσιος κιμάς, τα αλλαντικά που προέρχονται από μοσχαρίσιο κρέας,  το φυτικό ρόφημα σόγιας, το τόφου, το τέμπε, ο κιμάς σόγιας, τα edamame και όσα τρόφιμα περιέχουν τη σόγια στα συστατικά τους.

Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, ίσως χρειαστεί να αποφευχθεί ακόμη και το ελευθέρας βοσκής βιολογικό μοσχάρι λόγω διασταυρούμενης αλλεργίας με τα γαλακτοκομικά.

Θρεπτικά συστατικά στο επίκεντρο

Δύο είναι τα βασικά θρεπτικά συστατικά που μας προβληματίζουν κατά την αποφυγή των γαλακτοκομικών. Η πρωτεΐνη και το ασβέστιο. Ευτυχώς, οι περισσότερες ομάδες τροφίμων μπορούν να καλύψουν με ασφάλεια τις αυξημένες ανάγκες της θηλάζουσας σε αυτά. Το κλειδί είναι η ποικιλία!

Τρόφιμα όπως είναι τα όσπρια, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα πουλερικά, το ψάρι και το κρέας είναι πολύ καλές πηγές πρωτεΐνης κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ ακόμη και τα λαχανικά, ειδικά τα πράσινα φυλλώδη ή τα μανιτάρια είναι εξαιρετικές προσθήκες. Επίσης, εάν μας επιτρέπεται, η σόγια μπορεί να μας παρέχει σημαντικά γραμμάρια πρωτεΐνης ημερησίως.

Διατροφή της θηλάζουσας μητέρας: Αποχή από τα γαλακτοκομικά

Ακόμη, όπως αναφερθήκαμε και σε προηγούμενο άρθρο, το ασβέστιο αποτελεί βασικό θρεπτικό συστατικό – στόχο για τη θηλάζουσα ώστε να προφυλάξει τις αποθήκες ασβεστίου της στα οστά.

Τρόφιμα όπως είναι οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (όπως το σπανάκι, οι λαχανίδες, το μπρόκολο), οι μπάμιες, ο χυμός ντομάτας, τα εσπεριδοειδή φρούτα, τα όσπρια, τα δημητριακά ολικής άλεσης είναι πολύ καλές πηγές ασβεστίου.

Η μητέρα θα μπορούσε να προσθέσει στη διατροφή της και φυτικά ροφήματα που περιέχουν ασβέστιο. Ένα ποτήρι 250ml φυτικού ροφήματος αμυγδάλου εμπλουτισμένο με ασβέστιο παρέχει 300mg ασβεστίου, το 30% των ημερήσιων αναγκών της, περίπου, όσο παρέχει και το ζωικό γάλα.

Η χρήση συμπληρώματος ασβεστίου δεν είναι υποχρεωτική και πρέπει να εξεταστεί σε συνεργασία με την αρμόδια ομάδα υγείας.

Τι συμβαίνει τελικά με την αποχή από τα γαλακτοκομικά;

Η διατροφή χωρίς γαλακτοκομικά είναι σίγουρα περιοριστική για τη μητέρα που πρέπει να διασφαλίσει την υγεία του βρέφους της. Η θηλάζουσα μπορεί να αισθανθεί στέρηση, ειδικά εάν αγαπάει τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Είναι σημαντικό να έχει την ενθάρρυνση της οικογένειάς της και να είναι πολύ καλά ενημερωμένη τόσο με πληροφορίες σχετικά με τα τρόφιμα όσο και με τις εναλλακτικές της.

Αυτό που πρέπει να γνωρίζει είναι πως η αποχή από τα γαλακτοκομικά δεν συντρέχει με κινδύνους υγείας, αρκεί η διατροφή της να περιέχει τις πέντε βασικές ομάδες τροφίμων (όσπρια, δημητριακά, φρούτα, λαχανικά, ξηροί καρποί), να έχει ποικιλία και ισορροπία. Τέλος, είναι σημαντικό για τη μητέρα και τους φροντιστές να είναι ενημερωμένοι για την περίπτωση επανεισαγωγής των αλλεργιογόνων, πάντα σε συνεργασία με τον παιδίατρο, τον αλλεργιολόγο και το διαιτολόγο.

Extra Tip: Κρατήστε ένα ημερολόγιο καταγραφής των γευμάτων σας ώστε να μπορείτε πιο εύκολα να στοχοποιήσετε το πιθανό αλλεργιογόνο!

Σοφία Εμμανουήλ

Σοφία Εμμανουήλ

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Η Σοφία Εμμανουήλ είναι Διαιτολόγος Διατροφολόγος. Έχει ιδρύσει το διαιτολογικό γραφείο Nourish Yourself και την διαδικτυακή πλατφόρμα Nourish Yourself As A Mother. Σκοπός της είναι να βοηθήσει διατροφικά έγκυες, μανούλες που θηλάζουν βρέφη με αλλεργίες, καθώς και γονείς που τώρα ξεκινούν το ταξίδι τους στις στερεές τροφές με τα βρέφη τους, να τρέφονται σωστά, απλά, ολοκληρωμένα και θρεπτικά.

Διαβάστε περισσότερα

  • https://www.laleche.org.uk/allergies/
  • Αcademy of Nutrition and Dietetics. (2020). Breastfeeding Nutrition Fact Sheet. Retrieved from https://www.eatright.org/health/pregnancy/breast-feeding/breastfeeding-nutrition
  • Mariotti, F. (2018). Plant Protein Intake and Dietary Diversity Are Independently Associated with Nutrient Adequacy in Breastfeeding Women from a National Survey in the United States. The Journal of Nutrition, 148(3), 422-429. doi
  • https://www.eatright.org/health/pregnancy/breastfeeding-and-formula/nursing-your-baby-what-you-eat-and-drink-matters
  • Allen, L.H. and Hampel, D., 2020. Human Milk as the First Source of Micronutrients. Global Landscape of Nutrition Challenges in Infants and Children, 93, pp.67-76.
  • Jeong, G., Park, S.W., Lee, Y.K., Ko, S.Y. and Shin, S.M., 2017. Maternal food restrictions during breastfeeding. Korean journal of pediatrics, 60(3), p.70.
  • Baroni, Luciana et al. “Vegan Nutrition for Mothers and Children: Practical Tools for Healthcare Providers.” Nutrients vol. 11,1 5. 20 Dec. 2018, doi:10.3390/nu11010005
  • https://www.bones.nih.gov/health-info/bone/bone-health/pregnancy